ენაპ-H
ENAP®-H
არტერიული ჰიპერტენზიის მკურნალობა პაციენტებში, რომლებისთვისაც ნაჩვენებია კომბინირებული თერაპია.
სრულად- მოქმედი ნივთიერება
- ჰიდროქლოროთიაზიდი (hydrochlorothiazide) + ენალაპრილი (enalapril)
- ფორმა და შეფუთვა
- 10მგ+25მგ ტაბლეტი №20 (2X10)
- მწარმოებელი
- KRKA, d.d., Novo mesto, სლოვენია
- გაცემის წესი
- II ჯგუფი, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
რეგისტრაციის დეტალები
- ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
- რენინ-ანგიოტენზინის სისტემაზე მოქმედი საშუალებები, აგფ ინჰიბიტორები და დიურეზული საშუალებები
- ATC კოდი
- C09BA02
- რეგისტრაციის ნომერი
- რ-044397
- რეგისტრირებულია
- 27 ნოემბერი 2025, მოქმედებს 27 ნოემბერი 2030-მდე
- რეგისტრაციის მფლობელი
- KRKA, d.d., Novo mesto (სლოვენია)
- განმცხადებელი
- შპს „პსპ ფარმა“
- GMP
- აქვს GMP სერტიფიკატი და აკმაყოფილებს კრიტერიუმებს
ენაპ-H — ინსტრუქცია ქართულად
რისთვის გამოიყენება
არტერიული ჰიპერტენზიის მკურნალობა პაციენტებში, რომლებისთვისაც ნაჩვენებია კომბინირებული თერაპია.
მიღების წესი და დოზირება
შინაგანად. რეკომენდებული დოზა შეადგენს 1 ტაბლეტს დღე-ღამეში ერთხელ.
საჭიროების შემთხვევაში, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმალურ სადღეღამისო დოზამდე - 2 ტაბლეტამდე დღე-ღამეში ერთხელ.
მანამდე ჩატარებული მკურნალობა შარდმდენებით
პრეპარატ ენაპ®-Н- ის პირველი მიღების შემდეგ შეიძლება განვითარდეს სიმპტომური არტერიული ჰიპოტენზია. ეს ეფექტი ყველაზე მეტად სავარაუდოა იმ პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის დარღვევა მანამდე დიურეზულებით ჩატარებული თერაპიის გამო. დიურეზულების მიღება უნდა შეწყდეს პრეპარატ ენაპ® -Н- ით თერაპიის დაწყებამდე 2-3 დღით ადრე.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევები
თიაზიდები შეიძლება არ იყოს საკმარისად ეფექტური როგორც შარდმდენები თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში, ხოლო კრეატინინის კლირენსის 30 მლ/წთ-მდე ან უფრო დაბალ დონეზე შემცირების შემთხვევაში (ანუ თირკმლის საშუალო და მძიმე ხარისხის უკმარისობის დროს) არაეფექტურია.
პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ კრეატინინის კლირენსი ˃ 30 მლ/წთ, მაგრამ < 80 მლ/წთ, პრეპარატი ენაპ ® -Н უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ პრეპარატის თითოეული კომპონენტის დოზების წინასწარი შერჩევის შემდეგ.
თირკმლის უკმარისობის დროს (კრეატინინის კლირენსი ˃ 30 მლ/წთ, მაგრამ < 80 მლ/წთ), ენალაპრილის რეკომენდებული საწყისი დოზა მონოთერაპიის დროს გამოყენებისას შეადგენს 5 მგ-დან 10 მგ-მდე.
ხანდაზმული ასაკის პაციენტები
ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის ერთდროული გამოყენების ეფექტურობისა და უსაფრთხოების კლინიკურ კვლევების მსვლელობისას მიღებული შედეგები ხანდაზმული ასაკის პაციენტებში (65 წელზე მეტი ასაკის) და არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე უფრო ახალგაზრდა პაციენტებში იყო მსგავსი. ხანდაზმული ასაკის პაციენტებისთვის პრეპარატ ენაპ® -Н- ის საწყისი დოზის შერჩევა საჭირო არ არის.
კომბინირებული პრეპარატის ენაპ® -Н- ის ერთ-ერთი მოქმედი ნივთიერების დოზის შეცვლის საჭიროებისას (მაგალითად, ახლად დიაგნოზირებული დაავადების, პაციენტის მდგომარეობის ცვლილების ან მედიკამენტოზური ურთიერთქმედების გამო), აუცილებელია ცალკეული კომპონენტების დოზების ინდივიდუალური შერჩევა.
უკუჩვენებები
ჰიპერმგრძნობელობა პრეპარატის ნებისმიერი კომპონენტის ან სხვა სულფონამიდის წარმოებულების მიმართ.
ლაქტოზას მემკვიდრეობითი აუტანლობა, ლაქტაზას დეფიციტი, გლუკოზა-გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომი.
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებასთან დაკავშირებული ანგიონევროზული შეშუპება ანამნეზში, ასევე მემკვიდრეობითი ან იდიოპათიური ანგიონევროზული შეშუპება.
ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები (ჩაილდ-პიუს შკალით 9 ქულაზე მეტი).
თირკმლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები (კკ < 30 მლ/წთ).
ანურია.
რეფრაქტერული ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპერკალციემია.
ალისკირენთან ან ალისკირენის შემცველ პრეპარატებთან ერთდროული გამოყენება შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ და/ან თირკმლის ფუნქციის საშუალო და მძიმე დარღვევების (გფს<60მლ/წთ/1.73 მ2 სხეულის ზედაპირის ფართობზე) მქონე პაციენტებში.
ანგიოტენზინ II რეცეპტორების ანტაგონისტებთან (არა II ) ერთდროული გამოყენება დიაბეტური ნეფროპათიის მქონე პაციენტებში.
ნეიტრალური ენდოპეპტიდაზას ინჰიბიტორებთან (მაგალითად, საკუბიტრილის შემცველ პრეპარატებთან) ერთდროული გამოყენება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მაღალი რისკის გამო.
სიფრთხილის ზომები
პრეპარატი ენაპ ® -Н არ უნდა იქნას გამოყენებული ჰიპერტენზიული კრიზის კუპირებისთვის, მისი გამოყენება ასევე არ არის რეკომენდებული მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტის მქონე პაციენტებში კლინიკური გამოყენების არასაკმარისი გამოცდილების გამო.
ჰიდროქლოროთიაზიდი
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გამოიწვიოს აზოტემია. თირკმლის უკმარისობის დროს შესაძლებელია ჰიდროქლორთიაზიდის კუმულაცია.
თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების მქონე პაციენტებში აუცილებელია კკ-ს პერიოდული მონიტორინგი. თირკმლის ფუნქციის დარღვევის პროგრესირების შემთხვევაში და/ან ოლიგურიის (ანურიის) განვითარებისას ჰიდროქლოროთიაზიდი უნდა მოიხსნას.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში თიაზიდური დიურეზულების გამოყენებისას შეიძლება განვითარდეს ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია. ღვიძლის მძიმე უკმარისობის ან ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიის მქონე პაციენტებში თიაზიდების გამოყენება უკუნაჩვენებია. ღვიძლის მსუბუქი და საშუალო უკმარისობის და/ან ღვიძლის პროგრესირებადი დაავადებების მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული, რადგან წყალ - ელექტროლიტური ბალანსის მცირე ცვლილებამაც კი და სისხლის შრატში ამონიუმის დაგროვებამ შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლისმიერი კომა. ენცეფალოპათიის სიმპტომები განვითარების შემთხვევაში დიურეზულების მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს.
წყალ-ელექტროლიტური ბალანსი და მეტაბოლური დარღვევები
თიაზიდურმა შარდმდენებმა (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) შეიძლება გამოიწვიონ მსმ შემცირება (ჰიპოვოლემია) და წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევა (მათ შორის ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემიული ალკალოზი). წყალ-ელექტროლიტურო ბალანსის დარღვევის კლინიკური სიმპტომებია პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის სიმშრალე, წყურვილი, სისუსტე, მოთენთილობა, დაღლილობა, ძილიანობა, შფოთვა, კუნთების ტკივილი ან სპაზმები, კუნთების სისუსტე, არტერიული წნევის გამოხატული დაქვეითება, ოლიგურია, ტაქიკარდია, არითმია და დარღვევები კუჭ-ნაწლავის მხრივ (როგორიცაა გულისრევა და ღებინება). ჰიდროქლოროთიაზიდით თერაპიის მიმღებ პაციენტებთან (განსაკუთრებით კურსებით ხანგრძლივი მკურნალობის დროს) უნდა გამოვავლინოთ წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევის კლინიკური სიმპტომები და რეგულარულად ვაკონტროლოთ ელექტროლიტების შემცველობა სისხლის პლაზმაში.
ნატრიუმი
ყველა შარდმდენმა პრეპარატმა შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპონატრიემია, რასაც ზოგჯერ მძიმე გართულებები მოჰყვება. ჰიპონატრიემიამ და ჰიპოვოლემიამ შეიძლება გამოიწვიოს დეჰიდრატაცია და ორთოსტატული ჰიპოტენზია. ქლორის იონების თანმხლებმა შემცირებამ შეიძლება გამოიწვიოს მეორადი კომპენსატორული მეტაბოლური ალკალოზი, თუმცა ამ ეფექტის სიხშირე და გამოხატულობა უმნიშვნელოა. რეკომენდებულია ნატრიუმის იონების შემცველობის განსაზღვრა სისხლის პლაზმაში მკურნალობის დაწყებამდე და ამ მაჩვენებლის რეგულარული შემოწმება ჰიდროქლორთიაზიდის მიღების ფონზე.
კალიუმი
თიაზიდური და თიაზიდის მსგავსი დიურეზულების გამოყენებისას არსებობს სისხლის პლაზმაში კალიუმის დონის მკვეთრი შემცირებისა და ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკი (კალიუმის შემცველობა 3.4 მმოლ/ლ-ზე ნაკლები). ჰიპოკალიემია ზრდის გულის რითმის დარღვევების (მათ შორის მძიმე არითმიების) განვითარების რისკს და აძლიერებს საგულე გლიკოზიდების ტოქსიკურ მოქმედებას. გარდა ამისა, ჰიპოკალიემია (ისევე, როგორც ბრადიკარდია) არის მდგომარეობა, რომელიც ხელს უწყობს „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის განვითარებას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ლეტალური შედეგი.
ჰიპოკალიემია წარმოადგენს ყველაზე დიდ რისკს პაციენტთა შემდეგი ჯგუფებისთვის: ხანდაზმული ასაკის პირები, პაციენტები, რომლებიც ამავდრიულად ღებულობენ თანმხლებ თერაპიას ანტიარითმული და არაანტიარითმული პრეპარატებით, რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიონ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდია ან გაზარდონ QT ინტერვალის ხანგრძლივობა ეკგ-ზე, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევების, გულის იშემიური დაავადების და გულის ქრონიკული უკმარისობის მქონე პაციენტები. გარდა ამისა, მომატებული რისკის ჯგუფს მიეკუთვნებიან პაციენტები გახანგრძლივებული QT ინტერვალით. ამ დროს არ აქვს მნიშვნელობა, ეს ზრდა გამოწვეულია თანდაყოლილი მიზეზებით არის თუ სამკურნალო საშუალების მოქმედებით.
ზემოთ აღწერილ ყველა შემთხვევაში აუცილებელია ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკის თავიდან აცილება და სისხლის პლაზმაში კალიუმის დონის რეგულარული კონტროლი. სისხლში კალიუმის იონების შემცველობის პირველი გაზომვა უნდა ჩატარდეს მკურნალობის პირველი კვირის განმავლობაში. ჰიპოკალიემიის განვითარების შემთხვევაში უნდა დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა. ჰიპოკალიემიის კორექცია შესაძლებელია კალიუმის შემცველი პრეპარატების გამოყენებით ან კალიუმით მდიდარი საკვების (ჩირი, ხილი, ბოსტნეული) მიღებით.
კალციუმი
თიაზიდურმა დუირეზულებმა შეიძლება შეამცირონ თირკმლის მიერ კალციუმის გამოყოფა, რაც იწვევს სისხლის პლაზმაში კალციუმის შემცველობის უმნიშვნელო და დროებით მატებას. ზოგიერთ პაციენტთან თიაზიდური დიურეზულების ხანგრძლივი გამოყენებისას აღინიშნა პათოლოგიური ცვლილებები პარათირეოიდულ ჯირკვლებში ჰიპერკალციემიითა და ჰიპერფოსფატემიით, მაგრამ ჰიპერპარათირეოზის ტიპიური გართულებების გარეშე (ნეფროლითიაზი, ძვლის მინერალური სიმკვრივის შემცირება, წყლულოვანი დაავადება). გამოხატული ჰიპერკალციემია შეიძლება წარმოადგენდეს ადრე არადიაგნოსტირებული ჰიპერპარათირეოზის გამოვლინებას.
კალციუმის მეტაბოლიზმზე მისი ზემოქმედების გამო თიაზიდებმა შეიძლება ზეგავლენა მოახდინონ პარათირეოიდული ჯირკვლის ფუნქციის ლაბორატორიულ მაჩვენებლებზე. თიაზიდური დიურეზულების (მათ შორის ჰიდროქლოროთიაზიდის) მიღება უნდა შეწყდეს პარათირეოიდული ჯირკვლის ფუნქციის გამოკვლევის ჩატარების წინ.
მაგნიუმი
დადგენილია, რომ თიაზიდები ზრდიან თირკმლის მიერ მაგნიუმის გამოყოფას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპომაგნიემია. ჰიპომაგნიემიის კლინიკური მნიშვნელობა გაურკვეველი რჩება.
გლუკოზა
თიაზიდური დიურეზულებით მკურნალობამ შეიძლება დაარღვიოს ტოლერანტობა გლუკოზისადმი. ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებისას პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მანიფესტური ან ლატენტური მიმდინარეობის შაქრიანი დიაბეტი, აუცილებელია სისხლში გლუკოზის კონცენტრაციის რეგულარული კონტროლი. შესაძლოა საჭირო გახდეს ჰიპოგლიკემიური სამკურნალო საშუალებების დოზის კორექცია.
შარდმჟავა
პოდაგრით დაავადებულ პაციენტებს შეიძლება აღენიშნებოდეთ შეტევების გახშირება ან პოდაგრის მიმდინარეობის გამწვავება. აუცილებელია პოდაგრით დაავადებულ და შარდმჟავას მეტაბოლიზმის დარღვევის(ჰიპერურიკემია) მქონე პაციენტების გულდასმითი კონტროლი.
ლიპიდები
ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებისას შეიძლება გაიზარდოს ქოლესტერინის და ტრიგლიცერიდების კონცენტრაცია სისხლის პლაზმაში.
ქოროიდული ეფუზია/მწვავე მიოპია/მწვავე დახურულკუთხოვანი გლაუკომა
ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გამოიწვიოს იდიოსინკრაზიული რეაქცია, რაც იწვევს ქოროიდული ეფუზიის განვითარებას მხედველობის ველის დარღვევით, მწვავე მიოპიას და მწვავე დახურულკუთხოვან გლაუკომას. სიმპტომები უეცრად იწყება, მოიცავს მხედველობის სიმახვილის მკვეთრ დაქვეითებას ან თვალის ტკივილს, რაც, როგორც წესი, ვლინდება ჰიდროქლორთიაზიდით თერაპიის დაწყებიდან რამდენიმე საათის ან კვირის განმავლობაში. მკურნალობის გარეშე მწვავე დახურულკუთხოვანმა გლაუკომამ შეიძლება გამოიწვიოს მხედველობის შეუქცევადი დაკარგვა. სიმპტომების განვითარების შემთხვევაში რაც შეიძლება მალე უნდა შეწყდეს ჰიდროქლორთიაზიდის მიღება. თუ თვალშიდა წნევა არაკონტროლირებადი რჩება, შეიძლება საჭირო გახდეს გადაუდებელი მედიკამენტოზური მკურნალობა ან ქირურგიული ჩარევა. მწვავე დახურულკუთხოვანი გლაუკომის განვითარების რისკის ფაქტორს წარმოადგენს ალერგიული რეაქცია სულფონამიდებზე ან პენიცილინზე ანამნეზში.
დარღვევები იმუნური სისტემის მხრივ
არსებობს ცნობები იმის შესახებ, რომ თიაზიდური დიურეზულები (მათ შორის ჰიდროქლოროთიაზიდი) შეიძლება იწვევდეს სისტემური წითელი მგლურას გამწვავებას ან პროგრესირებას, ასევე მგლურას მსგავს რეაქციებს.
პაციენტებთან, რომლებიც ღებულობენ თიაზიდური დიურეზულებს, მომატებული მგრძნობელობის რეაქციები შეიძლება აღინიშნებოდეს ანამნეზში ალერგიული რეაქციებზე ან ბრონქულ ასთმაზე მითითებების არარსებობის შემთხვევაშიც კი.
ფოტომგრძნობელობა
გვაქვს ინფორმაცია ფოტომგრძნობელობის რეაქციების განვითარების შემთხვევების შესახებ თიაზიდური დიურეზულების მიღებისას. ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების ფონზე ფოტომგრძნობელობის განვითარებისას მკურნალობა უნდა შეწყდეს. თუ დიურეზულების გამოყენების გაგრძელება აუცილებელია, მაშინ საჭიროა კანის საფარველის მზის სხივების ან ხელოვნური ულტრაიისფერი სხივების (უის) ზემოქმედებისგან დაცვა.
კამკ (კანის არამელანომური კობო)
ორმა ფარმაკოეპიდემიოლოგიურმა კვლევამ, რომელიც ჩატარდა დანიის ეროვნული კიბოს რეგისტრის მონაცემების გამოყენებით, აჩვენა კავშირი ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებასა და კამკ-ის -ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის - განვითარების გაზრდილ რისკს შორის. კამკ-ის განვითარების რისკი იზრდებოდა ჰიდროქლოროთიაზიდის ჯამური (დაგროვილი) დოზის მატებასთან ერთად. კამკ-ის განვითარების შესაძლო მექანიზმის წარმოადგენს ჰიდროქლოროთიაზიდის მაფოტოსენსიბილებელი მოქმედება. პაციენტები, რომლებიც იღებენ ჰიდროქლოროთიაზიდს მონოთერაპიის სახით ან სხვა სამკურნალო პრეპარატებთან კომბინაციაში, ინფორმირებულნი უნდა იყვნენ კამკ-ის განვითარების რისკის თაობაზე. ამ პაციენტებს ეძლევათ რეკომენდაცია რეგულარულად დაათვალიერონ კანის ზედაპირი ნებისმიერი ახალი საეჭვო დაზიანების, ასევე უკვე არსებული კანის დაზიანებების ცვლილებების აღმოსაჩენად.
კანის ნებისმიერი საეჭვო ცვლილების შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ექიმს. კანის საეჭვო უბნები უნდას იქნას შესწავლილი პეციალისტის მიერ. დიაგნოზის დასადასტურებლად შეიძლება საჭირო გახდეს კანის ბიოპტატების ჰისტოლოგიური გამოკვლევა.
კამკ-ის განვითარების რისკის მინიმიზაციის მიზნით პაციენტებს უნდა მიეცეთ რეკომენდაცია ისეთი პროფილაქტიკური ზომების მიღების შესახებ, როგორიცაა მზის და ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედების შეზღუდვა და შესაბამისი დმცავი საშუალების გამოყენება.
პაციენტებს, რომლებსაც ანამნეზში კამკ-ი აღენიშნებათ, ეძლევათ რეკომენდაცია გადაიხედოს ჰიდროქლორთიაზიდის გამოყენების მიზანშეწონილობის საკითხი.
ალკოჰოლი
ჰიდროქლოროთიაზიდით მკურნალობის დროს არ არის რეკომენდებული ალკოჰოლური სასმელების მიღება, ვინაიდან ეთანოლი აძლიერებს თიაზიდური დიურეზულების ანტიჰიპერტენზიულ მოქმედებას.
სხვა
ცეერებრალური და კორონარული არტერიების გამოხატული ათეროსკლეროზის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული.
თიაზიდურ დურეზულებს შეუძლიათ შეამცირონ იოდის რაოდენობა, რომელიც უკავშირდება პლაზმის ცილებს, ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დარღვევის ნიშნების გამოწვევის გარეშე.
