აშშ-ის ნავთობის გიგანტები ირანის ომის გამო კვლავ მოგების ზრდის შესახებ იუწყებიან

ეს ტენდენცია აშშ-სა და ირანს შორის არსებული ომის ფონზე ნავთობის ფასებისა და ნავთობის გადამუშავებისგან მიღებული მოგების ზრდით აიხსნება.

აღნიშნულ პერიოდში ExxonMobil-ის მოგებამ 15,4 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც ორჯერ აღემატება გასული წლის იმავე პერიოდში დაფიქსირებულ 7,5 მილიარდ დოლარს; Chevron-ის მოგებამ კი 9,9 მილიარდი დოლარი შეადგინა, მაშინ როდესაც გასული წლის იმავე კვარტალში ეს მაჩვენებელი 3,5 მილიარდი დოლარი იყო.

აშშ-ის ნავთობკომპანიების შემოსავლების მკვეთრი ზრდა ევროპულ კომპანიებში დაფიქსირებული ანალოგიური ტენდენციის პარალელურად მიმდინარეობს, იმ ფონზე, როდესაც აშშ-სა და ირანს შორის დაპირისპირება გრძელდება. ყველაზე თვალსაჩინო ცვლილებები ნავთობგადამამუშავებელ სექტორში შეინიშნება: ბოლო თვეებში ნედლი ნავთობის ბენზინად, დიზელსა და სხვა ნავთობპროდუქტებად გადამუშავებისას მიღებული მოგება მკვეთრად გაიზარდა.

შეერთებულ შტატებში პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის რესპუბლიკურ პარტიას მომავალ კვირას დაგეგმილ შუალედურ არჩევნებზე სერიოზული გამოცდა ელის, ბენზინისა და დიზელის საწვავის მაღალი ფასები კი მომხმარებელთა განწყობას აუარესებს.

კომპანია ExxonMobil-ის მონაცემებით, აღნიშნულ პერიოდში ნავთობის ფასი საშუალოდ 85 დოლარს შეადგენდა ბარელზე, რაც დაახლოებით მესამედით მეტია 2025 წლის იმავე კვარტალში აღნუსხულ მაჩვენებელზე.

ნავთობგადამუშავების მარჟამ ბარელზე 50,3 აშშ დოლარი შეადგინა, რაც თითქმის სამჯერ აღემატება გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს. კომპანიის განმარტებით, ეს შედეგი განაპირობა დიზელისა და სხვა მნიშვნელოვანი პროდუქტების — რომელთა მიწოდებაც ბაზარზე შეიზღუდა — წარმოების გაზრდისკენ მიმართულმა ძალისხმევამ.

არასამთავრობო ორგანიზაცია 350.org, რომელიც სუფთა ენერგიისა და კლიმატის ცვლილებასთან საბრძოლველად სხვა ზომების გატარების მომხრეა, ნავთობინდუსტრიის „განსაკუთრებულ“ მოგებაზე „მუდმივი გადასახადების“ დაწესების ინიციატივით გამოდის. „შუალედური არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, ენერგიის ხელმისაწვდომობის საკითხი ყველას აწუხებს“, — განაცხადა 350.org-ის აშშ-ის კამპანიების მენეჯერმა, კენდის ფორტენმა.

„ოჯახებსა და მცირე ბიზნესებს სურთ საიმედო და ხელმისაწვდომი ელექტროენერგია, ხოლო ადგილობრივ თემებს სურთ, ჰქონდეთ სიტყვის უფლება იმაზე, თუ როგორ გამოიყენება მათი მიწა, წყალი და ენერგორესურსები, - განაცხადა ფორტენმა. მაშინ, როცა ხალხი ენერგიის გადასახადებსა და ექსტრემალური ამინდის შედეგებს ებრძვის, ნავთობმომპოვებელი უმსხვილესი კომპანიები, პროგნოზების თანახმად, მილიარდებს გამოიმუშავებენ“.

საწვავის ფასი მკვეთრად გაიზარდა საქართველოშიც: საქსტატის დეტალური მონაცემებით, 2025 წლის სექტემბერთან შედარებით დიზელის საწვავი 54,5%-ით, ხოლო ბენზინი 30,2%-ით გაძვირდა.