პატრიკ სტიუარტი 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა: „ვარსკვლავური გზისა“ და „იქს-ადამიანების“ მსახიობი ალცჰაიმერისა და დემენციის დიაგნოზით მიმდინარე „მტკივნეული გზის“ შემდეგ გარდაიცვალა

„ვარსკვლავური გზის“ (Star Trek) ლეგენდა, სერ პატრიკ სტიუარტი 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

სტიუარტი ოთხშაბათს, ლოს-ანჯელესში მდებარე საკუთარ სახლში გარდაიცვალა. როგორც მისმა წარმომადგენელმა, კელი ბუშ ნოვაკმა განაცხადა, მსახიობი „ალცჰაიმერის დაავადებასა და ლევის სხეულაკების დემენციასთან დაკავშირებული ხანმოკლე და მტკივნეული გზის“ შემდეგ წავიდა ამქვეყნიდან.

ინგლისელმა ვარსკვლავმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა კაპიტან ჟან-ლუკ პიკარის მთავარი როლით სერიალში „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა“ (1987–1994). ეს როლი მან მოგვიანებით ფილმების სერიაში და 2020–2023 წლების სერიალში „ვარსკვლავური გზა: პიკარი“ გაიმეორა.

მან ასევე მოიპოვა აღიარება პროფესორ ჩარლზ ქსავიეს როლით „იქს-ადამიანების“ (X-Men) ფილმების სერიაში 2000-დან 2017 წლამდე.

„მისი ჟღერადი ხმა და უნიკალური ნიჭი სამუდამოდ იქნება ასოცირებული ყველა ჟანრში შესრულებულ დაუვიწყარ როლებთან“, - ნათქვამია მისი გარდაცვალების შესახებ გავრცელებულ ემოციურ განცხადებაში.

„მან ადამიანური ბუნება თავისი პოეტური სირთულით გამოიკვლია და იმედი მოუტანა არა მხოლოდ მარველის კინემატოგრაფიული სამყაროს შორეულ კუთხეებს, არამედ სამეცნიერო ფანტასტიკის ყველაზე საკულტო უკანასკნელ საზღვარს ხომალდ „ენტერპრაიზზე“.

„მისი პროფესიული მიღწევები თავმდაბლურად იყო დაბალანსებული მისი ქველმოქმედებითა და აქტივიზმით ადამიანის უფლებების, ოჯახური ძალადობის მსხვერპლთა, გლობალური ლტოლვილების, ვეტერანთა ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისებისა და ცხოველთა კეთილდღეობის დასაცავად, განსაკუთრებით კი მისი საყვარელი ნაშვილები პიტბულების მიმართ.

„ვარსკვლავური გზის“ ლეგენდა, სერ პატრიკ სტიუარტი 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა - ის ყველაზე მეტად „ვარსკვლავურ გზაში“ კაპიტან ჟან-ლუკ პიკარის მთავარი როლით იყო ცნობილი.

სტიუარტი ოთხშაბათს, ლოს-ანჯელესში მდებარე საკუთარ სახლში გარდაიცვალა. როგორც მისმა წარმომადგენელმა, კელი ბუშ ნოვაკმა განაცხადა, მსახიობი „ალცჰაიმერის დაავადებასა და ლევის სხეულაკების დემენციასთან დაკავშირებული ხანმოკლე და მტკივნეული გზის“ შემდეგ წავიდა ამქვეყნიდან - ფოტო გადაღებულია 2024 წლის ივნისში.

ვარსკვლავი სამჯერ იყო დაქორწინებული - თავის უკანასკნელ მეუღლეზე, სანი ოზელზე, 2013 წელს დაქორწინდა - ფოტო გადაღებულია 2023 წელს.

„ის იყო რაინდი, კანცლერი, ავტოსპორტის მოყვარული და „ჰადერსფილდის“ საფეხბურთო კლუბის გულშემატკივარი მთელი ცხოვრების მანძილზე. მას დაამახსოვრებენ ღირსებით, თანაგრძნობითა და ჰუმანურობით, რომელიც მან თითოეულ როლში შეიტანა — როგორც ხელოვნებაში, ისე ცხოვრებაში“.

მიუხედავად იმისა, რომ ის ყველაზე მეტად ბლოკბასტერებსა და სატელევიზიო შოუებში შესრულებული როლებით იყო ცნობილი, კლასიკურად განათლებულმა თეატრის მსახიობმა შექსპირის მთელი შემოქმედებაც დაიპყრო.