მწვავე რესპირატორული ტოქსიკურობა
ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების შემდეგ აღწერილია მწვავე რესპირატორული ტოქსიკურობის ძალიან იშვიათი მძიმე შემთხვევები, მრდს-ს (მწვავე რესპირატორული დისტრეს-სინდრომის) ჩათვლით. ფილტვების შეშუპება, როგორც წესი, ვითარდება ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღებიდან რამდენიმე წუთის ან საათის განმავლობაში. თავიდან სიმპტომები მოიცავს ქოშინს, ცხელებას, ფილტვების მდგომარეობის გაუარესებას და არტერიულ ჰიპოტენზიას. მრდს-ზე ეჭვის შემთხვევაში პრეპარატი ენაპ®-Н- უნდა მოიხსნას და დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა. ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა დაენიშნოს პაციენტებს, რომლებსაც ადრე ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების შემდეგ განუვითარდათ მრდ-ს.
ენალაპრილი
არტერიული ჰიპოტენზია და წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევა
ჰიპოტენზიური საშუალებების მიღებისას ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს სიმპტომური არტერიული ჰიპოტენზია. პაციენტები უნდა იმყოფებოდნენ სამედიცინო დაკვირვების ქვეშ წყალ- ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევის კლინიკურ ნიშნების გამოვლენის მიზნით, მაგალითად, დეჰიდრატაციის, ჰიპონატრიემიის, ჰიპოქლორემიული ალკალოზის, ჰიპომაგნიემიის ან ჰიპოკალიემიის, რომლებიც შეიძლება განვითარდეს დიარეის ან ღებინების თანხლების ფონზე. ამ პაციენტებთან აუცილებელია სისხლის შრატში ელექტროლიტების შემცველობის კნტროლი.
პრეპარატი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა დაინიშნოს გულის იშემიური დაავადების ან ცერებროვასკულური დაავადებების მქონე პაციენტებში, რომლებშიც არტერიული წნევის გამოხატულმა შემცირებამ შეიძლება გამოიწვიოს მიოკარდიუმის ინფარქტის ან ინსულტის განვითარება.
არტერიული ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში პაციენტი უნდა მოვათავსოთ ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში ზურგზე და საჭიროების შემთხვევაში ინტრავენურად შევიყვანოთ ნატრიუმის ქლორიდის 0.9%-იანი ხსნარი. პრეპარატ ენაპ® - Н - ის მიღებისას გარდამავალი არტერიული ჰიპოტენზია არ წარმოადგენს მისი გამოყენების გაგრძელების უკუჩვენებას. არტერიული წნევის ნორმალიზებისა და მოცირკულარე სისხლის მოცულობის (მსმ) აღდგენის შემდეგ თერაპია შეიძლება განახლდეს უფრო დაბალი დოზებით, ან პრეპარატის თითოეული კომპონენტის გამოყენება შესაძლებელია ცალ-ცალკე მონოთერაპიის სახით.
აორტის ან მიტრალური სტენოზი, ჰოკმპ
ისევე, როგორც ყველა სამკურნალო საშუალება, რომელსაც გააჩნია ვაზოდილატაციური მოქმედება, აგფ ინჰიბიტორები სიფრთხილით უნდა იქნას დანიშნული მარცხენა პარკუჭის გამომავალი ტრაქტის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებში. ისინი არ უნდა დაენიშნოს კარდიოგენული შოკის და ჰემოდინამიკურად მნიშვნელოვანი მარცხენა პარკუჭის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებს.
ჰემოდიალიზზე მყოფი პაციენტები
პრეპარატ ენაპ® -Н- ის გამოყენება არ არის რეკომენდებული თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებისთვის, რომლებიც იმყოფებიან ჰემოდიალიზზე. ანაფილაქტოიდური რეაქციები დაფიქსირდა პაციენტებთან, რომლებიც იმყოფებოდნენ დიალიზზე მაღალი ნაკადის მემბრანების (ისეთების, როგორიცაა AN69®) გამოყენებით და ერთდროულად ღებულობდნენ თერაპიას აგფ ინჰიბიტორებით. ამ პაციენტებთან უნდა იქნას გამოყენებული დიალიზური მემბრანების სხვა ტიპი ან სხვა კლასის ჰიპოტენზიული საშუალებები.
თირკმლის ტრანსპლანტაცია
ენალაპრილის გამოყენების გამოცდილება პაციენტებში თირკმლის ტრანსპლანტაციის შემდეგ არ გაგვაჩნია. ენალაპრილით მკურნალობა არ არის რეკომენდებული პაციენტებში თირკმლის ტრანსპლანტაციის შემდეგ.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენება იშვიათად იყო დაკავშირებული ისეთი სინდრომის განვითარებასთან, რომელიც იწყება ქოლესტაზური სიყვითლით ან ჰეპატიტით და პროგრესირებს ღვიძლის ფულმინანტურ ნეკროზამდე, ზოგჯერ ლეტალური შედეგით. ამ სინდრომის მექანიზმი შესწავლილი არ არის. აგფ ინჰიბიტორის გამოყენების ფონზე სიყვითლის განვითარების ან სისხლის პლაზმაში „ღვიძლისმიერი“ ტრანსამინაზების აქტივობის მნიშვნელოვანი ზრდის შემთხვევაში აგფ ინჰიბიტორის მიღება უნდა შეწყდეს და დაინიშნოს შესაბამისი დამხმარე თერაპია. პაციენტი უნდა იმყოფებოდეს შესაბამისი მეთვალყურეობის ქვეშ.
ქირურგიული ჩარევები, ზოგადი ანესთეზია
ფართო ქირურგიული ჩარევების ან ზოგადი ანესთეზიის ისეთი საშუალებების გამოყენებისას, რომლებიც იწვევენ ანტიჰიპერტენზიული ეფექტს, ენალაპრილატი ბლოკავს ანგიოტენზინ II-ის წარმოქმნას, რომელიც გამოწვეულია რენინის კომპენსატორული გამოთავისუფლებით. თუ ამ დროს ვითარდება არტერიული წნევის გამოხატული შემცირება, რომელიც აიხსნება მსგავსი მექანიზმით, მისი კორექცია შესაძლებელია მოცირკულირე სისხლის მოცულობის გაზრდით.
ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები, ანგიონევროზული შეშუპება
აგფ ინჰიბიტორების, მათ შორის ენალაპრილის, გამოყენებისას აღინიშნებოდა სახის, კიდურების, ტუჩების, ენის, სახმო ნაკეცების და/ან ხორხის ანგიონევროზული შეშუპების იშვიათი შემთხვევები, რომლებიც წარმოიქმნებოდა მკურნალობის სხვადასხვა ეტაპზე. ძალიან იშვიათ შემთხვევებში აღწერილია ინტესტინალური შეშუპება. ასეთ შემთხვევებში, ენალაპრილის მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს და უნდა ხდებოდეს გულდასმითი დაკვირვება პაციენტის მდგომარეობაზე კლინიკური სიმპტომების კონტროლისა და კორექციის მიზნით. იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც აღინიშნება მხოლოდ ენის შეშუპება რესპირატორული დისტრეს სინდრომის განვითარების გარეშე, პაციენტებს შეიძლება დასჭირდეთ ხანგრძლივი დაკვირვება, ვინაიდან ანტიჰისტამინური საშუალებებით და კორტიკოსტეროიდებით მკურნალობა შეიძლება არ იყოს საკმარისი.
ძალიან იშვიათად აღინიშნებოდა ლეტალური შემთხვევები ხორხის ან ენის შეშუპებასთან დაკავშირებული ანგიონევროზული შეშუპების მიზეზით. ენის, სახმო ნაკეცების ან ხორხის შეშუპებამ შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი გზების ობსტრუქცია, განსაკუთრებით იმ პაციენტებსაც, რომლებსაც ჩაუტარდათ სასუნთქ ორგანოებზე ქირურგიული ჩარევა. იმ შემთხვევებში, როდესაც შეშუპება ლოკალიზებულია ენაზე, სახმო ნაკეცებში ან ხორხში და შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი გზების ობსტრუქცია, დაუყოვნებლივ უნდა დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს ეპინეფრინის (ადრენალინის) 0.1%-იანი ხსნარის (0.3-0.5 მლ) კანქვეშ შეყვანას და/ან სასუნთქი გზების გამტარობის უზრუნველყოფა.
ანგიონევროზული შეშუპება უფრო ხშირად აღინიშნებოდა შავკანიანი რასის პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, ვიდრე სხვა რასის პაციენტებში.
პაციენტებს, რომლებსაც ანამნეზში აღენიშნებათ ანგიონევროზული შეშუპება, რომელიც არ არის დაკავშირებული აგფ ინჰიბიტორებთან, შეიძლება ჰქონდეთ ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი აგფ ინჰიბიტორების მიღების ფონზე. პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს და mTOR ინჰიბიტორებს, აღინიშნებოდა ანგიონევროზული შეშუპების რისკის ზრდა.
პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ თიაზიდურ დიურეზულებს, შეიძლება განვითარდეს ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები ანამნეზში ალერგიული რეაქციების ან ბრონქული ასთმის არარსებობის შემთხვევაშიც კი. თიაზიდური დიურეზულების მიმღებ პაციენტებში აღწერილია სისტემური წითელი მგლურას (სწმ) რეციდივები ან მისი მიმდინარეობის დამძიმება.
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებისას საკუბიტრილის (ნეპრილიზინის ინჰიბიტორი) შემცველ სამკურნალო პრეპარატებთან ერთდროულად იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების რისკი, რასთან დაკავშირებითაც ამ პრეპარატების ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია. აგფ ინჰიბიტორები უნდა დაინიშნოს მინიმუმ 36 საათის შემდეგ საკუბიტრილის შემცველი პრეპარატების მოხსნიდან. საკუბიტრილის შემცველი პრეპარატების დანიშვნა უკუნაჩვენებია პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, და ასევე აგფ ინჰიბიტორების მოხსნის შემდეგ 36 საათის განმავლობაში.
ქსოვილოვანი პლაზმინოგენის აქტივატორები
პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, ობსერვაციული კვლევებით გამოვლინდა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების გაზრდილი სიხშირე ალტეპლაზის გამოყენების შემდეგ იშემიური ინსულტის თრომბოლიზური თერაპიის დროს.
პაციენტებს, რომლებიც ერთდროულად იღებენ აგფ ინჰიბიტორს და mTOR ინჰიბიტორებს (მაგალითად, სიროლიმუსს, ევეროლიმუსს, ტემსიროლიმუსს), რაცეკადოტრილს, დპპ-4 ინჰიბიტორებს (გლიპტინებს), შეიძლება ჰქონდეთ ანგიონევროზული შეშუპების (მაგალითად, ზედა სასუნთქი გზების ან ენის შეშუპება, სუნთქვის დარღვევით ან მის გარეშე) განვითარების მომატებული რისკი. საჭირო სიფრთხილის გამოჩენა რაცეკადოტრილის, mTOR-ის ინჰიბიტორების (მაგალითად, სიროლიმუსის, ევეროლიმუსის, ტემსიროლიმუსის) და დპპ-4 ინჰიბიტორების (გლიპტინების) (მაგალითად, ვილდაგლიპტინის) დანიშვნისას იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც უკვე იღებენ აგფ ინჰიბიტორს.
ანაფილაქტოიდური რეაქციები ჰიმენოპტერას შხამის ალერგენით დესენსიბილიზაციის დროს
იშვიათ შემთხვევებში, პაციენტებს, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, უვითარდებოდათ სიცოცხლისთვის საშიში ანაფილაქტოიდური რეაქციები ჰიმენოპტერას შხამის ალერგენით დესენსიბილიზაციის ჩატარების დროს. არასასურველი რეაქციების თავიდან აცილება შესაძლებელია თუ დესენსიბილიზაციის დაწყებამდე აგფ ინჰიბიტორის მიღება დროებით შეწყდება.
ანაფილაქტოიდური რეაქციები დსლპ - აფერეზის დროს
პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს დექსტრანის სულფატის გამოყენებით დსლპ - აფერეზის ჩატარების დროს იშვიათად აღინიშნებოდა სიცოცხლისთვის საშიში ანაფილაქტოიდური რეაქციები. ამ რეაქციების განვითარების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ დსლპ - აფერეზის თითოეული პროცედურის წინ დროებით მოიხსნება აგფ ინჰიბიტორი.
ნეიტროპენია/აგრანულოციტოზი
ნეიტროპენია/აგრანულოციტოზი, თრომბოციტოპენია და ანემია აღინიშნებოდა პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ აგფ ინჰიბიტორებს. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე პაციენტებში და სხვა გართულებების გამომწვევი ფაქტორების არარსებობის შემთხვევაში ნეიტროპენია იშვიათად ვითარდებოდა. ენალაპრილი უნდა იქნას გამოყენებული უკიდურესი სიფრთხილით სისტემური შემაერთებელი ქსოვილის დაავადებების მქონე პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ იმუნოსუპრესიულ თერაპიას, ალოპურინოლის ან პროკაინამიდის თერაპიას, ან ამ გართულებების გამომწვევი ფაქტორების კომბინაციის მქონე პაციენტებში, განსაკუთრებით თუ არსებობს თირკმლის ფუნქციის დარღვევა ანამნეზში. ამ პაციენტებიდან ზოგიერთს აღენიშნა სერიოზული ინფექციების განვითარება, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში არ რეაგირებდა ინტენსიურ ანტიბიოტიკოთერაპიაზე. თუ ენალაპრილი გამოიყენება ასეთ პაციენტებში, რეკომენდებულია სისხლში ლეიკოციტების რაოდენობის პერიოდული კონტროლის ჩატარება. პაციენტებს უნდა იყვნენ გაფრთხილებულნი იმის თაობაზე, რომ ინფექციის ნებისმიერი ნიშნის განვითარების დროს აუცილებელია აცნობონ ამის შესახებ.
ჰიპოგლიკემია
შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში, რომლებიც იყენებენ შინაგანად მისაღებ ჰიპოგლიკემიურ საშუალებებს ან ინსულინს, აგფ ინჰიბიტორით მკურნალობის პირველი თვის განმავლობაში გულდასმით უნდა გაკონტროლდეს გლუკოზის კონცენტრაცია სისხლში.
ხველა
აგფ ინჰიბიტორებით თერაპიის ფონზე დაფიქსირდა ხველის წარმოქმნის შემთხვევები. როგორც წესი, ხველას აქვს არაპროდუქტიული, მუდმივი ხასიათი და ქრება თერაპიის მოხსნის შემდეგ. ხველა, რომელიც დაკავშირებულია აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებასთან, უნდა იქნას გათვალისწინებული დიფერენციალური დიაგნოსტიკის დროს.
ჰიპერკალიემია
აგფ ინჰიბიტორებმა შეიძლება გამოიწვიონ ჰიპერკალიემია, რადგან ისინი თრგუნავენ ალდოსტერონის გამოთავისუფლებას. ნორმალური თირკმლის ფუნქციის მქონე პაციენტებში ეს ეფექტი, როგორც წესი, უმნიშვნელოა.
ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკის ფაქტორებია თირკმლის უკმარისობა, …
ურთიერთქმედება სხვა წამლებთან
ჰიდროქლოროთიაზიდი
სამკურნალო პრეპარატების არარეკომენდებული კომბინაციები
ლითიუმის პრეპარატები
ჰიდროქლოროთიაზიდისა და ლითიუმის პრეპარატების ერთდროულად გამოყენებისას მცირდება ლითიუმის თირკმლის კლირენსი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სისხლის პლაზმაში ლითიუმის კონცენტრაციის მომატება და მისი ტოქსიკურობის მომატება. ჰიდროქლოროთიაზიდის ერთდროული გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში ლითიუმის პრეპარატების დოზა გულდასმით უნდა იყოს შერჩეული, რეგულარულად უნდა გაკონტროლდეს სისხლის პლაზმაში ლითიუმის კონცენტრაცია და შესაბამისი წესით ხდებოდეს დოზის შერჩევა.
სამკურნალო პრეპარატების კომბინაციები, რომლებიც საჭიროებენ განსაკუთრებულ ყურადღებას
პრეპარატები , რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიონ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდია
ჰიდროქლოროთიაზიდი გამოყენებული უნდა იქნას უკიდურესი სიფრთხილით ისეთ პრეპარატებთან ერთად, როგორიცაა:
IA კლასის ანტიარითმული სამკურნალო პრეპარატები (ქინიდინი, ჰიდროქინიდინი, დიზოპირამიდი, პროკაინამიდი) და IC კლასის პრეპარატები (ფლეკაინიდი);
III კლასის ანტიარითმული სამკურნალო პრეპარატები (დოფეტილიდი, იბუტილიდი, ბრეტილიუმის ტოზილატი), სოტალოლი, დრონედარონი, ამიოდარონი;
სხვა სამკურნალო საშუალებები (რომლებიც არ განეკუთვნებიან ანტიარითმულებს), როგორიცაა:
ნეიროლეპტიკები: ფენოთიაზინები (ქლორპრომაზინი, ციამემაზინი, ლევომეპრომაზინი, თიორიდაზინი, ტრიფლუოპერაზინი, ფლუფენაზინი), ბენზამიდები (ამისულპრიდი, სულტოპრიდი, სულპრიდი, ტიაპრიდი), ბუტიროფენონები (დროპერიდოლი, ჰალოპერიდოლი), პიმოზიდი, სერტინდოლი;
ანტიდეპრესანტები: ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები , სეროტონინის უკუმიტაცების სელექტიური ინჰიბიტორები (ციტალოპრამი, ესციტალოპრამი);
ანტიბაქტერიული საშუალებები: ფტორქინოლონები (ლევოფლოქსაცინი, მოქსიფლოქსაცინი, სპარფლოქსაცინი, ციპროფლოქსაცინი), მაკროლიდები (ერითრომიცინი ინტრავენური შეყვანისას, აზითრომიცინი, კლარითრომიცინი, როქსითრომიცინი, სპირამიცინი), კო-ტრიმოქსაზოლი;
სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები : აზოლები (ვორიკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, კეტოკონაზოლი, ფლუკონაზოლი);
მალარიის საწინააღმდეგო პრეპარატები (ქინინი, ქლოროქინი, მეფლოქინი, ჰალოფანტრინი, ლუმეფანტრინი);
ანტიპროტოზოული საშუალებები (პენტამიდინი პარენტერალური შეყვანისას);
ანტიანგინალური პრეპარატები (რანოლაზინი, ბეპრიდილი);
სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებები (ვანდეტანიბი, დარიშხანის ტრიოქსიდი, ოქსალიპლატინი, ტაკროლიმუსი);
ღებინების საწინააღმდეგო საშუალებები (დომპერიდონი, ონდანსეტრონი);
კნტ-ს მოტორიკაზე მოქმედი საშუალებები (ციზაპრიდი);
ანტიჰისტამინური საშუალებები (ასტემიზოლი, ტერფენადინი, მიზოლასტინი);
სხვა სამკურნალო საშუალებები (ანაგრელიდი, ვაზოპრესინი, დიფემანილის მეთილსულფატი, კეტანსერინი, პრობუკოლი, პროპოფოლი, სევოფლურანი, ტერლიპრესინი, ტეროდილინი, ცილოსტაზოლი).
პარკუჭოვანი არითმიების, განსაკუთრებით კი „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის (რისკის ფაქტორია ჰიპოკალიემია) განვითარების რისკის მომატების გამო, ჰიდროქლორთიაზიდითა და ზემოაღნიშნული პრეპარატებით კომბინირებული თერაპიის დაწყებამდე უნდა განისაზღვროს სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის დონე და, აუცილებლობის შემთხვევაში, იქნას დაკორექტირებული. აუცილებელია პაციენტის კლინიკური მდგომარეობის, სისხლის პლაზმაში ელექტროლიტების შემცველობის და ეკგ მაჩვენებლების კონტროლი. ჰიპოკალიემიის მქონე პაციენტებში აუცილებელია ისეთი პრეპარატების გამოყენება, რომლებიც არ იწვევენ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფულ პარკუჭოვან ტაქიკარდიას.