1966 წელს ის შეუერთდა „როიალ შექსპირ კომპანის“ (Royal Shakespeare Company), ხოლო მოგვიანებით, 1971 წელს, ბროდვეის თეატრში დებიუტი ჰქონდა სპექტაკლით „ზაფხულის ღამის სიზმარი“.

მან მოიპოვა ლორენს ოლივიეს ჯილდო მამაკაცის მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის ვესტ-ენდში დადგმულ სპექტაკლში „ანტონიუსი და კლეოპატრა“.

გარდა იმისა, რომ თამაშობდა ყველას, კლავდიუსიდან მაკბეტამდე, ის ხშირად ასრულებდა „საშობაო სიმღერის“ მონო-სპექტაკლს, ასევე ვესტ-ენდსა და ბროდვეიზე მონაწილეობდა ჰაროლდ პინტერის „არავის მიწაში“ და სამუელ ბეკეტის „გოდოს მოლოდინში“, მეგობარ იენ მაკკელენთან ერთად.

სტიუარტი 2010 წელს დედოფალმა ელისაბედ II-მ დრამატული ხელოვნებისთვის გაწეული ღვაწლისთვის რაინდის წოდებით დააჯილდოვა.

მსახიობი სამჯერ იყო დაქორწინებული და დარჩა ორი შვილი. პირველად ის 1966 წელს დაქორწინდა შილა ფალკონერზე, რომელსაც 1990 წელს გაშორდა - მათ შეეძინათ ვაჟი დენიელი და ქალიშვილი სოფია.

მისი მეორე მეუღლე იყო ვენდი ნიუსი, „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობის“ ერთ-ერთი პროდიუსერი. ისინი 2000 წელს დაქორწინდნენ და სამი წლის შემდეგ განქორწინდნენ.

მისი მესამე და უკანასკნელი ქორწინება შედგა მომღერალ და სიმღერების ავტორ სანი ოზელთან (47 წლის), რომელზეც 2013 წელს დაქორწინდა.

2015 წელს „The Mail on Sunday“-ის ჟურნალ „Event“-თან ინტერვიუში ოზელმა თქვა, რომ მათი ურთიერთობის ყველაზე რთული ნაწილი სტიუარტის პირველი ქორწინებიდან შეძენილ შვილებთან შეხვედრა იყო.

მან ასევე მოიპოვა აღიარება პროფესორ ჩარლზ ქსავიეს როლით „იქს-ადამიანების“ ფილმების სერიაში 2000-დან 2017 წლამდე.

სტიუარტი გადაღებულია „ვარსკვლავური გზის“ მსახიობებთან ერთად 1987 წელს.

მან თქვა: „ეს იყო ტერიტორია, რომელზეც ძალიან ფრთხილად დავდიოდი. არ მინდოდა თავი მომეხვია მათთვის, მაგრამ ისინი ძალიან თბილად შემხვდნენ“.

მან ასევე აღნიშნა, რომ ასაკობრივი სხვაობა არარელევანტური იყო: „ის ძალიან ახალგაზრდულია, მე კი, მგონი, ცოტა მოხუცი მერყევი ვარ, ამიტომ ჩვენ ვავსებთ ამ სხვაობას. ეს ხშირად არ წამოიჭრება ხოლმე. ის ჩემზე უკეთეს ფორმაშია, რაც მაგიჟებს“.

სტიუარტმა კი თქვა: „მკაფიოდ მახსოვს ჩემი 40 წლის იუბილე და ღმერთს ვფიცავ, თითქოს გასულ კვირას იყო. ცოტა ართრიტი მაწუხებს, მაგრამ თავს სხვანაირად არ ვგრძნობ“.

წყვილი ერთმანეთს საერთო მეგობრის მეშვეობით 2008 წელს შეხვდა, როდესაც ამერიკელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი ოზელი ნიუ-იორკში მიმტანად მუშაობდა.

ისინი 2013 წლის სექტემბერში ნევადაში, ტაჰოს ტბის ნაპირზე დაქორწინდნენ. ქორწინების ცერემონიას სტიუარტის საუკეთესო მეგობარი და კოლეგა მსახიობი, სერ იენ მაკკელენი უძღვებოდა.

მაკკელენი დარეგისტრირდა როგორც „Universal Life Church“-ის მღვდელმსახური, რომელიც რელიგიის თავისუფლებას აღნიშნავს, რათა ორი წლის წინ ტაჰოს ტბის ნაპირზე სტიუარტისა და ოზელის ქორწინების ცერემონია გაეძღოლა.

„ეს იყო მყისიერი მიზიდულობა“, - თქვა სტიუარტმა ოზელთან პირველი შეხვედრის შესახებ.

„როდესაც ის მოვიდა, რომ დესერტი შემოეთავაზებინა ჩვენთვის უფასოდ – რადგან მისმა მენეჯერმა დაჟინებით მოითხოვა – ჩვენ საუბარი დავიწყეთ“.

„მან ძალიან კეთილად თქვა, რომ სურდა „მაკბეტის“ ნახვა და შემდეგ მე ჩემი მობილურის ნომერი მივეცი“.

„ინსტინქტი ყველაფერია ასეთ სიტუაციაში“, - ამბობს სტიუარტი, რომელიც ახალი განქორწინებული იყო მეორე მეუღლესთან, ნიუსთან.

„ვგრძნობდი, რომ ველაპარაკებოდი ძალიან კარგ, ინტელექტუალურ, საინტერესო, მშვენიერ ქალს. იშვიათია, რომ ეს ელემენტები ერთდროულად გაერთიანდეს“.

სტიუარტის ბრწყინვალე კარიერა 12 წლის ასაკში დაიწყო. ის თამაშობდა ინგლისის თეატრებში, სანამ 1966 წელს ლონდონის თეატრალურ სცენაზე დებიუტი ექნებოდა და ტურნეში გაემგზავრებოდა „Old Vic“-ის დასთან ერთად, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სელექციური დრამატული სკოლაა.

შემდეგ ის 1967 წელს შეუერთდა პრესტიჟულ „როიალ შექსპირ კომპანის“, სადაც 1971 წელს ბროდვეიზე პირველად გამოჩნდა შექსპირის „ზაფხულის ღამის სიზმარში“ სნაუტის როლში და დაიწყო მისი 27-წლიანი თანამშრომლობა ამ დაწესებულებასთან.

სტიუარტის სიყვარული შექსპირისადმი მას შემდეგ გაჩნდა, რაც მისმა ინგლისური ენის მასწავლებელმა, სესილ დორმანმა, „ვენეციელი ვაჭარი“ აჩუქა.

2021 წელს მან „The Guardian“-ს უთხრა: „სიტყვაც ძლივს მესმოდა, მაგრამ მიყვარდა სიტყვების შეგრძნება და ბგერები ჩემს პირში. 400 წლის წინანდელმა მწერალმა ხელი გამომიწოდა და მიმიწვია [და] ვიგრძენი, რომ ჩემი შინაგანი, პირადი „მე“ თავისუფლდებოდა და რაღაც იდუმალ, უცხო და ამაღელვებელ რამეს უკავშირდებოდა. მე დამოკიდებული გავხდი“.

სტიუარტი უკიდურესად მადლიერი იყო დორმანის იმისთვის, რომ „იხსნა“ მისი „მოსაწყენი, არაკომფორტული და ზოგჯერ საშიში ოჯახური ცხოვრებისგან, სადაც მოძალადე მამასთან ერთად ცხოვრობდა“, რადგან მან შექსპირი ხელში ჩაუგდო და უკეთესი მომავლის იმედი მისცა.

დორმანმა სტიუარტს მსახიობობისკენ უბიძგა და გადაუხადა კიდეც პირველი ოფიციალური სამსახიობო გაკვეთილების საფასური. სტიუარტი მთელი ცხოვრების განმავლობაში მადლიერი დარჩა დორმანის და ხშირად ფიქრობდა, როგორი იქნებოდა მისი ცხოვრება, რომ არა ამ ინგლისური ენის მასწავლებელთან შეხვედრა.

სტიუარტი კარიერის პირველი 25 წლის განმავლობაში თეატრის მსახიობად დარჩა, მიუხედავად იმისა, რომ 1973 წლიდან ბრიტანულ და ამერიკულ ფილმებში რამდენიმე მცირე როლი მიიღო.

ერთხელ მან თქვა: „ყველაფერი რაც ვიცი არის ის, რომ უნდა ვითამაშო. ეს იძულებაა. მე ამისკენ ვარ მიდრეკილი. არ ვიტყოდი, რომ მოვკვდებოდი, ეს რომ წაერთმიათ, მაგრამ ჩემი დიდი ნაწილი დაჭკნებოდა“.