სამკურნალო საშუალებები, რომლებსაც შეუძლიათ QT ინტერვალის ხანგრძლივობის გაზრდა
ჰიდროქლორთიაზიდის ერთდოული გამოყენება ისეთ სამკურნალო საშუალებებთან, რომლებსაც აქვთ უნარი გაახანგრძლივონ QT ინტერვალი, უნდა ეფუძნებოდეს თითოეული პაციენტისთვის მოსალოდნელი სარგებლისა და პოტენციური რისკის ( „პირუეტის“ ტიპის პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის რისკის შესაძლო ზრდა) გულდასმით შეფასებას. ასეთი კომბინაციების გამოყენებისას აუცილებელია ეკგ-ს რეგულარული რეგისტრირება ( QT ინტერვალის გახანგრძლივების გამოსავლენად), და ასევე სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის გაკონტროლება.
პრეპარატები, რომლებსაც შეუძლიათ გამოიწვიონ ჰიპოკალიემია : ამფოტერიცინი B (ინტრავენური შეყვანისას) , გლუკო- და მინერალოკორტიკოსტეროიდები (სისტემური გამოყენებისას) , ტეტრაკოზაქტიდი (აკტჰ) , გლიცირიზის მჟავა (კარბენოქსოლონი, ძირტკბილას ფესვის შემცველი პრეპარატები), ნაწლავის მოძრაობის მასტიმულირებელი საფაღარათო საშუალებები.
ჰიდროქლოროთიაზიდთან ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკი (ადიტიური ეფექტი). აუცილებელია სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის რეგულარული კონტროლი და, საჭიროების შემთხვევაში, მისი კორექცია. ჰიდროქლოროთიაზიდით თერაპიის ფონზე რეკომენდებულია ისეთი საფაღარათო საშუალებების გამოყენება, რომლებიც არ ასტიმულირებენ ნაწლავის მოტორიკას.
საგულე გლიკოზიდები
ჰიპოკალიემია და ჰიპომაგნიემია, რომლებიც განპირობებულია თიაზიდური დიურეზულების მოქმედებით, აძლიერებენ საგულე გლიკოზიდების ტოქსიკურობას. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და საგულე გლიკოზიდების ერთდროულად გამოყენებისას რეგულარულად უნდა ტარდებოდეს სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის, ეკგ პარამეტრების კონტროლი და, საჭიროების შემთხვევაში, ხდებოდეს თერაპიის კორექტირება.
სამკურნალო პრეპარატების კომბინაციები, რომლებიც საჭიროებენ ყურადღებას
სხვა ჰიპოტენზიული პრეპარატები
ჰიდროქლოროთიაზიდის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედების პოტენცირება (ადიტიური ეფექტი). შეიძლება გაჩნდეს ერთდროულად დანიშნული ჰიპოტენზიული პრეპარატების დოზის კორექციის აუცილებლობა.
ეთანოლი, ბარბიტურატები, ანტიფსიქოზური საშუალებები (ნეიროლეპტიკები), ანტიდეპრესანტები, ანქსიოლიტიკები, ნარკოტიკული ანალგეტიკები და ზოგადი ანესთეზიის საშუალებები
შესაძლებელია ჰიდროქლოროთიაზიდის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედების გაძლიერება და ორთოსტატული ჰიპოტენზიის პოტენცირება (ადიტიური ეფექტი).
არადეპოლარიზებადი მიორელაქსანტები (მაგალითად, ტუბოკურარინი)
შესაძლოა არადეპოლარიზებადი მიორელაქსანტების ეფექტის გაძლიერება.
ადრენომიმეტიკები (პრესორული ამინები)
ჰიდროქლოროთიაზიდს შეუძლია შეამციროს ისეთი ადრენომიმეტიკების ეფექტი, როგორიცაა ეპინეფრინი (ადრენალინი) და ნორეპინეფრინი (ნორადრენალინი).
არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (აასპ), მათ შორის ციკლოოქსიგენაზა-2 (ცოგ-2)-ის შერჩევითი ინჰიბიტორები და აცეტილსალიცილის მჟავას მაღალი დოზები ( > 3 გ/დღე-ღამეში)
აასპ-მა შეიძლება შეამცირონ ჰიდროქლორთიაზიდის დიურეზული და ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება. ერთდროული გამოყენებისას არსებობს თირკმლის მწვავე უკმარისობის (თმუ) განვითარების რისკი გფს-ის შემცირების გამო. ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გააძლიეროს სალიცილატების მაღალი დოზების ტოქსიკური მოქმედება ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე.
შინაგანად მისაღები ჰიპოგლიკემიური საშუალებები და ინსულინი
თიაზიდური დიურეზულები გავლენას ახდენენ გლუკოზისადმი ტოლერანტობაზე (შეიძლება განვითარდეს ჰიპერგლიკემია) და ამცირებენ ჰიპოგლიკემიური საშუალებების ეფექტურობას (შეიძლება საჭირო გახდეს ჰიპოგლიკემიური საშუალებების დოზის კორექცია).
ჰიდროქლოროთიაზიდი და მეტფორმინი ერთდროულად სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ჰიდროქლოროთიაზიდით გამოწვეული თირკმელების ფუნქციის დარღვევის ფონზე ლაქტოაციდოზის განვითარების რისკის გამო,.
ბეტა-ადრენობლოკატორები, დიაზოქსიდი
თიაზიდური დიურეზულების (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) ბეტა-ადრენობლოკატორებთან ან დიაზოქსიდთან ერთდროულად გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ჰიპერგლიკემიის განვითარების რისკი.
მედიკამენტები,რომლებიც გამოიყენება პოდაგრის სამკურნალოდ (პრობენეციდი, სულფინპირაზონი, ალოპურინოლი)
შესაძლოა საჭირო გახდეს ურიკოზურიული სამკურნალო საშუალებების დოზის კორექცია, ვინაიდან ჰიდროქლოროთიაზიდი ზრდის სისხლის შრატში შარდმჟავას კონცენტრაციას. თიაზიდურმა დიურეზულებმა შეიძლება გაზარდონ ალოპურინოლის მიმართ ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციების განვითარების სიხშირე.
ამანტადინი
თიაზიდურმა დიურეზულებმა (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) შეიძლება შეამცირონ ამანტადინის კლირენსი, გამოიწვიონ ამანტადინის კონცენტრაციის ზრდა სისხლის პლაზმაში და მისი არასასურველი ეფექტების რისკის ზრდა.
ანტიქოლინერგული პრეპარატები (ქოლინობლოკატორები)
ანტიქოლინერგული პრეპარატები (მაგალითად, ატროპინი, ბიპერიდენი) ზრდიან თიაზიდური დიურეზულების ბიოშეღწევადობას კუჭ-ნაწლავის მოტორიკისა და კუჭის დაცლის სიჩქარის შემცირების ხარჯზე.
ციტოტოქსიკური (სიმსივნის საწინააღმდეგო) პრეპარატები
თიაზიდური დიურეზულები ამცირებენ ციტოტოქსიკური სამკურნალო საშუალებების (მაგალითად, ციკლოფოსფამიდის და მეთოტრექსატის) თირკმლის ექსკრეციას და აპოტენცირებენ მათ მიელოსუპრესიულ მოქმედებას.
მეთილდოპა
აღწერილია ჰემოლიზური ანემიის შემთხვევები ჰიდროქლოროთიაზიდისა და მეთილდოფას ერთდროული გამოყენებისას.
ანტიეპილეფსიური პრეპარატები (კარბამაზეპინი, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი)
სიმპტომური ჰიპონატრიემიის განვითარების რისკი. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და კარბამაზეპინის ერთდროულად გამოყენებისას საჭიროა თვალყური ვადევნოთ პაციენტის მდგომარეობას და ვაკონტროლოთ ნატრიუმის შემცველობა სისხლის შრატში. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და ტოპირამატის ერთდროულად გამოყენებისას ასევე უნდა გაკონტროლდეს ტოპირამატის კონცენტრაცია სისხლის შრატში და, საჭიროების შემთხვევაში, დაინიშნოს კალიუმის პრეპარატები ან დაკორექტირდეს ტოპირამატის დოზა.
სეროტონინის უკუმიტაცების სელექტიური ინჰიბიტორები
თიაზიდურ დიარეზულებთან ერთდროული გამოყენებისას შესაძლებელია ჰიპონატრიემიის პოტენცირება. საჭიროა სისხლის პლაზმაში ნატრიუმის შემცველობის მონიტორინგი.
ციკლოსპორინი
თიაზიდური დიურეზულებისა და ციკლოსპორინის ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპერურიკემიის განვითარებისა და პოდაგრის გამწვავების რისკი.
პერორალური ანტიკოაგულანტები
თიაზიდურმა დიურეზულებმა შეიძლება შეამცირონ პერორალური ანტიკოაგულანტების ეფექტი.
იოდის შემცველი კონტრასტული ნივთიერებები
ორგანიზმის დეჰიდრატაცია თიაზიდური დიურეზულენების გამოყენების ფონზე ზრდის თმუ-ს განვითარების რისკს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც გამოიყენება იოდის შემცველი კონტრასტული საშუალებების მაღალი დოზები. იოდის შემცველი კონტრასტული საშუალებების გამოყენებამდე აუცილებელია სითხის დანაკარგის კომპენსირება.
კალციუმის პრეპარატები
ერთდროული გამოყენებისას შესაძლოა სისხლში კალციუმის შემცველობის მომატება და ჰიპერკალციემიის განვითარება თირკმელებით კალციუმის იონების გამოყოფის შემცირების გამო. თუ კალციუმის შემცველი სამკურნალო საშუალებების ერთდროული დანიშვნა აუცილებელია, უნდა ტარდებოდეს სისხლის პლაზმაში კალციუმის შემცველობის კონტროლიი და კალციუმის პრეპარატების დოზის კორექცია.
ანიონური გაცვლითი ფისები (ქოლესტირამინი და ქოლესტიპოლი)
ანიონური გაცვლითი ფისები ამცირებენ ჰიდროქლოროთიაზიდის აბსორბციას. ქოლესტირამინის და ქოლესტიპოლის ერთჯერადი დოზები ამცირებენ კუჭ-ნაწლავში ჰიდროქლოროთიაზიდის შეწოვას 85%-ით და 43%-ით შესაბამისად.
ენალაპრილი
კალიუმის დამზოგავი დიურეზულები, კალიუმის პრეპარატები, კალიუმის შემცველი დანამატები, კალიუმის შემცველი მარილის შემცვლელები
მიუხედავად იმისა, რომ სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობა ჩვეულებრივ ნორმალურ დიაპაზონში რჩება, ზოგიერთ პაციენტს, რომლებიც ღებულობენ ენალაპრილს, შეიძლება განუვითარდეთ ჰიპერკალიემია.
ენალაპრილისა და კალიუმის დამზოგავი დიურეზულების (ისეთების, როგორიცაა სპირონოლაქტონი, ეპლერენონი, ტრიამტერენი, ამილორიდი), კალიუმის პრეპარატების ან კალიუმის შემცველი საკვები მარილის შემცვლელების ერთდროულმა გამოყენებამ, ასევე სხვა პრეპარატების გამოყენებამ, რომლებიც ხელს უწყობენ სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის ზრდას (მაგალითად, ჰეპარინი), შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპერკალიემია.
ენალაპრილის ერთდროულად გამოყენებისას ისეთ დიურეზულებთან, რომლებიც იწვევენ კალიუმის იონების დაკარგვას ( თიაზიდური ან „მარყუჟოვანი“ დიურეზულები), ჰიპოკალიემიის სიმპტომები შეიძლება ნიველირდეს. სისხლის შრატის კალიუმის შემცველობა, როგორც წესი, რჩება ნორმალურ დიაპაზონში. მანამდე ჩატარებულმა თერაპიამ დიურეზულების მაღალი დოზებით შეიძლება გამოიწვიოს მცმ-ს შემცირება და არტერიული ჰიპოტენზიის განვითარების რისკის გაზრდა ენალაპრილატით თერაპიის დაწყებისას. გამოხატული ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება შესაძლებელია შემცირდეს დიურეზულის მოხსნით, წყლის ან სუფრის მარილის მიღების გაზრდით, და ასევე ენალაპრილატით მკურნალობის დაბალი დოზით დაწყების პირობით.
სიფრთხილე ასევე უნდა იყოს დაცული ენალაპრილის სხვა ისეთ პრეპარატებთან ერთდროულად დანიშვნისას, რომლებიც ზრდიან კალიუმის შემცველობას სისხლის შრატში, მაგალითად, ტრიმეტოპრიმი და კო-ტრიმოქსაზოლი (სულფამეტოქსაზოლი/ტრიმეტოპრიმი), ვინაიდან ცნობილია, რომ ტრიმეტოპრიმი მოქმედებს როგორც კალიუმის დამზოგავი დუირეზული საშუალება (როგორიცაა ამილორიდი). ამიტომ, ენალაპრილის ზემოთაღნიშნულ პრეპარატებთან კომბინაცია არ არის რეკომენდებული.
ზემოთ აღნიშნული კალიუმის შემცველი ან კალიუმის შემცველობის დონის მომმატებელი პრეპარატების ერთდროულად გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში, უნდა იქნას დაცული სიფრთხილე და ტარდებოდეს სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის რეგულარული კონტროლი.
ლითიუმის პრეპარატები
დიურეზულები და აგფ ინჰიბიტორები ამცირებენ თირკმლის მეშვეობით ლითიუმის გამოყოფას და ზრდიან ლითიუმის ტოქსიკურობის განვითარების რისკს. თიაზიდური დიურეზულების გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს სისხლის შრატში ლითიუმის კონცენტრაციის დამატებითი ზრდა და გაზარდოს ლითიუმით ინტოქსიკაციის რისკი აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულად გამოყენებისას. პრეპარატ ენაპ® -Н-ისა და ლითიუმის პრეპარატების ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული. ლითიუმის პრეპარატების გამოყენებამდე აუცილებელია გაეცნოთ ამ პრეპარატების გამოყენების ინსტრუქციას. ამისთანა კომბინაციის გამოყენების აუცილებლობის დროს საჭიროა ყურადღებით აკონტროლოთ ლითიუმის შრატისმიერი კონცენტრაციები.
აასპ-ები
აასპ-ებმა, მათ შორის ცოგ-2 სელექციურმა ინჰიბიტორებმა, შეიძლება შეამცირონ დიურეზულებისა და სხვა ჰიპოტენზიული საშუალებების ეფექტი. აქედან გამომდინარე, არა II -ის ან აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი შეიძლება შესუსტდეს აასპ-ებთან, მათ შორის ცოგ-2 სელექციურ ინჰიბიტორებთან, ერთდროულად გამოყენებისას.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე ზოგიერთ პაციენტს (მაგალითად, ხანდაზმული ასაკის ან პაციენტებს გაუწყლოვანებით, მათ შორის შარდმდენების გამომყენებლები), რომლებიც ღებულობენ აასპ თერაპიას, მათ შორის ცოგ-2 სელექტიური ინჰიბიტორებით, არა II რეცეპტორების ბლოკატორების ან აგფ ინჰიბიტორების ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლის ფუნქციის შემდგომი გაუარესება, თმუ-ს განვითარების ჩათვლით. ეს ეფექტები, როგორც წესი, შექცევადია; ამისდამიუხედავად, თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში ნახსენები სამკურნალო საშუალებების ერთდროული გამოყენება უნდა ხდებოდეს სიფრთხილით. თერაპიის დაწყებამდე უნდა მოხდეს მსმ-ს აღდგენა. მკურნალობის დროს რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის კონტროლი.
სხვა ჰიპოტენზიური საშუალებები
ენალაპრილისა და სხვა ჰიპოტენზიური თერაპიის ერთდროული გამოყენებისას შეიძლება აღინიშნოს ადიტიური ეფექტი.
ენალაპრილის ერთდროული გამოყენება ბეტა-ადრენობლოკატორებთან, მეთილდოფასთან ან კალციუმის არხების „ნელ“ ბლოკატორებთან (კანბ) ზრდიდა ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის გამოხატულობას.
ენალაპრილის ალფა-, ბეტა-ადრენობლოკატორებთან და განგლიობლოკატორებთან ერთდროული გამოყენება უნდა ტარდებოდეს მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ.
პრეპარატ ენაპ®-Н-ის ნიტროგლიცერინთან, სხვა ნიტროპრეპარატებთან ან სხვა ვაზოდილატატორებთან ერთდროული გამოყენება აძლიერებს ანტიჰიპერტენზიულ ეფექტს.
რაას-ის ორმაგი ბლოკადა
რაას-ის ორმაგი ბლოკადა არა II-ების, აგფ ინჰიბიტორების ან ალისკირენის (რენინის ინჰიბიტორი) გამოყენებით ასოცირდება არტერიული ჰიპოტენზიის, გულის წასვლის, ჰიპერკალიემიის და თირკმლის ფუნქციის დარღვევების (მათ შორის თმუ-ს) განვითარების გაზრდილ რისკთან, მითითებული ჯგუფების პრეპარატებით მონოთერაპიასთან შედარებით. აუცილებელია არტერიული წნევის, თირკმლის ფუნქციის და სისხლის პლაზმაში ელექტროლიტების შემცველობის რეგულარული კონტროლი იმ პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად ღებულობენ პრეპარატ ენაპ ® -Н-ს და სხვა პრეპარატებს, რომლებიც მოქმედებენ რაას-ზე. აგფ ინჰიბიტორების ალისკირენთან და ისეთ პრეპარატებთან ერთდროული გამოყენება, რომლებიც შეიცავენ ალისკირენს, უკუნაჩვენებია შაქრიანი დიაბეტის და/ან თირკმლის ფუნქციის საშუალო და მძიმე დარღვევების (გფს < 60 მლ/წთ/1.73 მ2 სხეულის ზედაპირის ფართობზე) მქონე პაციენტებში და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებისთვის. აგფ ინჰიბიტორების არა II-თან ერთად გამოყენება უკუნაჩვენებია დიაბეტური ნეფროპათიის მქონე პაციენტებში და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებისთვის.
ოქროს პრეპარატები
სიმპტომების კომპლექსი (ნიტრატის მსგავსი რეაქციები), რომლებიც მოიცავენ სახეზე „ალების“ შეგრძნებას, გულისრევას, ღებინებას და არტერიული ჰიპოტენზიას, აღინიშნა პარენტერალურად შესაყვანი ოქროს პრეპატების (ნატრიუმის აუროთიომალატი ) და აგფ ინჰიბიტორების, მათ შორის ენალაპრილის, ერთდროული გამოყენებისას,
ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ნეიროლეპტიკები, ზოგადი ანესთეზიის საშუალებები, ნარკოტიკული საშუალებები
ზოგიერთი ზოგადი ანესთეზიის საშუალებების, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტებისა და ნეიროლეპტიკების აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის გაძლიერება.
ეთანოლი
ეთანოლი აძლიერებს აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიულ ეფექტს.
აცეტილსალიცილის მჟავა, თრომბოლიზური საშუალებები და ბეტა-ადრენობლოკატორები
ენალაპრილის გამოყენება შესაძლებელია ერთდროულად აცეტილსალიცილის მჟავასთან (ანტიაგრეგანტული საშუალების სახით), თრომბოლიზურ საშუალებებთან და ბეტა-ბლოკატორებთან.
სიმპათომიმეტიკები
სიმპათომიმეტიკებმა შეიძლება შეამცირონ აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი.
ჰიპოგლიკემიური საშუალებები
ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ აგფ ინჰიბიტორებისა და ჰიპოგლიკემიური საშუალებების ( ინსულინი, შინაგანად მისაღები ჰიპოგლიკემიური საშუალებები, მათ შორის ლინაგლიპტინი, საქსაგლიპტინი, სიტაგლიპტინი ) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს ამ უკანასკნელის ჰიპოგლიკემიური ეფექტი ჰიპოგლიკემიის განვითარების რისკით. ეს ფენომენი, როგორც წესი, ყველაზე ხშირად აღინიშნებოდა კომბინირებული თერაპიის პირველი კვირების განმავლობაში და ასევე თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში. შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ შინაგანად მისაღებ ჰიპოგლიკემიურ საშუალებებს ან ინსულინს, რეგულარულად უნდა კონტროლდებოდეს სისხლში გლუკოზის დონე, განსაკუთრებით აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროული გამოყენების პირველი თვის განმავლობაში.
კო-ტრიმოქსაზოლის შემცველი პრეპარატები (სულფამეტოქსაზოლი/ტრიმეტოპრიმი)
ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკი.
იმუნოდეპრესიული პრეპარატები, ალოპურინოლი, პროკაინამიდი
ენალაპრილი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ შემაერთებელი ქსოვილის სისტემური დაავადებები და რომლებიც ღებულობენ იმუნოსუპრესიულ თერაპიას, თერაპიას ალოპურინოლით ან პროკაინამიდით, ან ამ გამართულებელი ფაქტორების კომბინაციას, განსაკუთრებით თუ არსებობს თირკმლის ფუნქციის დარღვევა ანამნეზში.
აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ლეიკოპენიის განვითარების რისკი. ალოპურინოლთან ერთდროული გამოყენება ზრდის ალერგიული რეაქციის განვითარების რისკს, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში.
ციკლოსპორინი
აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკი. რეკომენდებულია სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის მონიტორინგის ჩატარება.
ჰეპარინი
აგფ ინჰიბიტორების ჰეპარინთან ერთდროული გამოყენების დროს შეიძლება განვითარდეს ჰიპერკალიემია. რეკომენდებულია სიახლის შრატში კალიუმის შემცველობის მონიტორინგის ჩატარება.
ესტრამუსტინი
ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ისეთი გვერდითი ეფექტების განვითარების რისკი, როგორიცაა ანგიონევროზული შეშუპება (კვინკეს შეშუპება).
რაცეკადოტრილი (ენკეფალინაზას ინჰიბიტორი, რომელიც გამოიყენება მწვავე დიარეის სამკურნალოდ)
ცნობილია, რომ აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებისას იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების რისკი. ეს რისკი შეიძლება გაიზარდოს რაცეკადოტრილთან ერთდროულად გამოყენებისას.
ნეიტრალური ენდოპეპტიდაზას ინჰიბიტორები.
აგფ ინჰიბიტორების ერთდროული გამოიყენებისას ისეთ სამკურნალო პრეპარატებთან, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს (ნეპრილიზინის ინჰიბიტორი), იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების რისკი, აქედან გამომდინარე, ნახსენები პრეპარატების ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია. აგფ ინჰიბიტორები უნდა დაინიშნოს მინიმუმ 36 საათის შემდეგ ისეთი პრეპარატების მოხსნიდან, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს. პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, უკუნაჩვენებია ისეთი პრეპარატების დანიშვნა, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს, და ისინი ასევე უკუნაჩვენებია აგფ ინჰიბიტორების შეწყვეტიდან 36 საათის განმავლობაში.
ქსოვილოვანი პლაზმინოგენის აქტივატორები
ობსერვაციულ კვლევებში გამოვლინდა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების გაზრდილი სიხშირე პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, იშემიური ინსულტის თრომბოლიზური თერაპიის მიზნით ალტეპლაზის გამოყენების შემდეგ.
ძუძუმწოვარებში რაფამიცინისთვის მექანისტური სამიზნის (mTOR ) ინჰიბიტორების (მაგალითად, ტემსიროლიმუსი, სიროლიმუსი, ევეროლიმუსი )
პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად ღებულობენ აგფ ინჰიბიტორებს და mTOR ინჰიბიტორებს, აღინიშნა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი. თერაპიის დაწყებისას საჭიროა სიფრთხილის დაცვა.
4 ტიპის დიპეპტიდილპეპტიდაზას (დპპ-4) ინჰიბიტორები (გლიპტინები) (მაგალითად, სიტაგლიპტინი, საქსაგლიპტინი, ვილდაგლიპტინი, ლინაგლიპტინი ) - ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
18 წლამდე ასაკი (ეფექტურობა და უსაფრთხოება დადგენილი არ არის).
გამოიყენეთ ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს
ორსულობა
პრეპარატ ენაპ®-Н-ის გამოყენება ორსულობის დროს უკუნაჩვენებია. ორსულობის დიაგნოსტირების შემთხვევაში, ენაპ®-Н-ის მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს, თუ არ ჩაითვლება, რომ პრეპარატის მიღებას დედისთვის სასიცოცხლო მნიშნელობა აქვს.
ჰიდროქლოროთიაზიდი
არსებობს შეზღუდული გამოცდილება ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენების შესახებ ორსულობის დროს, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში. ჰიდროქლოროთიაზიდი კვეთს პლაცენტარულ ბარიერს. ჰიდროქლოროთიაზიდის მოქმედების ფარმაკოლოგიური მექანიზმის საფუძველზე შეიძლება გაკეთდეს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მისმა გამოყენებამ მეორე და მესამე ტრიმესტრში შეიძლება გამოიწვიოს ფეტოპლაცენტალური პერფუზიის დარღვევა და ახალშობილებში ისეთი ეფექტები, როგორიცაა სიყვითლე, სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის დარღვევა და თრომბოციტოპენია.
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა იქნას გამოყენებული გესტაციური შეშუპების, გესტაციური არტერიული ჰიპერტენზიის ან პრეეკლამფსიის სამკურნალოდ, ვინაიდან ამან შეიძლება გამოიწვიოს მსმ-სა და პლაცენტური პერფუზიის შემცირება სასარგებლო თერაპიული ეფექტის გარეშე.
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა იქნას გამოყენებული არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ ორსულ ქალებში, გარდა იმ იშვიათი შემთხვევებისა, როდესაც სხვა თერაპიის გამოყენება შეუძლებელია.
არ არსებობს მონაცემები ახალშობილის სისხლიდან ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოდევნის შესაძლებლობის შესახებ.
ენალაპრილი
რეტროსპექტული ეპიდემიოლოგიური კვლევის გამოქვეყნებულ შედეგებში, რომელიც ახალშობილებზე ჩატარდა და რომელთა დედებიც ორსულობის პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, აღინიშნებოდა სერიოზული თანდაყოლილი მანკების განვითარების მომატებული რისკი იმ ახალშობილებთან შედარებით, რომელთა დედებიც ორსულობის პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში არ იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს. თანდაყოლილი მანკების შემთხვევების რაოდენობა იყო მცირე და ამ კვლევის შედეგები განმეორებით არ დადასტურებულა.
აგფ ინჰიბიტორებმა შეიძლება გამოიწვიონ ნაყოფის ან ახალშობილის დაავადება ან სიკვდილი, თუ ისინი გამოიყენება ორსულ ქალებში ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში. აგფ ინჰიბიტორების გამოყენება ამ პერიოდებში დაკავშირებულია ნაყოფსა და ახალშობილზე ნეგატიურ ზემოქმედებასთან, რომელიც გამოიხატებოდა არტერიული ჰიპოტენზიის, თირკმლის უკმარისობის, ჰიპერკალიემიისა და/ან ახალშობილში თავის ქალის ჰიპოპლაზიის სახით. ასევე აღწერილია ნაადრევი მშობიარობა, საშვილოსნოსშიდა ზრდის შეფერხება და არტერიული (ბოტალოვის)სადინარის შეუხორცებლობა, მაგრამ გაურკვეველია, დაკავშირებული იყო თუ არა ეს შემთხვევები აგფ ინჰიბიტორების მოქმედებასთან.
შესაძლოა, რომ ოლიგოჰიდრამნიონის განვითარება ხდება ნაყოფის თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების შედეგად. ამ გართულებამ შეიძლება გამოიწვიოს კიდურების კონტრაქტურა, თავის ქალის ძვლების დეფორმაცია, სახის დეფორმაციის ჩათვლით, ნაყოფის ფილტვების ჰიპოპლაზია. ნახსენები არასასურველი ეფექტები, სავარაუდოდ, არ არის აგფ ინჰიბიტორების საშვილოსნოსშიდა ზემოქმედების შედეგი ორსულობის პირველ ტრიმესტრში.
ორსულობის დროს ჯანმრთელ ქალებში შარდმდენების რუტინული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ეს იწვევს დედისთვისა და ნაყოფისთვის არასაჭირო საფრთხეებს, კერძოდ - ემბრიონალური სიყვითლისა და ახალშობილის სიყვითლის, თრომბოციტოპენიის და სხვა შესაძლო არასასურველი რეაქციების განვითარებას, რომლებიც დაფიქსირდა ზრდასრულ პაციენტებში.
ორსულობის დროს პრეპარატ ენაპ® Н-ის დანიშვნისას პაციენტს უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია ამ პრეპარატის გამოყენებისას ნაყოფისთვის პოტენციური რისკის არსებობის შესახებ. იმ იშვიათ შემთხვევებში, როდესაც ორსულობის დროს პრეპარატის გამოყენება ითვლება აუცილებელად, პერიოდულად უნდა ტარდებოდეს ულტრაბგერითი გამოკვლევები ამნიონური სითხის ინდექსის შეფასების მიზნით. ულტრაბგერითი გამოკვლევის დროს ოლიგოჰიდრამნიონის გამოვლენის შემთხვევაში პრეპარატ ენაპ® -Н,-ის მიღება უნდა შეწყდეს , თუ პრეპარატი დედისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვნად არ ითვლება. ამისდამიუხედავად, პაციენტმაც და ასევე ექიმმაც უნდა იცოდნენ, რომ ოლიგოჰიდრამნიონი ვითარდება ნაყოფის შეუქცევადი დაზიანების დროს.
თუ ორსულობის დროს აგფ ინჰიბიტორების მიღების ფონზე აღინიშნება ოლიგოჰიდრამნიონის განვითარება, მაშინ, ორსულობის ვადიდან გამომდინარე, ნაყოფის ფუნქციური მდგომარეობის შესაფასებლად შეიძლება საჭირო გახდეს სტრესული ტესტის, არასტრესული ტესტის ჩატარება ან ნაყოფის ბიოფიზიკური პროფილის განსაზღვრა.
ახალშობილებს, რომელთა დედებიც ორსულობის დროს იღებდნენ ენაპ® -Н-ს , უნდა ჩაუტარდეთ გულდასმითი გამოკვლევა არტერიული ჰიპოტენზიის, ოლიგურიისა და ჰიპერკალიემიის გამოვლენის მიზნით. ენალაპრილი აღწევს პლაცენტური ბარიერის მიღმა. ის შეიძლება ნაწილობრივ გამოიდევნოს ახალშობილის სისხლის მიმოქცევიდან პერიტონეალური დიალიზის საშუალებით. თეორიულად, მისი გამოდევნა ასევე შესაძლებელია გაცვლითი სისხლის გადასხმით.
ძუძუთი კვების პერიოდი
ენალაპრილი და თიაზიდური დიურეტიკები კვალის რაოდენობით გამოიყოფა დედის რძეში. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატ ენაპ® - -Н-ის გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში, პაციენტმა უნდა შეწყვიტოს ძუძუთი კვება.
გავლენა ავტომობილის მართვაზე
სატრანსპორტო საშუალებებისა და მექანიზმების მართვის დროს უნდა იქნას გათვალისწინებული თავბრუსხვევის ან სისუსტის განვითარების შესაძლებლობა.
გვერდითი მოვლენები
პრეპარატ ენაპ® -Н, როგორც წესი, კარგად აიტანება. კლინიკურ კვლევებში გვერდითი ეფექტები, როგორც წესი, იყო მსუბუქი, გარდამავალი და არ საჭიროებდა მკურნალობის შეწყვეტას .
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის გამოყენებისას დაფიქსირდა შემდეგი არასასურველი მოვლენები სიხშირის შემდეგი გრადაციით: ძალიან ხშირად (≥ 10%), ხშირად (≥ 1%-დან < 10%-მდე), არახშირად (≥ 0.1%-დან < 1%-მდე), იშვიათად (≥ 0.01%-დან < 0.1%-მდე), ძალიან იშვიათად (< 0.01%), სიხშირე უცნობია (არსებული მონაცემების საფუძველზე სიხშირის შეფასება შეუძლებელია).
სისტემურ-ორგანული კლასი
არასასურველი რეაქცია
ენალაპრილი/
ჰიდროქლოროთიაზიდი
ჰიდროქლოროთიაზიდი
ენალაპრილი
დარღვევები იმუნური სისტემის მხრივ
ანაფილაქსიური რეაქციები შოკამდე
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
დარღვევები სისხლისა და ლიმფური სისტემის მხრივ
აგრანულოციტოზი
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
იშვიათად
ანემია (აპლასტიური, ჰემოლიზური)
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
აუტოიმუნური დაავადებები
იშვიათად
-
იშვიათად
ლეიკოპენია
იშვიათად
იშვიათად
-
ლიმფადენოპათია
იშვიათად
-
იშვიათად
ნეიტროპენია
იშვიათად
-
იშვიათად
პანციტოპენია
იშვიათად
-
იშვიათად
ჰემატოკრიტის შემცირება
იშვიათად
-
იშვიათად
ჰემოგლობინის შემცირება
იშვიათად
-
იშვიათად
თრომბოციტოპენია
იშვიათად
სიხშირე უცნობი
იშვიათად
ძვლის ტვინის მიერ სისხლწარმოქმნის დათრგუნვა
იშვიათად
-
იშვიათად
კეთილთვისებიანი, ავთვისებიანი და დაუზუსტებელი წარმონაქმნები (მათ შორის კისტები და პოლიპები)
არამელანომური კანის კიბო (ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა)****
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
დარღვევები ენდოკრინული სისტემის მხრივ
ანტიდიურეზული ჰორმონის არაადეკვატური სეკრეციის სინდრომი
სიხშირე უცნობია
-
სიხშირე უცნობია
დარღვევები ნივთიერებათა ცვლისა და კვების მხრივ
ჰიპერგლიკემია
იშვიათად
იშვიათად
-
ჰიპერგლიკემია და გლუკოზურია შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
-
ჰიპერკალიემია
ხშირად
-
ხშირად
ჰიპერკალციემია
ძალიან იშვიათად
ძალიან იშვიათად
-
ჰიპერურიკემია
ხშირად
ხშირად
-
ჰიპოგლიკემია
არახშირად
-
არახშირად
ჰიპოკალიემია
ხშირად
ხშირად
-
ჰიპომაგნიემია
არახშირად
არახშირად
-
ჰიპონატრიემია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ჰიპოქლორემიული ალკალოზი
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ლატენტურად მიმდინარე შაქრიანი დიაბეტის მანიფესტაცია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
პოდაგრის გამწვავება*
იშვიათად
არახშირად
-
გლუკოზისადმი ტოლერანტობის შემცირება
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
სისხლის პლაზმაში ქოლესტერინისა და ტრიგლიცერიდების კონცენტრაციის მომატება
ხშირად
ხშირად
-
ფსიქიკის დარღვევები
უძილობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
დეპრესია
ხშირად
-
ხშირად
ძილის დარღვევები
იშვიათად
-
იშვიათად
უჩვეულო სიზმრები
იშვიათად
-
იშვიათად
გაზრდილი ნევროზულობა
არახშირად
-
არახშირად
ლიბიდოს დაქვეითება*
არახშირად
არახშირად
-
დარღვევები ნერვული სისტემის მხრივ
ვერტიგო
არახშირად
-
არახშირად
თავის ტკივილი
ხშირად
ხშირად
ხშირად
თავბრუსხვევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
გემოს ცვლილება
ხშირად
-
ხშირად
გულის წასვლა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
პარეზი (ჰიპოკალიემიის შედეგად)
იშვიათად
იშვიათად
-
პარესთეზია
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ძილიანობა
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
გონების აღრევა
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
დარღვევები მხედველობის ორგანოს მხრივ
ქსანთოფსია/მხედველობის გარდამავალი დარღვევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
-
ბუნდოვანი მხედველობითი აღქმა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
მწვავე მიოპია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
მეორადი დახურულკუთხოვანი გლაუკომის მწვავე შეტევა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ქორიოიდული ეფუზია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
დარღვევები სმენის ორგანოს მხრივ და ლაბირინთული დარღვევები
ხმაური ყურებში
არახშირად
-
არახშირად
დარღვევები გულის მხრივ
ტკივილი გულმკერდში
ხშირად
-
ხშირად
ბრადიკარდია
ხშირად
სიხშირე უცნობია
-
მიოკარდიუმის ინფარქტი**, შესაძლოა მეორადი გამოხატულ არტერიულ ჰიპოტენზიასთან მიმართებაში, პაციენტებში, რომლებიც მიეკუთვნებიან მაღალი რისკის ჯგუფს
არახშირად
-
არახშირად
რიტმის დარღვევა
ხშირად
-
ხშირად
გულისცემის შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
სტენოკარდია
ხშირად
-
ხშირად
ტაქიკარდია
ხშირად
-
ხშირად
დარღვევები სისხლძარღვების მხრივ
ინსულტი**, შესაძლოა მეორადი გამოხატულ არტერიულ ჰიპოტენზიასთან მიმართებაში, პაციენტებში, რომლებიც მიეკუთვნებიან მაღალი რისკის გჯუფს
არახშირად
-
არახშირად
ორთოსტატული ჰიპოტენზია
ხშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
სახის კანზე „ალების“ შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
რეინოს სინდრომი
იშვიათად
-
იშვიათად
არტერიული წნევის დაწევა
ხშირად
-
ხშირად
დარღვევები სასუნთქი სისტემის, გულმკერდისა და შუასაყრის ორგანოების მხრივ
ალერგიული ალვეოლიტი/ეოზინოფილური პნევმონია
იშვიათად
-
იშვიათად
ყელის ტკივილი
არახშირად
-
არახშირად
ბრონქოსპაზმი/ბრონქული ასთმა
არახშირად
-
არახშირად
ინტერსტიციული პნევმონია
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
-
ინფილტრატები ფილტვში
იშვიათად
-
იშვიათად
ხველა
ძალიან ხშირად
-
ძალიან ხშირად
ქოშინი
ხშირად
-
ხშირად
ხმის ჩახლეჩა
არახშირად
-
არახშირად
რესპირატორული დისტრეს სინდრომი ( პნევმონიტისა და ფილტვის არაკარდიოგენული შეშუპების ჩათვლით)
იშვიათად
არახშირად
-
რინიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
რინორეა
არახშირად
-
არახშირად
მწვავე რესპირატორული დისტრეს- სინდრომი (მრდს) (იზ. განყოფილება „განსაკუთრებული მითითებები“)
-
ძალიან იშვიათად
-
დარღვევები საჭმლის მომნელებელი სისტემის მხრივ
ანორექსია
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ტკივილი მუცლის არეში
ხშირად
ხშირად
ხშირად
გლოსიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
დიარეა
ხშირად
არახშირად
ხშირად
დისპეფსია
არახშირად
-
არახშირად
ყაბზობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ნაწლავის ინტესტინალური შეშუპება
ძალიან იშვიათად
-
ძალიან იშვიათად
ნაწლავური გაუვალობა
არახშირად
-
არახშირად
მეტეორიზმი*
არახშირად
არახშირად
-
პანკრეატიტი
არახშირად
არახშირად
არახშირად
პეპტიური წყლული
არახშირად
-
არახშირად
კუჭის გაღიზიანება
იშვიათად
არახშირად
არახშირად
ღებინება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
სიალადენიტი
იშვიათად
არახშირად
-
პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის სიმშრალე
არახშირად
-
არახშირად
სტომატიტი/აფთოზური წყლულები
იშვიათად
-
იშვიათად
გულისრევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
დარღვევები ღვიძლისა და ნაღველგამომყოფი გზების მხრივ
ჰეპატიტი (ჰეპატოცელულარული ან ქოლესტაზური)
იშვიათად
-
იშვიათად
ღვიძლის ნეკროზი (შესაძლოა ლეტალური შედეგით)
იშვიათად
-
იშვიათად
ღვიძლის უკმარისობა
იშვიათად
-
იშვიათად
ქოლესტაზი ( სიყვითლის ჩათვლით)
იშვიათად
არახშირად
იშვიათად
ქოლეცისტიტი (განსაკუთრებით პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ნაღვლის კენჭოვანი დაავადება ანამნეზში)
იშვიათად
იშვიათად
-
დარღვევები კანისა და კანქვეშა ქსოვილის მხრივ
ალოპეცია
არახშირად
-
არახშირად
კანისმიერი ქავილი
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
არახშირად
კანისმიერი გამონაყარი (ეგზანთემა)
ხშირად
სიხშირე უცნობია
ხშირად
ჭინჭრის ციება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
მულტიფორმული ერითემა
იშვიათად
-
იშვიათად
ნეკროზული ანგიიტი (ვასკულიტი და კანის ვასკულიტი)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
პემფიგუსი
იშვიათად
-
იშვიათად
მომატებული ოფლიანობა
არახშირად
-
არახშირად
პურპურა
იშვიათად
იშვიათად
-
ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები/ ანგიონევროზული შეშუპება, მათ შორის სახის, კიდურების, ტუჩების, ენის, ხმის იოგების და/ან ხორხის
ხშირად
-
ხშირად
სტივენს-ჯონსონის სინდრომი
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
იშვიათად
სწმ, მიმდინარეობის გამწვავება
იშვიათად
იშვიათად
-
ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი
იშვიათად
არახშირად
იშვიათად
ფოტომგრძნობელობა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ექსფოლიატიური დერმატიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
ერითროდერმია
იშვიათად
-
იშვიათად
დარღვევები ძვალ-კუნთოვანი და შემაერთებელი ქსოვილის მხრივ
ართრალგია**
არახშირად
არახშირად
-
კუნთების სისუსტე (ჩვეულებრივ, მაღალი დოზების გამოყენებისას)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
კუნთების კრუნჩხვები***
ხშირად
არახშირად
არახშირად
დარღვევები თირკმელებისა და შარდგამომყოფი გზების მხრივ
ინტერსტიციული ნეფრიტი
იშვიათად
იშვიათად
-
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ოლიგურია
იშვიათად
-
იშვიათად
თირკმლის უკმარისობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
პროტეინურია
არახშირად
-
არახშირად
დარღვევები სასქესო ორგანოებისა და სარძევე ჯირკვლების მხრივ
გინეკომასტია
იშვიათად
-
იშვიათად
ერექციული დისფუნქცია/იმპოტენცია
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ზოგადი დაზიანებები და დარღვევები შეყვანის ადგილზე
ასთენია
ძალიან ხშირად
-
ძალიან ხშირად
წყურვილი (ჩვეულებრივ, მაღალი დოზების გამოყენებისას)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ცხელება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
მომატებული დაღლილობა
ხშირად
სიხშირე უცნობია
ხშირად
დისკომფორტის შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული მონაცემები
სისხლის პლაზმაში „ღვიძლისმიერი“ ტრანსამინაზების აქტივობის მომატება
იშვიათად
-
იშვიათად
სისხლის შრატში ბილირუბინის კონცენტრაციის მომატება
იშვიათად
-
იშვიათად
შარდოვანას კონცენტრაციის მომატება სისხლის პლაზმაში
არახშირად
-
არახშირად
შრატისმიერი კრეატინინის კონცენტრაციის მომატება
ხშირად
-
ხშირად
- აღნიშნულია მხოლოდ ჰიდროქლოროთიაზიდის 12.5 მგ და 25 მგ დოზებით გამოყენებისას.