საერთაშორისო აღიარება 1987 წელს მოვიდა, როდესაც მან მიიღო კაპიტან ჟან-ლუკ პიკარის როლი სამეცნიერო-ფანტასტიკურ სერიალში „ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა“ (1987).

ის იმდენად დარწმუნებული იყო, რომ გაათავისუფლებდნენ, რომ ექვსი კვირის განმავლობაში ჩემოდანიც არ გაუხსნია და ამბობდა, რომ არ ეგონა, „პილოტის შემდეგ გადარჩებოდა“.

მან თქვა: „მეგონა, პროდიუსერები გონს მოვიდოდნენ და მიხვდებოდნენ, რომ ჩემს აყვანაში დიდი შეცდომა დაუშვეს. საბოლოოდ, ჩემთვის ნათელი გახდა, რომ არა მხოლოდ მე არ წავიდოდი, არამედ სერიალიც არ დასრულდებოდა. დავრჩი და ყოველი წამით დავტკბი“.

ამ როლმა სტიუარტს განსაკუთრებული პოპულარობა მოუტანა; მისი დახვეწილი ხმა და ბუნებრივი სიმტკიცე მას საყოველთაოდ ცნობილ სახედ აქცევდა და „შემდეგი თაობის“ სერიალის გულში ადგილი დაუმკვიდრა.

მან განაგრძო კაპიტან ჟან-ლუკ პიკარის როლის შესრულება და ითამაშა „ვარსკვლავური გზის“ წარმატებულ ფილმებში: „ვარსკვლავური გზა: თაობები“ (1994), „ვარსკვლავური გზა: პირველი კონტაქტი“ (1996), „ვარსკვლავური გზა: აჯანყება“ (1998) და „ვარსკვლავური გზა: ნემესისი“ (2002).

იორკშირელი და „ჰადერსფილდ თაუნის“ საფეხბურთო კლუბის გულშემატკივარი სტიუარტი დაიბადა მირფილდში, დასავლეთ იორკშირში, 1940 წლის 13 ივლისს, ტექსტილის მუშის გლედის ბაროკლოუსა და სამხედრო მოსამსახურის ალფრედ სტიუარტის ოჯახში.

სტიუარტს სკოლაში უჭირდა და ამბობდა, რომ ბავშვობის დიდი ნაწილი „შიშში“ გაატარა, რადგან მამა ხშირად ძალადობრივი და შეურაცხმყოფელი იყო.

სტიუარტი მონაწილეობდა სხვა ფილმებსა და თეატრალურ დადგმებში, მათ შორის „Masterminds“, „სიმფსონების“ ერთ ეპიზოდში და „საშობაო სიმღერაში“. ასევე განიხილებოდა ფილმში „დოქტორი ვინ: ფილმი“ და ვილი ვონკას როლზე ფილმში „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა“ (2005), რომელიც ჯონი დეპს ერგო.

სტიუარტი თავის სრულყოფილ ბრიტანულ დიქციას კომედიური ეფექტისთვის იყენებდა მულტფილმებში და ხმა მისცა რამდენიმე ანიმაციურ ფილმს - „გნომეო და ჯულიეტა“ (2011), „ყინულის პერიოდი: კონტინენტების დრეიფი“ (2012), „ოზის ლეგენდები: დოროთის დაბრუნება“ (2013) და „ემოჯი ფილმი“ (2017).

მიუხედავად სტიუარტის მრავალი კინოწარმატებისა, მას არასოდეს შეუწყვეტია შექსპირის თამაში სცენაზე. შექსპირის „მაკბეტში“ მთავარი როლის ოსტატურმა შესრულებამ მას „ტონის“ ჯილდოს ნომინაცია მოუტანა.

2008 წელს მან „ჰამლეტში“ კლავდიუსის როლი შეასრულა და ამ შესრულებისთვის მესამე ლორენს ოლივიეს ჯილდო მიიღო, 2009 წელს კი რაინდის წოდება მიენიჭა.

რაინდის წოდების მიღებისას სტიუარტმა მას უწოდა „პატივი, რომელიც მოიცავს იმ მსახიობებს, რეჟისორებსა და შემოქმედებით ჯგუფებს, რომლებმაც ბოლო წლებში ჩემი ცხოვრება შთაგონებით, მეგობრობითა და უბრალოდ გართობით აავსეს“.