- *შემთხვევების სიხშირე შედარებადი იყო იმ სიხშირესთან, რომელიც აღინიშნებოდა კლინიკურ კვლევებში პლაცებოს ან სხვა შესადარებელი პრეპარატის მიღებისას.
- **კუნთების ხშირი სპაზმები აღინიშნებოდა ჰიდროქლოროთიაზიდის 12.5 მგ და 25 მგ დოზებით გამოყენებისას, ხოლო კუნთების არახშირი სპაზმები - 6 მგ დოზით გამოყენებისას.
- *** არამელანომური კანის კიბო (ამკკ): არსებული ეპიდემიოლოგიური კვლევების მონაცემების საფუძველზე გამოვლენილია კუმულაციური დოზადამოკიდებული კავშირი ჰიდროქლორთიაზიდსა (გქთზ) და ამკკ-ის განვითარების რისკს შორის.
აღწერილია სიმპტომთა კომპლექსი, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს შემდეგიდან ყველა სიმპტომს ან მათგან ზოგიერთს : ცხელება, სეროზიტი, ვასკულიტი, მიალგია/მიოზიტი, ართრალგია/ართრიტი, დადებითი ტესტი ანტინუკლეარულ ანტისხეულებზე, ერითროციტების დალექვის სიჩქარის (ედს) ზრდა, ეოზინოფილია და ლეიკოციტოზი. ასევე შეიძლება განვითარდეს კანისმიერი გამონაყარი, ფოტომგრძნობელობა და კანის სხვა რეაქციები.
ჭარბი დოზა
სიმპტომები
ჰიდროქლოროთიაზიდი
სიმპტომები: ჰიდროქლოროთიაზიდის დოზის გადაჭარბების ყველაზე ხშირი გამოვლინებაა დიურეზის მომატება, რომელსაც თან ახლავს სითხის მწვავე დაკარგვა (დეჰიდრატაცია) და ელექტროლიტური დარღვევები (ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემია). ჰიდროქლოროთიაზიდის დოზის გადაჭარბება შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი სიმპტომებით:
გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ : ტაქიკარდია, არტერიული წნევის დაქვეითება, შოკი;
ნერვული სისტემის მხრივ : სისუსტე, გონების აღრევა, თავბრუსხვევა და ქვედა კიდურის კუნთების სპაზმები, პარესთეზია, ცნობიერების დარღვევა, დაღლილობა;
კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მხრივ : გულისრევა, ღებინება, წყურვილი;
თირკმელებისა და შარდგამომყოფი გზების მხრივ: პოლიურია, ოლიგურია ან ანურია (ჰემოკონცენტრაციის გამო);
ლაბორატორიული მონაცემები: ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემია, ალკალოზი, სისხლის პლაზმაში შარდოვანას აზოტის შემცველობის მომატება (განსაკუთრებით თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში).
მკურნალობა : დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, ტარდება სიმპტომური და შემანარჩუნებელი თერაპია. თუ პრეპარატი ცოტა ხნის წინ იქნა მიღებული, ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოსადევნად ნაჩვენებია ღებინების ინდუქცია ან კუჭის ამორეცხვა. ჰიდროქლოროთიაზიდის აბსორბცია შეიძლება შემცირდეს აქტივირებული ნახშირის პერორალური მიღებით. არტერიული წნევის შემცირების ან შოკის შემთხვევაში, მოცირკულირე სისხლის მოცულობა (მსმ) უნდა შეივსოს პლაზმის შემცვლელი სითხეების შეყვანით და შეივსოს ელექტროლიტების დეფიციტი (კალიუმი, ნატრიუმი). სუნთქვის დარღვევების შემთხვევაში, ნაჩვენებია ჟანგბადის ინჰალაცია ან ფილლტვების ხელოვნური ვენტილაცია. უნდა კონტროლდებოდეს სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსი (განსაკუთრებით კალიუმის შემცველობა სისხლის შრატში) და თირკმლის ფუნქცია მათ ნორმალიზაციამდე.
სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს. ჰიდროქლოროთიაზიდი გამოიდევნება ჰემოდიალიზის საშუალებით, თუმცა მისი გამოდევნის ხარისხი დადგენილი არ არის.
ენალაპრილი
სიმპტომები: დოზის გადაჭარბების ყველაზე დამახასიათებელი სიმპტომებია არტერიული წნევის გამოხატული დაქვეითება, რომელიც იწყება მიღებიდან დაახლოებით 6 საათის შემდეგ რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის ბლოკადასთან ერთად, და სტუპორი. სისხლის შრატში ენალაპრილატის კონცენტრაცია, რომელიც აღემატებოდა 100 და 200-ჯერ თერაპიული დოზების გამოყენების შემდეგ დაფიქსირებული მაჩვენებლებს, აღინიშნებოდა შესაბამისად, 300 მგ და 440 მგ ენალაპრილის მიღების შემდეგ.
მკურნალობა: ენალაპრილატი გამოდევნა სისტემური სისხლის მიმოქცევიდან შესაძლებელია ჰემოდიალიზის საშუალებით.
მკურნალობა
პრეპარატ ენაპ® -Н-ის დოზის გადაჭარბების სპეციფიკური მკურნალობის შესახებ მონაცემები არ არსებობს. მკურნალობა სიმპტომური და შემანარჩუნებელია. პაციენტი უნდა იმყოფებოდეს ექიმის გულდასმითი მეთვალყურეობის ქვეშ, თერაპია პრეპარატით უნდა შეწყდეს. თუ პრეპარატი ცოტა ხნის წინ იქნა მიღებული, რეკომენდებულია კუჭის ამორეცხვა, ასევე დეჰიდრატაციის, სითხისა და ელექტროლიტური დისბალანსის და არტერიული ჰიპოტენზიის მკურნალობა სტანდარტული ზომების გამოყენებით.
დოზის გადაჭარბების რეკომენდებული მკურნალობა: ნატრიუმის ქლორიდის 0.9%-იანი ხსნარის ინტრავენური ინფუზია.
შემადგენლობა
1 ტაბლეტი შეიცავს:
აქტიური ნივთიერება : ენალაპრილის მალეატი 10 მგ და ჰიდროქლოროთიაზიდი 25 მგ.
დამხმარე ნივთიერებები: ლაქტოზის მონოჰიდრატი, სიმინდის სახამებელი, სახამებელი პრეჟელატინიზებული, ტალკი, ნატრიუმის ჰიდროკარბონატი, მაგნიუმის სტეარატი, საღებავი ქინოლინის ყვითელი (E104) .
აღწერა
მრგვალი, ბრტყელი, ყვითელი ფერის ტაბლეტები დახრილი კიდით და ერთ მხარეს ნაჭდევით.
შენახვის პირობები
შეინახეთ ორიგინალ შეფუთვაში ტენიანობისგან დაცვის მიზნით.
შენახვის განსაკუთრებული ტემპერატურული მოთხოვნები არ არის.
შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილზე.
ვარგისობის ვადა
5 წელი.
არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისობის ვადის გასვლის შემდეგ.
გაცემის რეჟიმი:
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი - II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
ფარმაკოლოგიური თვისებები
ჰიპოტენზიული კომბინირებული პრეპარატი. აგფ ინჰიბიტორები შარდმდენებთან კომბინაციაში.
ათქ კოდი: C09BA02
ფარმაკოლოგიური თვისებები
პრეპარატი ენაპ®-Н წარმოადგენს აგფ ინჰიბიტორის (ენალაპრილი) და შარდმდენის (ჰიდროქლოროთიაზიდი) კომბინაციას.
პრეპარატი ენაპ®-Н უზრუნველყოფს ანტიჰიპერტენზიულ და დიურეზულ მოქმედებას. არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ ენალაპრილი და ჰიდროქლოროთიაზიდი შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც მონოთერაპიის, ასევე კომბინირებული თერაპიის სახით. ამავე დროს პრეპარატის ერთი კომპონენტის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ავსებს მეორე კომპონენტის ანალოგიურ მოქმედებას, თერაპიული ეფექტი ნარჩუნდება 24 საათის განმავლობაში.
მოქმედების მექანიზმი
ენალაპრილი
ენალაპრილი წარმოადგენს ორი ამინომჟავის L-ალანინისა და L- პროლინის წარმოებულს. შინაგანი მიღების შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად შეიწოვება და ჰიდროლიზდება ენალაპრილატამდე, რომელიც მაღალსპეციფიკური და ხანგრძლივი მოქმედების აგფ ინჰიბიტორია და არ შეიცავს სულფჰიდრილურ ჯგუფს.
აგფ (პეპტიდილ - დიპეპტიდაზა A) აკატალიზებს ანგიოტენზინ I-ის გარდაქმნას პრესორულ პეპტიდად ანგიოტენზინ II-ად. შეწოვის შემდეგ ენალაპრილი ჰიდროლიზდება ენალაპრილატამდე, რომელიც აინჰიბირებს აგფ-ს. აგფ-ის ინჰიბირება იწვევს სისხლის პლაზმაში ანგიოტენზინ II-ის კონცენტრაციის შემცირებას, რაც იწვევს სისხლის პლაზმის რენინის აქტივობის ზრდას (რენინის გამოთავისუფლების საპასუხოდ უარყოფითი უკუკავშირის აღმოფხვრის გამო) და ალდოსტერონის სეკრეციის შემცირებას.
აგფ იდენტურია ფერმენტ კინინაზა II-ისა, ამიტომ ენალაპრილს ასევე შეუძლია დაბლოკოს ბრადიკინინის, გამოხატული ვაზოდილატაციური ეფექტის მქონე პეპტიდის, დაშლა. ენალაპრილის თერაპიულ მოქმედებაში ამ ეფექტის მნიშვნელობა დაზუსტებას საჭიროებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ძირითად მექანიზმად, რომლის მეშვეობითაც ენალაპრილი ამცირებს არტერიულ წნევას, ითვლება რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის (რაას) აქტივობის დათრგუნვა, რომელიც (რაას) მნიშვნელოვან როლს ასრულებს არტერიული წნევის რეგულირებაში, ენალაპრილი ავლენს ანტიჰიპერტენზიულ მოქმედებას არტერიული ჰიპერტენზიისა და პლაზმური რენინის შემცირებული აქტივობის მქონე პაციენტებშიც კი.
ენალაპრილ/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
ჰიდროქლოროთიაზიდი არის დიურეზული და ჰიპოტენზიული საშუალება, რომელიც ზრდის რენინის აქტივობას სისხლის პლაზმაში. თუმცა, ენალაპრილს აქვს ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ჰიპერტენზიისა და სისხლის პლაზმაში რენინის დაბალი აქტივობის მქონე პაციენტებშიც კი, ჰიდროქლოროთიაზიდთან ერთდროული გამოყენება იწვევს არტერიული წნევის უფრო გამოხატულ შემცირებას.
ფარმაკოდინამიკა
ჰიდროქლოროთიაზიდი
თიაზიდური დიურეზულების (თიაზიდების) მოქმედების მექანიზმი ბოლომდე შესწავლილი არ არის. თიაზიდები ბლოკავენ ნატრიუმის და ქლორის იონების რეაბსორბციას თირკმლის მილაკების დასაწყისში. ამრიგად, ისინი ზრდიან ნატრიუმის და ქლორის ექსკრეციას და, შესაბამისად, წყლის გამოყოფას ორგანიზმიდან.
ჰიდროქლოროთიაზიდის შარდმდენი ეფექტის შედეგად მცირდება მოცირკულირე სისხლის მოცულობა (მსმ), რის გამოც იზრდება რენინის აქტივობა და ალდოსტერონის დონე სისხლის პლაზაში. ეს იწვევს თირკმელების მიერ კალიუმის იონების გამოყოფის ზრდას და სისხლში კალიუმის დონის შემცველობის შემცირებას (ჰიპოკალიემია). ჰიდროქლოროთიაზიდი ასევე ზრდის მაგნიუმის იონების გამოყოფას და ამცირებს თირკმელებით კალციუმის იონების გამოყოფას. თიაზიდური შარდმდენები ამცირებენ შარდმჟავას ექსკრეციას თირკმელების მიერ და ზრდიან მის კონცენტრაციას სისხლის პლაზმაში. თიაზიდური დიურეზულები ასევე ამცირებენ კარბოანჰიდრაზას აქტივობას ბიკარბონატის იონების გამოყოფის გაძლიერებით. მაგრამ ეს მოქმედება ჩვეულებრივ გამოიხატება მსუბუქად და გავლენას არ ახდენს შარდის pH-ზე.
მაქსიმალური თერაპიული დოზების მიღებისას, ყველა თიაზიდური დიურეზულების შარდმდენი/ნატრიურეზული ეფექტი დაახლოებით თანაბარია. ნატრიურეზი და დიურეზი ვითარდება 2 საათის განმავლობაში და მაქსიმუმს აღწევს დაახლოებით 4 საათის შემდეგ. ჰიდროქლოროთიაზიდის შარდმდენი ეფექტის ხანგრძლივობა 6-დან 12 საათამდეა.
ჰიდროქლორთიაზიდს გააჩნია ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი. თიაზიდური შარდმდენები ნორმალურ არტერიულ წნევაზე გავლენას არ ახდენს.
ენალაპრილი
ენალაპრილის გამოყენება არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში იწვევს არტერიული წნევის შემცირებას როგორც „ფეხზე მდგომ“, ასევე „დაწოლილ მდგომარეობაში“, გულის შეკუმშვის სიხშირის (გშს) მნიშვნელოვანი ზრდის გარეშე.
სიმპტომური პოსტურალური ჰიპოტენზია ვითარდება არახშირად. ზოგიერთ პაციენტთან არტერიული წნევის ოპტიმალური შემცირების მისაღწევად შეიძლება საჭირო გახდეს თერაპიის რამოდენიმე კვირა. ენალაპრილით თერაპიის შეწყვეტა არ იწვევს არტერიული წნევის მკვეთრ მატებას.
აგფ აქტივობის ეფექტური ინჰიბირება, როგორც წესი, ვითარდება ენალაპრილის ერთჯერადი შინაგანი დოზის მიღებიდან 2-4 საათის შემდეგ. ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ვითარდება 1 საათის განმავლობაში, არტერიული წნევის მაქსიმალური დაწევა აღინიშნება პრეპარატის მიღებიდან 4-6 საათის შემდეგ. მოქმედების ხანგრძლივობა დამოკიდებულია დოზაზე. თუმცა, რეკომენდებული დოზების მიღებისას ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება და ჰემოდინამიკური ეფექტები ნარჩუნდება 24 საათის განმავლობაში.
ჰემოდინამიკის კლინიკურ კვლევებში ესენციური ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში არტერიული წნევის დაქვეითებას თან ახლდა საერთო პერიფერიული სისხლძარღვოვანი წინააღმდეგობის (სპსწ) შემცირება, გულის გამოტყორცნის უმნიშვნელო ზრდა და გშს-ს ცვლილებების არარსებობა ან მათი უმნიშვნელოდ შეცვლა. ენალაპრილის მიღების შემდეგ დაფიქსირდა თირკმლის სისხლის მიმოქცევის ზრდა. ამასთან გორგლოვანი ფილტრაციის სიჩქარე (გფს) უცვლელი დარჩა. თუმცა პაციენტებში საწყისი შემცირებული გორგლოვანი ფილტრაციით მისი სიჩქარე, როგორც წესი, იზრდებოდა.
ენალაპრილით ჰიპოტენზიური თერაპია იწვევს მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიის მნიშვნელოვან რეგრესიას და მისი სისტოლური ფუნქციის შენარჩუნებას.
ენალაპრილით თერაპიას თან ახლავს დადებითი ზეგავლენა სისხლის პლაზმაში ლიპოპროტეინების ფრაქციების თანაფარდობაზე და დადებითი ზეგავლენა ან მისი არარსებობა ქოლესტერინის შრატისმიერ კონცენტრაციაზე.
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის გამოყენება იწვევს არტერიული წნევის უფრო გამოხატულ შემცირებას თითოეული პრეპარატის ცალ-ცალკე მონოთერაპიის სახით გამოყენებასთან შედარებით და საშუალებას იძლევა ენაპ® Н- ის ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი შენარჩუნდეს მინიმუმ 24 საათის განმავლობაში.
ენალაპრილი ამცირებს კალიუმის იონების დაკარგვას, რომელიც განპირობებულია ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებით. ენალაპრილს და ჰიდროქლოროთიაზიდს დოზირების მსგავსი რეჟიმი აქვთ - დღე-ღამეში ერთჯერადი მიღება, ამიტომ პრეპარატი ენაპ®-Н წარმოადგენს მოხერხებულ სამკურნალო ფორმას ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინირებული გამოყენებისთვის.
ფარმაკოკინეტიკა
ჰიდროქლოროთიაზიდი
შეწოვა და განაწილება
ჰიდროქლოროთიაზიდი არასრულად, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან (კნტ). 100 მგ დოზით შინაგანი მიღების შემდეგ ჰიდროქლოროთიაზიდის მაქსიმალური კონცენტრაცია სისხლის პლაზმაში (Cmax) მიიღწევა 1.5-2.5 საათის მერე. დიურეზული აქტივობის მაქსიმუმზე (მიღებიდან დაახლოებით 4 საათის შემდეგ), ჰიდროქლოროთიაზიდის კონცენტრაცია სიხლის პლაზმაში შეადგენს 2 მკგ/მლ. სისხლის პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს 40%-ს.
ჰიდროქლოროთიაზიდი კვეთს პლაცენტარულ ბარიერს და გამოიყოფა დედის რძეში; ის ვერ გადის ჰემატოენცეფალურ ბარიერს.
მეტაბოლიზმი
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ მეტაბოლიზდება ადამიანის ორგანიზმში.
გამოყოფა
გამოყოფის პირველადი გზაა - თირკმელებით გამოყოფა (ფილტრაცია და სეკრეცია) უცვლელი სახით. შინაგანად მიღებული დოზის დაახლოებით 61% გამოიყოფა 24 საათის განმავლობაში. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე პაციენტებში ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 5.6-დან 14.8 საათამდე პერიოდს (საშუალოდ 6.4 საათი).
ფარმაკოკინეტიკა პაციენტთა განსაკუთრებულ ჯგუფებში
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
თირკმლის საშუალო ხარისხის სიმძიმის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდის T 1/2 საშუალოდ 11.5 საათს შეადგენს, ხოლო პაციენტებში, რომელთა კრეატინინის კლირენსი ( კკ ) 30 მლ/წთ-ზე ნაკლებია - 20.7 საათს.
ენალაპრილი
შინაგანი მიღების შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად შეიწოვება კნტ-ს მიერ. ენალაპრილის მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) სისხლის შრატში მიიღწევა პერორალური მიღებიდან 1 საათის განმავლობაში. ენალაპრილის შეწოვის ხარისხი პერორალური მიღების შემდეგ შეადგენს დაახლოებით 60%-ს.
შეწოვის შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად ჰიდროლიზდება აქტიური მეტაბოლიტის - ენალაპრილატის - წარმოქმნით, რომელიც წარმოადგენს აგფ ძლიერ ინჰიბიტორს. სისხლის შრატში ენალაპრილატის Сmax აღინიშნება ენალაპრილის დოზის შინაგანი მიღებიდან 3-4 საათის შემდეგ. ენალაპრილის გამოყოფა ხორციელდება უპირატესად თირკმელების მიერ. შარდში აღმოჩენილ ძირითად მეტაბოლიტებს წარმოადგენენ ენალაპრილატი, რომელიც შეადგენს დოზის დაახლოებით 40%-ს, და უცვლელი ენალაპრილი. ენალაპრილატამდე ჰიდროლიზის გარდა, ენალაპრილის მნიშვნელოვანი მეტაბოლური გზების შესახებ მონაცემები არ არსებობს. სისხლის პლაზმაში ენალაპრილატის კონცენტრაციის მრუდს აქვს ხანგრძლივი საბოლოო ფაზა, რომელიც განპირობებულია, სავარაუდოდ, აგფ-სთან შეკავშირებით. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე ჯანმრთელ მოხალისეებში ენალაპრილატის წონასწორული კონცენტრაცია მიიღწევა ენალაპრილის მიღების დაწყებიდან მე-4 დღისთვის. პრეპარატის კურსებით გამოყენებისას შინაგანად მიღების შემდეგ ენალაპრილატის T ½ შეადგენს 11 საათს. საკვების მიღება გავლენას არ ახდენს ენალაპრილის შეწოვაზე. ენალაპრილის შეწოვისა და ჰიდროლიზის ხანგრძლივობა მსგავსია სხვადასხვა რეკომენდებული თერაპიული დოზებისთვის.
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის რეგულარული მიღება არ მოქმედებს ან მხოლოდ უმნიშვნელოდ მოქმედებს პრეპარატის თითოეული კომპონენტის ბიოშეღწევადობაზე.
ინსტრუქციის სრული ტექსტი · სამედიცინო ინსტრუქცია
პრეპარატის სამედიცინო გამოყენების ინსტრუქცია
ენაპ ® -H
Enap ® -H
სავაჭრო დასახელება : ენაპ ® -H (Enap® -H)
საერთაშორისო არაპატენტირებული დასახელება: ენალაპრილის მალეატი /ჰიდროქლოროთიაზიდი
სამკურნალო ფორმა: ტაბლეტები
შემადგენლობა
1 ტაბლეტი შეიცავს:
აქტიური ნივთიერება : ენალაპრილის მალეატი 10 მგ და ჰიდროქლოროთიაზიდი 25 მგ.
დამხმარე ნივთიერებები: ლაქტოზის მონოჰიდრატი, სიმინდის სახამებელი, სახამებელი პრეჟელატინიზებული, ტალკი, ნატრიუმის ჰიდროკარბონატი, მაგნიუმის სტეარატი, საღებავი ქინოლინის ყვითელი (E104) .
აღწერა
მრგვალი, ბრტყელი, ყვითელი ფერის ტაბლეტები დახრილი კიდით და ერთ მხარეს ნაჭდევით.
ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი: ჰიპოტენზიული კომბინირებული პრეპარატი. აგფ ინჰიბიტორები შარდმდენებთან კომბინაციაში.
ათქ კოდი: C09BA02
ფარმაკოლოგიური თვისებები
პრეპარატი ენაპ®-Н წარმოადგენს აგფ ინჰიბიტორის (ენალაპრილი) და შარდმდენის (ჰიდროქლოროთიაზიდი) კომბინაციას.
პრეპარატი ენაპ®-Н უზრუნველყოფს ანტიჰიპერტენზიულ და დიურეზულ მოქმედებას. არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ ენალაპრილი და ჰიდროქლოროთიაზიდი შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც მონოთერაპიის, ასევე კომბინირებული თერაპიის სახით. ამავე დროს პრეპარატის ერთი კომპონენტის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ავსებს მეორე კომპონენტის ანალოგიურ მოქმედებას, თერაპიული ეფექტი ნარჩუნდება 24 საათის განმავლობაში.
მოქმედების მექანიზმი
ენალაპრილი
ენალაპრილი წარმოადგენს ორი ამინომჟავის L-ალანინისა და L- პროლინის წარმოებულს. შინაგანი მიღების შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად შეიწოვება და ჰიდროლიზდება ენალაპრილატამდე, რომელიც მაღალსპეციფიკური და ხანგრძლივი მოქმედების აგფ ინჰიბიტორია და არ შეიცავს სულფჰიდრილურ ჯგუფს.
აგფ (პეპტიდილ - დიპეპტიდაზა A) აკატალიზებს ანგიოტენზინ I-ის გარდაქმნას პრესორულ პეპტიდად ანგიოტენზინ II-ად. შეწოვის შემდეგ ენალაპრილი ჰიდროლიზდება ენალაპრილატამდე, რომელიც აინჰიბირებს აგფ-ს. აგფ-ის ინჰიბირება იწვევს სისხლის პლაზმაში ანგიოტენზინ II-ის კონცენტრაციის შემცირებას, რაც იწვევს სისხლის პლაზმის რენინის აქტივობის ზრდას (რენინის გამოთავისუფლების საპასუხოდ უარყოფითი უკუკავშირის აღმოფხვრის გამო) და ალდოსტერონის სეკრეციის შემცირებას.
აგფ იდენტურია ფერმენტ კინინაზა II-ისა, ამიტომ ენალაპრილს ასევე შეუძლია დაბლოკოს ბრადიკინინის, გამოხატული ვაზოდილატაციური ეფექტის მქონე პეპტიდის, დაშლა. ენალაპრილის თერაპიულ მოქმედებაში ამ ეფექტის მნიშვნელობა დაზუსტებას საჭიროებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ძირითად მექანიზმად, რომლის მეშვეობითაც ენალაპრილი ამცირებს არტერიულ წნევას, ითვლება რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის (რაას) აქტივობის დათრგუნვა, რომელიც (რაას) მნიშვნელოვან როლს ასრულებს არტერიული წნევის რეგულირებაში, ენალაპრილი ავლენს ანტიჰიპერტენზიულ მოქმედებას არტერიული ჰიპერტენზიისა და პლაზმური რენინის შემცირებული აქტივობის მქონე პაციენტებშიც კი.
ენალაპრილ/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
ჰიდროქლოროთიაზიდი არის დიურეზული და ჰიპოტენზიული საშუალება, რომელიც ზრდის რენინის აქტივობას სისხლის პლაზმაში. თუმცა, ენალაპრილს აქვს ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ჰიპერტენზიისა და სისხლის პლაზმაში რენინის დაბალი აქტივობის მქონე პაციენტებშიც კი, ჰიდროქლოროთიაზიდთან ერთდროული გამოყენება იწვევს არტერიული წნევის უფრო გამოხატულ შემცირებას.
ფარმაკოდინამიკა
ჰიდროქლოროთიაზიდი
თიაზიდური დიურეზულების (თიაზიდების) მოქმედების მექანიზმი ბოლომდე შესწავლილი არ არის. თიაზიდები ბლოკავენ ნატრიუმის და ქლორის იონების რეაბსორბციას თირკმლის მილაკების დასაწყისში. ამრიგად, ისინი ზრდიან ნატრიუმის და ქლორის ექსკრეციას და, შესაბამისად, წყლის გამოყოფას ორგანიზმიდან.
ჰიდროქლოროთიაზიდის შარდმდენი ეფექტის შედეგად მცირდება მოცირკულირე სისხლის მოცულობა (მსმ), რის გამოც იზრდება რენინის აქტივობა და ალდოსტერონის დონე სისხლის პლაზაში. ეს იწვევს თირკმელების მიერ კალიუმის იონების გამოყოფის ზრდას და სისხლში კალიუმის დონის შემცველობის შემცირებას (ჰიპოკალიემია). ჰიდროქლოროთიაზიდი ასევე ზრდის მაგნიუმის იონების გამოყოფას და ამცირებს თირკმელებით კალციუმის იონების გამოყოფას. თიაზიდური შარდმდენები ამცირებენ შარდმჟავას ექსკრეციას თირკმელების მიერ და ზრდიან მის კონცენტრაციას სისხლის პლაზმაში. თიაზიდური დიურეზულები ასევე ამცირებენ კარბოანჰიდრაზას აქტივობას ბიკარბონატის იონების გამოყოფის გაძლიერებით. მაგრამ ეს მოქმედება ჩვეულებრივ გამოიხატება მსუბუქად და გავლენას არ ახდენს შარდის pH-ზე.
მაქსიმალური თერაპიული დოზების მიღებისას, ყველა თიაზიდური დიურეზულების შარდმდენი/ნატრიურეზული ეფექტი დაახლოებით თანაბარია. ნატრიურეზი და დიურეზი ვითარდება 2 საათის განმავლობაში და მაქსიმუმს აღწევს დაახლოებით 4 საათის შემდეგ. ჰიდროქლოროთიაზიდის შარდმდენი ეფექტის ხანგრძლივობა 6-დან 12 საათამდეა.
ჰიდროქლორთიაზიდს გააჩნია ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი. თიაზიდური შარდმდენები ნორმალურ არტერიულ წნევაზე გავლენას არ ახდენს.
ენალაპრილი
ენალაპრილის გამოყენება არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში იწვევს არტერიული წნევის შემცირებას როგორც „ფეხზე მდგომ“, ასევე „დაწოლილ მდგომარეობაში“, გულის შეკუმშვის სიხშირის (გშს) მნიშვნელოვანი ზრდის გარეშე.
სიმპტომური პოსტურალური ჰიპოტენზია ვითარდება არახშირად. ზოგიერთ პაციენტთან არტერიული წნევის ოპტიმალური შემცირების მისაღწევად შეიძლება საჭირო გახდეს თერაპიის რამოდენიმე კვირა. ენალაპრილით თერაპიის შეწყვეტა არ იწვევს არტერიული წნევის მკვეთრ მატებას.
აგფ აქტივობის ეფექტური ინჰიბირება, როგორც წესი, ვითარდება ენალაპრილის ერთჯერადი შინაგანი დოზის მიღებიდან 2-4 საათის შემდეგ. ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება ვითარდება 1 საათის განმავლობაში, არტერიული წნევის მაქსიმალური დაწევა აღინიშნება პრეპარატის მიღებიდან 4-6 საათის შემდეგ. მოქმედების ხანგრძლივობა დამოკიდებულია დოზაზე. თუმცა, რეკომენდებული დოზების მიღებისას ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება და ჰემოდინამიკური ეფექტები ნარჩუნდება 24 საათის განმავლობაში.
ჰემოდინამიკის კლინიკურ კვლევებში ესენციური ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში არტერიული წნევის დაქვეითებას თან ახლდა საერთო პერიფერიული სისხლძარღვოვანი წინააღმდეგობის (სპსწ) შემცირება, გულის გამოტყორცნის უმნიშვნელო ზრდა და გშს-ს ცვლილებების არარსებობა ან მათი უმნიშვნელოდ შეცვლა. ენალაპრილის მიღების შემდეგ დაფიქსირდა თირკმლის სისხლის მიმოქცევის ზრდა. ამასთან გორგლოვანი ფილტრაციის სიჩქარე (გფს) უცვლელი დარჩა. თუმცა პაციენტებში საწყისი შემცირებული გორგლოვანი ფილტრაციით მისი სიჩქარე, როგორც წესი, იზრდებოდა.
ენალაპრილით ჰიპოტენზიური თერაპია იწვევს მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიის მნიშვნელოვან რეგრესიას და მისი სისტოლური ფუნქციის შენარჩუნებას.
ენალაპრილით თერაპიას თან ახლავს დადებითი ზეგავლენა სისხლის პლაზმაში ლიპოპროტეინების ფრაქციების თანაფარდობაზე და დადებითი ზეგავლენა ან მისი არარსებობა ქოლესტერინის შრატისმიერ კონცენტრაციაზე.
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის გამოყენება იწვევს არტერიული წნევის უფრო გამოხატულ შემცირებას თითოეული პრეპარატის ცალ-ცალკე მონოთერაპიის სახით გამოყენებასთან შედარებით და საშუალებას იძლევა ენაპ® Н- ის ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი შენარჩუნდეს მინიმუმ 24 საათის განმავლობაში.
ენალაპრილი ამცირებს კალიუმის იონების დაკარგვას, რომელიც განპირობებულია ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებით. ენალაპრილს და ჰიდროქლოროთიაზიდს დოზირების მსგავსი რეჟიმი აქვთ - დღე-ღამეში ერთჯერადი მიღება, ამიტომ პრეპარატი ენაპ®-Н წარმოადგენს მოხერხებულ სამკურნალო ფორმას ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინირებული გამოყენებისთვის.
ფარმაკოკინეტიკა
ჰიდროქლოროთიაზიდი
შეწოვა და განაწილება
ჰიდროქლოროთიაზიდი არასრულად, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან (კნტ). 100 მგ დოზით შინაგანი მიღების შემდეგ ჰიდროქლოროთიაზიდის მაქსიმალური კონცენტრაცია სისხლის პლაზმაში (Cmax) მიიღწევა 1.5-2.5 საათის მერე. დიურეზული აქტივობის მაქსიმუმზე (მიღებიდან დაახლოებით 4 საათის შემდეგ), ჰიდროქლოროთიაზიდის კონცენტრაცია სიხლის პლაზმაში შეადგენს 2 მკგ/მლ. სისხლის პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს 40%-ს.
ჰიდროქლოროთიაზიდი კვეთს პლაცენტარულ ბარიერს და გამოიყოფა დედის რძეში; ის ვერ გადის ჰემატოენცეფალურ ბარიერს.
მეტაბოლიზმი
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ მეტაბოლიზდება ადამიანის ორგანიზმში.
გამოყოფა
გამოყოფის პირველადი გზაა - თირკმელებით გამოყოფა (ფილტრაცია და სეკრეცია) უცვლელი სახით. შინაგანად მიღებული დოზის დაახლოებით 61% გამოიყოფა 24 საათის განმავლობაში. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე პაციენტებში ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 5.6-დან 14.8 საათამდე პერიოდს (საშუალოდ 6.4 საათი).
ფარმაკოკინეტიკა პაციენტთა განსაკუთრებულ ჯგუფებში
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
თირკმლის საშუალო ხარისხის სიმძიმის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდის T 1/2 საშუალოდ 11.5 საათს შეადგენს, ხოლო პაციენტებში, რომელთა კრეატინინის კლირენსი ( კკ ) 30 მლ/წთ-ზე ნაკლებია - 20.7 საათს.
ენალაპრილი
შინაგანი მიღების შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად შეიწოვება კნტ-ს მიერ. ენალაპრილის მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) სისხლის შრატში მიიღწევა პერორალური მიღებიდან 1 საათის განმავლობაში. ენალაპრილის შეწოვის ხარისხი პერორალური მიღების შემდეგ შეადგენს დაახლოებით 60%-ს.
შეწოვის შემდეგ ენალაპრილი სწრაფად ჰიდროლიზდება აქტიური მეტაბოლიტის - ენალაპრილატის - წარმოქმნით, რომელიც წარმოადგენს აგფ ძლიერ ინჰიბიტორს. სისხლის შრატში ენალაპრილატის Сmax აღინიშნება ენალაპრილის დოზის შინაგანი მიღებიდან 3-4 საათის შემდეგ. ენალაპრილის გამოყოფა ხორციელდება უპირატესად თირკმელების მიერ. შარდში აღმოჩენილ ძირითად მეტაბოლიტებს წარმოადგენენ ენალაპრილატი, რომელიც შეადგენს დოზის დაახლოებით 40%-ს, და უცვლელი ენალაპრილი. ენალაპრილატამდე ჰიდროლიზის გარდა, ენალაპრილის მნიშვნელოვანი მეტაბოლური გზების შესახებ მონაცემები არ არსებობს. სისხლის პლაზმაში ენალაპრილატის კონცენტრაციის მრუდს აქვს ხანგრძლივი საბოლოო ფაზა, რომელიც განპირობებულია, სავარაუდოდ, აგფ-სთან შეკავშირებით. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე ჯანმრთელ მოხალისეებში ენალაპრილატის წონასწორული კონცენტრაცია მიიღწევა ენალაპრილის მიღების დაწყებიდან მე-4 დღისთვის. პრეპარატის კურსებით გამოყენებისას შინაგანად მიღების შემდეგ ენალაპრილატის T ½ შეადგენს 11 საათს. საკვების მიღება გავლენას არ ახდენს ენალაპრილის შეწოვაზე. ენალაპრილის შეწოვისა და ჰიდროლიზის ხანგრძლივობა მსგავსია სხვადასხვა რეკომენდებული თერაპიული დოზებისთვის.
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაცია
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის რეგულარული მიღება არ მოქმედებს ან მხოლოდ უმნიშვნელოდ მოქმედებს პრეპარატის თითოეული კომპონენტის ბიოშეღწევადობაზე.
გამოყენების ჩვენებები
არტერიული ჰიპერტენზიის მკურნალობა პაციენტებში, რომლებისთვისაც ნაჩვენებია კომბინირებული თერაპია.
უკუჩვენებები
ჰიპერმგრძნობელობა პრეპარატის ნებისმიერი კომპონენტის ან სხვა სულფონამიდის წარმოებულების მიმართ.
ლაქტოზას მემკვიდრეობითი აუტანლობა, ლაქტაზას დეფიციტი, გლუკოზა-გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომი.
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებასთან დაკავშირებული ანგიონევროზული შეშუპება ანამნეზში, ასევე მემკვიდრეობითი ან იდიოპათიური ანგიონევროზული შეშუპება.
ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები (ჩაილდ-პიუს შკალით 9 ქულაზე მეტი).
თირკმლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები (კკ < 30 მლ/წთ).
ანურია.
რეფრაქტერული ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპერკალციემია.
ალისკირენთან ან ალისკირენის შემცველ პრეპარატებთან ერთდროული გამოყენება შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ და/ან თირკმლის ფუნქციის საშუალო და მძიმე დარღვევების (გფს<60მლ/წთ/1.73 მ2 სხეულის ზედაპირის ფართობზე) მქონე პაციენტებში.
ანგიოტენზინ II რეცეპტორების ანტაგონისტებთან (არა II ) ერთდროული გამოყენება დიაბეტური ნეფროპათიის მქონე პაციენტებში.
ნეიტრალური ენდოპეპტიდაზას ინჰიბიტორებთან (მაგალითად, საკუბიტრილის შემცველ პრეპარატებთან) ერთდროული გამოყენება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მაღალი რისკის გამო.
ორსულობა და ძუძუთი კვების პერიოდი.
18 წლამდე ასაკი (ეფექტურობა და უსაფრთხოება დადგენილი არ არის).
გამოიყენეთ ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს
ორსულობა
პრეპარატ ენაპ®-Н-ის გამოყენება ორსულობის დროს უკუნაჩვენებია. ორსულობის დიაგნოსტირების შემთხვევაში, ენაპ®-Н-ის მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს, თუ არ ჩაითვლება, რომ პრეპარატის მიღებას დედისთვის სასიცოცხლო მნიშნელობა აქვს.
ჰიდროქლოროთიაზიდი
არსებობს შეზღუდული გამოცდილება ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენების შესახებ ორსულობის დროს, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში. ჰიდროქლოროთიაზიდი კვეთს პლაცენტარულ ბარიერს. ჰიდროქლოროთიაზიდის მოქმედების ფარმაკოლოგიური მექანიზმის საფუძველზე შეიძლება გაკეთდეს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მისმა გამოყენებამ მეორე და მესამე ტრიმესტრში შეიძლება გამოიწვიოს ფეტოპლაცენტალური პერფუზიის დარღვევა და ახალშობილებში ისეთი ეფექტები, როგორიცაა სიყვითლე, სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის დარღვევა და თრომბოციტოპენია.
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა იქნას გამოყენებული გესტაციური შეშუპების, გესტაციური არტერიული ჰიპერტენზიის ან პრეეკლამფსიის სამკურნალოდ, ვინაიდან ამან შეიძლება გამოიწვიოს მსმ-სა და პლაცენტური პერფუზიის შემცირება სასარგებლო თერაპიული ეფექტის გარეშე.
ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა იქნას გამოყენებული არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ ორსულ ქალებში, გარდა იმ იშვიათი შემთხვევებისა, როდესაც სხვა თერაპიის გამოყენება შეუძლებელია.
არ არსებობს მონაცემები ახალშობილის სისხლიდან ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოდევნის შესაძლებლობის შესახებ.
ენალაპრილი
რეტროსპექტული ეპიდემიოლოგიური კვლევის გამოქვეყნებულ შედეგებში, რომელიც ახალშობილებზე ჩატარდა და რომელთა დედებიც ორსულობის პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, აღინიშნებოდა სერიოზული თანდაყოლილი მანკების განვითარების მომატებული რისკი იმ ახალშობილებთან შედარებით, რომელთა დედებიც ორსულობის პირველი ტრიმესტრის განმავლობაში არ იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს. თანდაყოლილი მანკების შემთხვევების რაოდენობა იყო მცირე და ამ კვლევის შედეგები განმეორებით არ დადასტურებულა.
აგფ ინჰიბიტორებმა შეიძლება გამოიწვიონ ნაყოფის ან ახალშობილის დაავადება ან სიკვდილი, თუ ისინი გამოიყენება ორსულ ქალებში ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში. აგფ ინჰიბიტორების გამოყენება ამ პერიოდებში დაკავშირებულია ნაყოფსა და ახალშობილზე ნეგატიურ ზემოქმედებასთან, რომელიც გამოიხატებოდა არტერიული ჰიპოტენზიის, თირკმლის უკმარისობის, ჰიპერკალიემიისა და/ან ახალშობილში თავის ქალის ჰიპოპლაზიის სახით. ასევე აღწერილია ნაადრევი მშობიარობა, საშვილოსნოსშიდა ზრდის შეფერხება და არტერიული (ბოტალოვის)სადინარის შეუხორცებლობა, მაგრამ გაურკვეველია, დაკავშირებული იყო თუ არა ეს შემთხვევები აგფ ინჰიბიტორების მოქმედებასთან.
შესაძლოა, რომ ოლიგოჰიდრამნიონის განვითარება ხდება ნაყოფის თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების შედეგად. ამ გართულებამ შეიძლება გამოიწვიოს კიდურების კონტრაქტურა, თავის ქალის ძვლების დეფორმაცია, სახის დეფორმაციის ჩათვლით, ნაყოფის ფილტვების ჰიპოპლაზია. ნახსენები არასასურველი ეფექტები, სავარაუდოდ, არ არის აგფ ინჰიბიტორების საშვილოსნოსშიდა ზემოქმედების შედეგი ორსულობის პირველ ტრიმესტრში.
ორსულობის დროს ჯანმრთელ ქალებში შარდმდენების რუტინული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ეს იწვევს დედისთვისა და ნაყოფისთვის არასაჭირო საფრთხეებს, კერძოდ - ემბრიონალური სიყვითლისა და ახალშობილის სიყვითლის, თრომბოციტოპენიის და სხვა შესაძლო არასასურველი რეაქციების განვითარებას, რომლებიც დაფიქსირდა ზრდასრულ პაციენტებში.
ორსულობის დროს პრეპარატ ენაპ® Н-ის დანიშვნისას პაციენტს უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია ამ პრეპარატის გამოყენებისას ნაყოფისთვის პოტენციური რისკის არსებობის შესახებ. იმ იშვიათ შემთხვევებში, როდესაც ორსულობის დროს პრეპარატის გამოყენება ითვლება აუცილებელად, პერიოდულად უნდა ტარდებოდეს ულტრაბგერითი გამოკვლევები ამნიონური სითხის ინდექსის შეფასების მიზნით. ულტრაბგერითი გამოკვლევის დროს ოლიგოჰიდრამნიონის გამოვლენის შემთხვევაში პრეპარატ ენაპ® -Н,-ის მიღება უნდა შეწყდეს , თუ პრეპარატი დედისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვნად არ ითვლება. ამისდამიუხედავად, პაციენტმაც და ასევე ექიმმაც უნდა იცოდნენ, რომ ოლიგოჰიდრამნიონი ვითარდება ნაყოფის შეუქცევადი დაზიანების დროს.
თუ ორსულობის დროს აგფ ინჰიბიტორების მიღების ფონზე აღინიშნება ოლიგოჰიდრამნიონის განვითარება, მაშინ, ორსულობის ვადიდან გამომდინარე, ნაყოფის ფუნქციური მდგომარეობის შესაფასებლად შეიძლება საჭირო გახდეს სტრესული ტესტის, არასტრესული ტესტის ჩატარება ან ნაყოფის ბიოფიზიკური პროფილის განსაზღვრა.
ახალშობილებს, რომელთა დედებიც ორსულობის დროს იღებდნენ ენაპ® -Н-ს , უნდა ჩაუტარდეთ გულდასმითი გამოკვლევა არტერიული ჰიპოტენზიის, ოლიგურიისა და ჰიპერკალიემიის გამოვლენის მიზნით. ენალაპრილი აღწევს პლაცენტური ბარიერის მიღმა. ის შეიძლება ნაწილობრივ გამოიდევნოს ახალშობილის სისხლის მიმოქცევიდან პერიტონეალური დიალიზის საშუალებით. თეორიულად, მისი გამოდევნა ასევე შესაძლებელია გაცვლითი სისხლის გადასხმით.
ძუძუთი კვების პერიოდი
ენალაპრილი და თიაზიდური დიურეტიკები კვალის რაოდენობით გამოიყოფა დედის რძეში. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატ ენაპ® - -Н-ის გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში, პაციენტმა უნდა შეწყვიტოს ძუძუთი კვება.
მიღების წესი და დოზირება
შინაგანად. რეკომენდებული დოზა შეადგენს 1 ტაბლეტს დღე-ღამეში ერთხელ.
საჭიროების შემთხვევაში, დოზა შეიძლება გაიზარდოს მაქსიმალურ სადღეღამისო დოზამდე - 2 ტაბლეტამდე დღე-ღამეში ერთხელ.
მანამდე ჩატარებული მკურნალობა შარდმდენებით
პრეპარატ ენაპ®-Н- ის პირველი მიღების შემდეგ შეიძლება განვითარდეს სიმპტომური არტერიული ჰიპოტენზია. ეს ეფექტი ყველაზე მეტად სავარაუდოა იმ პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის დარღვევა მანამდე დიურეზულებით ჩატარებული თერაპიის გამო. დიურეზულების მიღება უნდა შეწყდეს პრეპარატ ენაპ® -Н- ით თერაპიის დაწყებამდე 2-3 დღით ადრე.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევები
თიაზიდები შეიძლება არ იყოს საკმარისად ეფექტური როგორც შარდმდენები თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში, ხოლო კრეატინინის კლირენსის 30 მლ/წთ-მდე ან უფრო დაბალ დონეზე შემცირების შემთხვევაში (ანუ თირკმლის საშუალო და მძიმე ხარისხის უკმარისობის დროს) არაეფექტურია.
პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ კრეატინინის კლირენსი ˃ 30 მლ/წთ, მაგრამ < 80 მლ/წთ, პრეპარატი ენაპ ® -Н უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ პრეპარატის თითოეული კომპონენტის დოზების წინასწარი შერჩევის შემდეგ.
თირკმლის უკმარისობის დროს (კრეატინინის კლირენსი ˃ 30 მლ/წთ, მაგრამ < 80 მლ/წთ), ენალაპრილის რეკომენდებული საწყისი დოზა მონოთერაპიის დროს გამოყენებისას შეადგენს 5 მგ-დან 10 მგ-მდე.
ხანდაზმული ასაკის პაციენტები
ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის ერთდროული გამოყენების ეფექტურობისა და უსაფრთხოების კლინიკურ კვლევების მსვლელობისას მიღებული შედეგები ხანდაზმული ასაკის პაციენტებში (65 წელზე მეტი ასაკის) და არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე უფრო ახალგაზრდა პაციენტებში იყო მსგავსი. ხანდაზმული ასაკის პაციენტებისთვის პრეპარატ ენაპ® -Н- ის საწყისი დოზის შერჩევა საჭირო არ არის.
კომბინირებული პრეპარატის ენაპ® -Н- ის ერთ-ერთი მოქმედი ნივთიერების დოზის შეცვლის საჭიროებისას (მაგალითად, ახლად დიაგნოზირებული დაავადების, პაციენტის მდგომარეობის ცვლილების ან მედიკამენტოზური ურთიერთქმედების გამო), აუცილებელია ცალკეული კომპონენტების დოზების ინდივიდუალური შერჩევა.
გვერდითი მოქმედება
პრეპარატ ენაპ® -Н, როგორც წესი, კარგად აიტანება. კლინიკურ კვლევებში გვერდითი ეფექტები, როგორც წესი, იყო მსუბუქი, გარდამავალი და არ საჭიროებდა მკურნალობის შეწყვეტას .
ენალაპრილის/ჰიდროქლოროთიაზიდის კომბინაციის გამოყენებისას დაფიქსირდა შემდეგი არასასურველი მოვლენები სიხშირის შემდეგი გრადაციით: ძალიან ხშირად (≥ 10%), ხშირად (≥ 1%-დან < 10%-მდე), არახშირად (≥ 0.1%-დან < 1%-მდე), იშვიათად (≥ 0.01%-დან < 0.1%-მდე), ძალიან იშვიათად (< 0.01%), სიხშირე უცნობია (არსებული მონაცემების საფუძველზე სიხშირის შეფასება შეუძლებელია).
სისტემურ-ორგანული კლასი
არასასურველი რეაქცია
ენალაპრილი/
ჰიდროქლოროთიაზიდი
ჰიდროქლოროთიაზიდი
ენალაპრილი
დარღვევები იმუნური სისტემის მხრივ
ანაფილაქსიური რეაქციები შოკამდე
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
დარღვევები სისხლისა და ლიმფური სისტემის მხრივ
აგრანულოციტოზი
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
იშვიათად
ანემია (აპლასტიური, ჰემოლიზური)
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
აუტოიმუნური დაავადებები
იშვიათად
-
იშვიათად
ლეიკოპენია
იშვიათად
იშვიათად
-
ლიმფადენოპათია
იშვიათად
-
იშვიათად
ნეიტროპენია
იშვიათად
-
იშვიათად
პანციტოპენია
იშვიათად
-
იშვიათად
ჰემატოკრიტის შემცირება
იშვიათად
-
იშვიათად
ჰემოგლობინის შემცირება
იშვიათად
-
იშვიათად
თრომბოციტოპენია
იშვიათად
სიხშირე უცნობი
იშვიათად
ძვლის ტვინის მიერ სისხლწარმოქმნის დათრგუნვა
იშვიათად
-
იშვიათად
კეთილთვისებიანი, ავთვისებიანი და დაუზუსტებელი წარმონაქმნები (მათ შორის კისტები და პოლიპები)
არამელანომური კანის კიბო (ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა)****
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
დარღვევები ენდოკრინული სისტემის მხრივ
ანტიდიურეზული ჰორმონის არაადეკვატური სეკრეციის სინდრომი
სიხშირე უცნობია
-
სიხშირე უცნობია
დარღვევები ნივთიერებათა ცვლისა და კვების მხრივ
ჰიპერგლიკემია
იშვიათად
იშვიათად
-
ჰიპერგლიკემია და გლუკოზურია შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
-
ჰიპერკალიემია
ხშირად
-
ხშირად
ჰიპერკალციემია
ძალიან იშვიათად
ძალიან იშვიათად
-
ჰიპერურიკემია
ხშირად
ხშირად
-
ჰიპოგლიკემია
არახშირად
-
არახშირად
ჰიპოკალიემია
ხშირად
ხშირად
-
ჰიპომაგნიემია
არახშირად
არახშირად
-
ჰიპონატრიემია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ჰიპოქლორემიული ალკალოზი
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ლატენტურად მიმდინარე შაქრიანი დიაბეტის მანიფესტაცია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
პოდაგრის გამწვავება*
იშვიათად
არახშირად
-
გლუკოზისადმი ტოლერანტობის შემცირება
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
სისხლის პლაზმაში ქოლესტერინისა და ტრიგლიცერიდების კონცენტრაციის მომატება
ხშირად
ხშირად
-
ფსიქიკის დარღვევები
უძილობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
დეპრესია
ხშირად
-
ხშირად
ძილის დარღვევები
იშვიათად
-
იშვიათად
უჩვეულო სიზმრები
იშვიათად
-
იშვიათად
გაზრდილი ნევროზულობა
არახშირად
-
არახშირად
ლიბიდოს დაქვეითება*
არახშირად
არახშირად
-
დარღვევები ნერვული სისტემის მხრივ
ვერტიგო
არახშირად
-
არახშირად
თავის ტკივილი
ხშირად
ხშირად
ხშირად
თავბრუსხვევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
გემოს ცვლილება
ხშირად
-
ხშირად
გულის წასვლა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
პარეზი (ჰიპოკალიემიის შედეგად)
იშვიათად
იშვიათად
-
პარესთეზია
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ძილიანობა
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
გონების აღრევა
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
დარღვევები მხედველობის ორგანოს მხრივ
ქსანთოფსია/მხედველობის გარდამავალი დარღვევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
-
ბუნდოვანი მხედველობითი აღქმა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
მწვავე მიოპია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
მეორადი დახურულკუთხოვანი გლაუკომის მწვავე შეტევა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ქორიოიდული ეფუზია
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
დარღვევები სმენის ორგანოს მხრივ და ლაბირინთული დარღვევები
ხმაური ყურებში
არახშირად
-
არახშირად
დარღვევები გულის მხრივ
ტკივილი გულმკერდში
ხშირად
-
ხშირად
ბრადიკარდია
ხშირად
სიხშირე უცნობია
-
მიოკარდიუმის ინფარქტი**, შესაძლოა მეორადი გამოხატულ არტერიულ ჰიპოტენზიასთან მიმართებაში, პაციენტებში, რომლებიც მიეკუთვნებიან მაღალი რისკის ჯგუფს
არახშირად
-
არახშირად
რიტმის დარღვევა
ხშირად
-
ხშირად
გულისცემის შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
სტენოკარდია
ხშირად
-
ხშირად
ტაქიკარდია
ხშირად
-
ხშირად
დარღვევები სისხლძარღვების მხრივ
ინსულტი**, შესაძლოა მეორადი გამოხატულ არტერიულ ჰიპოტენზიასთან მიმართებაში, პაციენტებში, რომლებიც მიეკუთვნებიან მაღალი რისკის გჯუფს
არახშირად
-
არახშირად
ორთოსტატული ჰიპოტენზია
ხშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
სახის კანზე „ალების“ შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
რეინოს სინდრომი
იშვიათად
-
იშვიათად
არტერიული წნევის დაწევა
ხშირად
-
ხშირად
დარღვევები სასუნთქი სისტემის, გულმკერდისა და შუასაყრის ორგანოების მხრივ
ალერგიული ალვეოლიტი/ეოზინოფილური პნევმონია
იშვიათად
-
იშვიათად
ყელის ტკივილი
არახშირად
-
არახშირად
ბრონქოსპაზმი/ბრონქული ასთმა
არახშირად
-
არახშირად
ინტერსტიციული პნევმონია
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
-
ინფილტრატები ფილტვში
იშვიათად
-
იშვიათად
ხველა
ძალიან ხშირად
-
ძალიან ხშირად
ქოშინი
ხშირად
-
ხშირად
ხმის ჩახლეჩა
არახშირად
-
არახშირად
რესპირატორული დისტრეს სინდრომი ( პნევმონიტისა და ფილტვის არაკარდიოგენული შეშუპების ჩათვლით)
იშვიათად
არახშირად
-
რინიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
რინორეა
არახშირად
-
არახშირად
მწვავე რესპირატორული დისტრეს- სინდრომი (მრდს) (იზ. განყოფილება „განსაკუთრებული მითითებები“)
-
ძალიან იშვიათად
-
დარღვევები საჭმლის მომნელებელი სისტემის მხრივ
ანორექსია
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ტკივილი მუცლის არეში
ხშირად
ხშირად
ხშირად
გლოსიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
დიარეა
ხშირად
არახშირად
ხშირად
დისპეფსია
არახშირად
-
არახშირად
ყაბზობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ნაწლავის ინტესტინალური შეშუპება
ძალიან იშვიათად
-
ძალიან იშვიათად
ნაწლავური გაუვალობა
არახშირად
-
არახშირად
მეტეორიზმი*
არახშირად
არახშირად
-
პანკრეატიტი
არახშირად
არახშირად
არახშირად
პეპტიური წყლული
არახშირად
-
არახშირად
კუჭის გაღიზიანება
იშვიათად
არახშირად
არახშირად
ღებინება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
სიალადენიტი
იშვიათად
არახშირად
-
პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის სიმშრალე
არახშირად
-
არახშირად
სტომატიტი/აფთოზური წყლულები
იშვიათად
-
იშვიათად
გულისრევა
ძალიან ხშირად
არახშირად
ძალიან ხშირად
დარღვევები ღვიძლისა და ნაღველგამომყოფი გზების მხრივ
ჰეპატიტი (ჰეპატოცელულარული ან ქოლესტაზური)
იშვიათად
-
იშვიათად
ღვიძლის ნეკროზი (შესაძლოა ლეტალური შედეგით)
იშვიათად
-
იშვიათად
ღვიძლის უკმარისობა
იშვიათად
-
იშვიათად
ქოლესტაზი ( სიყვითლის ჩათვლით)
იშვიათად
არახშირად
იშვიათად
ქოლეცისტიტი (განსაკუთრებით პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ნაღვლის კენჭოვანი დაავადება ანამნეზში)
იშვიათად
იშვიათად
-
დარღვევები კანისა და კანქვეშა ქსოვილის მხრივ
ალოპეცია
არახშირად
-
არახშირად
კანისმიერი ქავილი
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
არახშირად
კანისმიერი გამონაყარი (ეგზანთემა)
ხშირად
სიხშირე უცნობია
ხშირად
ჭინჭრის ციება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
მულტიფორმული ერითემა
იშვიათად
-
იშვიათად
ნეკროზული ანგიიტი (ვასკულიტი და კანის ვასკულიტი)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
პემფიგუსი
იშვიათად
-
იშვიათად
მომატებული ოფლიანობა
არახშირად
-
არახშირად
პურპურა
იშვიათად
იშვიათად
-
ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები/ ანგიონევროზული შეშუპება, მათ შორის სახის, კიდურების, ტუჩების, ენის, ხმის იოგების და/ან ხორხის
ხშირად
-
ხშირად
სტივენს-ჯონსონის სინდრომი
იშვიათად
სიხშირე უცნობია
იშვიათად
სწმ, მიმდინარეობის გამწვავება
იშვიათად
იშვიათად
-
ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი
იშვიათად
არახშირად
იშვიათად
ფოტომგრძნობელობა
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ექსფოლიატიური დერმატიტი
იშვიათად
-
იშვიათად
ერითროდერმია
იშვიათად
-
იშვიათად
დარღვევები ძვალ-კუნთოვანი და შემაერთებელი ქსოვილის მხრივ
ართრალგია**
არახშირად
არახშირად
-
კუნთების სისუსტე (ჩვეულებრივ, მაღალი დოზების გამოყენებისას)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
კუნთების კრუნჩხვები***
ხშირად
არახშირად
არახშირად
დარღვევები თირკმელებისა და შარდგამომყოფი გზების მხრივ
ინტერსტიციული ნეფრიტი
იშვიათად
იშვიათად
-
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
ოლიგურია
იშვიათად
-
იშვიათად
თირკმლის უკმარისობა
არახშირად
არახშირად
არახშირად
პროტეინურია
არახშირად
-
არახშირად
დარღვევები სასქესო ორგანოებისა და სარძევე ჯირკვლების მხრივ
გინეკომასტია
იშვიათად
-
იშვიათად
ერექციული დისფუნქცია/იმპოტენცია
არახშირად
სიხშირე უცნობია
არახშირად
ზოგადი დაზიანებები და დარღვევები შეყვანის ადგილზე
ასთენია
ძალიან ხშირად
-
ძალიან ხშირად
წყურვილი (ჩვეულებრივ, მაღალი დოზების გამოყენებისას)
სიხშირე უცნობია
სიხშირე უცნობია
-
ცხელება
არახშირად
არახშირად
არახშირად
მომატებული დაღლილობა
ხშირად
სიხშირე უცნობია
ხშირად
დისკომფორტის შეგრძნება
არახშირად
-
არახშირად
ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული მონაცემები
სისხლის პლაზმაში „ღვიძლისმიერი“ ტრანსამინაზების აქტივობის მომატება
იშვიათად
-
იშვიათად
სისხლის შრატში ბილირუბინის კონცენტრაციის მომატება
იშვიათად
-
იშვიათად
შარდოვანას კონცენტრაციის მომატება სისხლის პლაზმაში
არახშირად
-
არახშირად
შრატისმიერი კრეატინინის კონცენტრაციის მომატება
ხშირად
-
ხშირად
- აღნიშნულია მხოლოდ ჰიდროქლოროთიაზიდის 12.5 მგ და 25 მგ დოზებით გამოყენებისას.
- *შემთხვევების სიხშირე შედარებადი იყო იმ სიხშირესთან, რომელიც აღინიშნებოდა კლინიკურ კვლევებში პლაცებოს ან სხვა შესადარებელი პრეპარატის მიღებისას.
- **კუნთების ხშირი სპაზმები აღინიშნებოდა ჰიდროქლოროთიაზიდის 12.5 მგ და 25 მგ დოზებით გამოყენებისას, ხოლო კუნთების არახშირი სპაზმები - 6 მგ დოზით გამოყენებისას.
- *** არამელანომური კანის კიბო (ამკკ): არსებული ეპიდემიოლოგიური კვლევების მონაცემების საფუძველზე გამოვლენილია კუმულაციური დოზადამოკიდებული კავშირი ჰიდროქლორთიაზიდსა (გქთზ) და ამკკ-ის განვითარების რისკს შორის.
აღწერილია სიმპტომთა კომპლექსი, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს შემდეგიდან ყველა სიმპტომს ან მათგან ზოგიერთს : ცხელება, სეროზიტი, ვასკულიტი, მიალგია/მიოზიტი, ართრალგია/ართრიტი, დადებითი ტესტი ანტინუკლეარულ ანტისხეულებზე, ერითროციტების დალექვის სიჩქარის (ედს) ზრდა, ეოზინოფილია და ლეიკოციტოზი. ასევე შეიძლება განვითარდეს კანისმიერი გამონაყარი, ფოტომგრძნობელობა და კანის სხვა რეაქციები.
დოზის გადაჭარბება
სიმპტომები
ჰიდროქლოროთიაზიდი
სიმპტომები: ჰიდროქლოროთიაზიდის დოზის გადაჭარბების ყველაზე ხშირი გამოვლინებაა დიურეზის მომატება, რომელსაც თან ახლავს სითხის მწვავე დაკარგვა (დეჰიდრატაცია) და ელექტროლიტური დარღვევები (ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემია). ჰიდროქლოროთიაზიდის დოზის გადაჭარბება შეიძლება გამოვლინდეს შემდეგი სიმპტომებით:
გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ : ტაქიკარდია, არტერიული წნევის დაქვეითება, შოკი;
ნერვული სისტემის მხრივ : სისუსტე, გონების აღრევა, თავბრუსხვევა და ქვედა კიდურის კუნთების სპაზმები, პარესთეზია, ცნობიერების დარღვევა, დაღლილობა;
კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მხრივ : გულისრევა, ღებინება, წყურვილი;
თირკმელებისა და შარდგამომყოფი გზების მხრივ: პოლიურია, ოლიგურია ან ანურია (ჰემოკონცენტრაციის გამო);
ლაბორატორიული მონაცემები: ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემია, ალკალოზი, სისხლის პლაზმაში შარდოვანას აზოტის შემცველობის მომატება (განსაკუთრებით თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში).
მკურნალობა : დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, ტარდება სიმპტომური და შემანარჩუნებელი თერაპია. თუ პრეპარატი ცოტა ხნის წინ იქნა მიღებული, ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოსადევნად ნაჩვენებია ღებინების ინდუქცია ან კუჭის ამორეცხვა. ჰიდროქლოროთიაზიდის აბსორბცია შეიძლება შემცირდეს აქტივირებული ნახშირის პერორალური მიღებით. არტერიული წნევის შემცირების ან შოკის შემთხვევაში, მოცირკულირე სისხლის მოცულობა (მსმ) უნდა შეივსოს პლაზმის შემცვლელი სითხეების შეყვანით და შეივსოს ელექტროლიტების დეფიციტი (კალიუმი, ნატრიუმი). სუნთქვის დარღვევების შემთხვევაში, ნაჩვენებია ჟანგბადის ინჰალაცია ან ფილლტვების ხელოვნური ვენტილაცია. უნდა კონტროლდებოდეს სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსი (განსაკუთრებით კალიუმის შემცველობა სისხლის შრატში) და თირკმლის ფუნქცია მათ ნორმალიზაციამდე.
სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს. ჰიდროქლოროთიაზიდი გამოიდევნება ჰემოდიალიზის საშუალებით, თუმცა მისი გამოდევნის ხარისხი დადგენილი არ არის.
ენალაპრილი
სიმპტომები: დოზის გადაჭარბების ყველაზე დამახასიათებელი სიმპტომებია არტერიული წნევის გამოხატული დაქვეითება, რომელიც იწყება მიღებიდან დაახლოებით 6 საათის შემდეგ რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის ბლოკადასთან ერთად, და სტუპორი. სისხლის შრატში ენალაპრილატის კონცენტრაცია, რომელიც აღემატებოდა 100 და 200-ჯერ თერაპიული დოზების გამოყენების შემდეგ დაფიქსირებული მაჩვენებლებს, აღინიშნებოდა შესაბამისად, 300 მგ და 440 მგ ენალაპრილის მიღების შემდეგ.
მკურნალობა: ენალაპრილატი გამოდევნა სისტემური სისხლის მიმოქცევიდან შესაძლებელია ჰემოდიალიზის საშუალებით.
მკურნალობა
პრეპარატ ენაპ® -Н-ის დოზის გადაჭარბების სპეციფიკური მკურნალობის შესახებ მონაცემები არ არსებობს. მკურნალობა სიმპტომური და შემანარჩუნებელია. პაციენტი უნდა იმყოფებოდეს ექიმის გულდასმითი მეთვალყურეობის ქვეშ, თერაპია პრეპარატით უნდა შეწყდეს. თუ პრეპარატი ცოტა ხნის წინ იქნა მიღებული, რეკომენდებულია კუჭის ამორეცხვა, ასევე დეჰიდრატაციის, სითხისა და ელექტროლიტური დისბალანსის და არტერიული ჰიპოტენზიის მკურნალობა სტანდარტული ზომების გამოყენებით.
დოზის გადაჭარბების რეკომენდებული მკურნალობა: ნატრიუმის ქლორიდის 0.9%-იანი ხსნარის ინტრავენური ინფუზია.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ჰიდროქლოროთიაზიდი
სამკურნალო პრეპარატების არარეკომენდებული კომბინაციები
ლითიუმის პრეპარატები
ჰიდროქლოროთიაზიდისა და ლითიუმის პრეპარატების ერთდროულად გამოყენებისას მცირდება ლითიუმის თირკმლის კლირენსი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სისხლის პლაზმაში ლითიუმის კონცენტრაციის მომატება და მისი ტოქსიკურობის მომატება. ჰიდროქლოროთიაზიდის ერთდროული გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში ლითიუმის პრეპარატების დოზა გულდასმით უნდა იყოს შერჩეული, რეგულარულად უნდა გაკონტროლდეს სისხლის პლაზმაში ლითიუმის კონცენტრაცია და შესაბამისი წესით ხდებოდეს დოზის შერჩევა.
სამკურნალო პრეპარატების კომბინაციები, რომლებიც საჭიროებენ განსაკუთრებულ ყურადღებას
პრეპარატები , რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიონ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდია
ჰიდროქლოროთიაზიდი გამოყენებული უნდა იქნას უკიდურესი სიფრთხილით ისეთ პრეპარატებთან ერთად, როგორიცაა:
IA კლასის ანტიარითმული სამკურნალო პრეპარატები (ქინიდინი, ჰიდროქინიდინი, დიზოპირამიდი, პროკაინამიდი) და IC კლასის პრეპარატები (ფლეკაინიდი);
III კლასის ანტიარითმული სამკურნალო პრეპარატები (დოფეტილიდი, იბუტილიდი, ბრეტილიუმის ტოზილატი), სოტალოლი, დრონედარონი, ამიოდარონი;
სხვა სამკურნალო საშუალებები (რომლებიც არ განეკუთვნებიან ანტიარითმულებს), როგორიცაა:
ნეიროლეპტიკები: ფენოთიაზინები (ქლორპრომაზინი, ციამემაზინი, ლევომეპრომაზინი, თიორიდაზინი, ტრიფლუოპერაზინი, ფლუფენაზინი), ბენზამიდები (ამისულპრიდი, სულტოპრიდი, სულპრიდი, ტიაპრიდი), ბუტიროფენონები (დროპერიდოლი, ჰალოპერიდოლი), პიმოზიდი, სერტინდოლი;
ანტიდეპრესანტები: ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები , სეროტონინის უკუმიტაცების სელექტიური ინჰიბიტორები (ციტალოპრამი, ესციტალოპრამი);
ანტიბაქტერიული საშუალებები: ფტორქინოლონები (ლევოფლოქსაცინი, მოქსიფლოქსაცინი, სპარფლოქსაცინი, ციპროფლოქსაცინი), მაკროლიდები (ერითრომიცინი ინტრავენური შეყვანისას, აზითრომიცინი, კლარითრომიცინი, როქსითრომიცინი, სპირამიცინი), კო-ტრიმოქსაზოლი;
სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები : აზოლები (ვორიკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, კეტოკონაზოლი, ფლუკონაზოლი);
მალარიის საწინააღმდეგო პრეპარატები (ქინინი, ქლოროქინი, მეფლოქინი, ჰალოფანტრინი, ლუმეფანტრინი);
ანტიპროტოზოული საშუალებები (პენტამიდინი პარენტერალური შეყვანისას);
ანტიანგინალური პრეპარატები (რანოლაზინი, ბეპრიდილი);
სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებები (ვანდეტანიბი, დარიშხანის ტრიოქსიდი, ოქსალიპლატინი, ტაკროლიმუსი);
ღებინების საწინააღმდეგო საშუალებები (დომპერიდონი, ონდანსეტრონი);
კნტ-ს მოტორიკაზე მოქმედი საშუალებები (ციზაპრიდი);
ანტიჰისტამინური საშუალებები (ასტემიზოლი, ტერფენადინი, მიზოლასტინი);
სხვა სამკურნალო საშუალებები (ანაგრელიდი, ვაზოპრესინი, დიფემანილის მეთილსულფატი, კეტანსერინი, პრობუკოლი, პროპოფოლი, სევოფლურანი, ტერლიპრესინი, ტეროდილინი, ცილოსტაზოლი).
პარკუჭოვანი არითმიების, განსაკუთრებით კი „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის (რისკის ფაქტორია ჰიპოკალიემია) განვითარების რისკის მომატების გამო, ჰიდროქლორთიაზიდითა და ზემოაღნიშნული პრეპარატებით კომბინირებული თერაპიის დაწყებამდე უნდა განისაზღვროს სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის დონე და, აუცილებლობის შემთხვევაში, იქნას დაკორექტირებული. აუცილებელია პაციენტის კლინიკური მდგომარეობის, სისხლის პლაზმაში ელექტროლიტების შემცველობის და ეკგ მაჩვენებლების კონტროლი. ჰიპოკალიემიის მქონე პაციენტებში აუცილებელია ისეთი პრეპარატების გამოყენება, რომლებიც არ იწვევენ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფულ პარკუჭოვან ტაქიკარდიას.
სამკურნალო საშუალებები, რომლებსაც შეუძლიათ QT ინტერვალის ხანგრძლივობის გაზრდა
ჰიდროქლორთიაზიდის ერთდოული გამოყენება ისეთ სამკურნალო საშუალებებთან, რომლებსაც აქვთ უნარი გაახანგრძლივონ QT ინტერვალი, უნდა ეფუძნებოდეს თითოეული პაციენტისთვის მოსალოდნელი სარგებლისა და პოტენციური რისკის ( „პირუეტის“ ტიპის პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის რისკის შესაძლო ზრდა) გულდასმით შეფასებას. ასეთი კომბინაციების გამოყენებისას აუცილებელია ეკგ-ს რეგულარული რეგისტრირება ( QT ინტერვალის გახანგრძლივების გამოსავლენად), და ასევე სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის გაკონტროლება.
პრეპარატები, რომლებსაც შეუძლიათ გამოიწვიონ ჰიპოკალიემია : ამფოტერიცინი B (ინტრავენური შეყვანისას) , გლუკო- და მინერალოკორტიკოსტეროიდები (სისტემური გამოყენებისას) , ტეტრაკოზაქტიდი (აკტჰ) , გლიცირიზის მჟავა (კარბენოქსოლონი, ძირტკბილას ფესვის შემცველი პრეპარატები), ნაწლავის მოძრაობის მასტიმულირებელი საფაღარათო საშუალებები.
ჰიდროქლოროთიაზიდთან ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკი (ადიტიური ეფექტი). აუცილებელია სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის რეგულარული კონტროლი და, საჭიროების შემთხვევაში, მისი კორექცია. ჰიდროქლოროთიაზიდით თერაპიის ფონზე რეკომენდებულია ისეთი საფაღარათო საშუალებების გამოყენება, რომლებიც არ ასტიმულირებენ ნაწლავის მოტორიკას.
საგულე გლიკოზიდები
ჰიპოკალიემია და ჰიპომაგნიემია, რომლებიც განპირობებულია თიაზიდური დიურეზულების მოქმედებით, აძლიერებენ საგულე გლიკოზიდების ტოქსიკურობას. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და საგულე გლიკოზიდების ერთდროულად გამოყენებისას რეგულარულად უნდა ტარდებოდეს სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის, ეკგ პარამეტრების კონტროლი და, საჭიროების შემთხვევაში, ხდებოდეს თერაპიის კორექტირება.
სამკურნალო პრეპარატების კომბინაციები, რომლებიც საჭიროებენ ყურადღებას
სხვა ჰიპოტენზიული პრეპარატები
ჰიდროქლოროთიაზიდის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედების პოტენცირება (ადიტიური ეფექტი). შეიძლება გაჩნდეს ერთდროულად დანიშნული ჰიპოტენზიული პრეპარატების დოზის კორექციის აუცილებლობა.
ეთანოლი, ბარბიტურატები, ანტიფსიქოზური საშუალებები (ნეიროლეპტიკები), ანტიდეპრესანტები, ანქსიოლიტიკები, ნარკოტიკული ანალგეტიკები და ზოგადი ანესთეზიის საშუალებები
შესაძლებელია ჰიდროქლოროთიაზიდის ანტიჰიპერტენზიული მოქმედების გაძლიერება და ორთოსტატული ჰიპოტენზიის პოტენცირება (ადიტიური ეფექტი).
არადეპოლარიზებადი მიორელაქსანტები (მაგალითად, ტუბოკურარინი)
შესაძლოა არადეპოლარიზებადი მიორელაქსანტების ეფექტის გაძლიერება.
ადრენომიმეტიკები (პრესორული ამინები)
ჰიდროქლოროთიაზიდს შეუძლია შეამციროს ისეთი ადრენომიმეტიკების ეფექტი, როგორიცაა ეპინეფრინი (ადრენალინი) და ნორეპინეფრინი (ნორადრენალინი).
არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (აასპ), მათ შორის ციკლოოქსიგენაზა-2 (ცოგ-2)-ის შერჩევითი ინჰიბიტორები და აცეტილსალიცილის მჟავას მაღალი დოზები ( > 3 გ/დღე-ღამეში)
აასპ-მა შეიძლება შეამცირონ ჰიდროქლორთიაზიდის დიურეზული და ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება. ერთდროული გამოყენებისას არსებობს თირკმლის მწვავე უკმარისობის (თმუ) განვითარების რისკი გფს-ის შემცირების გამო. ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გააძლიეროს სალიცილატების მაღალი დოზების ტოქსიკური მოქმედება ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე.
შინაგანად მისაღები ჰიპოგლიკემიური საშუალებები და ინსულინი
თიაზიდური დიურეზულები გავლენას ახდენენ გლუკოზისადმი ტოლერანტობაზე (შეიძლება განვითარდეს ჰიპერგლიკემია) და ამცირებენ ჰიპოგლიკემიური საშუალებების ეფექტურობას (შეიძლება საჭირო გახდეს ჰიპოგლიკემიური საშუალებების დოზის კორექცია).
ჰიდროქლოროთიაზიდი და მეტფორმინი ერთდროულად სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული ჰიდროქლოროთიაზიდით გამოწვეული თირკმელების ფუნქციის დარღვევის ფონზე ლაქტოაციდოზის განვითარების რისკის გამო,.
ბეტა-ადრენობლოკატორები, დიაზოქსიდი
თიაზიდური დიურეზულების (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) ბეტა-ადრენობლოკატორებთან ან დიაზოქსიდთან ერთდროულად გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ჰიპერგლიკემიის განვითარების რისკი.
მედიკამენტები,რომლებიც გამოიყენება პოდაგრის სამკურნალოდ (პრობენეციდი, სულფინპირაზონი, ალოპურინოლი)
შესაძლოა საჭირო გახდეს ურიკოზურიული სამკურნალო საშუალებების დოზის კორექცია, ვინაიდან ჰიდროქლოროთიაზიდი ზრდის სისხლის შრატში შარდმჟავას კონცენტრაციას. თიაზიდურმა დიურეზულებმა შეიძლება გაზარდონ ალოპურინოლის მიმართ ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციების განვითარების სიხშირე.
ამანტადინი
თიაზიდურმა დიურეზულებმა (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) შეიძლება შეამცირონ ამანტადინის კლირენსი, გამოიწვიონ ამანტადინის კონცენტრაციის ზრდა სისხლის პლაზმაში და მისი არასასურველი ეფექტების რისკის ზრდა.
ანტიქოლინერგული პრეპარატები (ქოლინობლოკატორები)
ანტიქოლინერგული პრეპარატები (მაგალითად, ატროპინი, ბიპერიდენი) ზრდიან თიაზიდური დიურეზულების ბიოშეღწევადობას კუჭ-ნაწლავის მოტორიკისა და კუჭის დაცლის სიჩქარის შემცირების ხარჯზე.
ციტოტოქსიკური (სიმსივნის საწინააღმდეგო) პრეპარატები
თიაზიდური დიურეზულები ამცირებენ ციტოტოქსიკური სამკურნალო საშუალებების (მაგალითად, ციკლოფოსფამიდის და მეთოტრექსატის) თირკმლის ექსკრეციას და აპოტენცირებენ მათ მიელოსუპრესიულ მოქმედებას.
მეთილდოპა
აღწერილია ჰემოლიზური ანემიის შემთხვევები ჰიდროქლოროთიაზიდისა და მეთილდოფას ერთდროული გამოყენებისას.
ანტიეპილეფსიური პრეპარატები (კარბამაზეპინი, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი)
სიმპტომური ჰიპონატრიემიის განვითარების რისკი. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და კარბამაზეპინის ერთდროულად გამოყენებისას საჭიროა თვალყური ვადევნოთ პაციენტის მდგომარეობას და ვაკონტროლოთ ნატრიუმის შემცველობა სისხლის შრატში. ჰიდროქლოროთიაზიდისა და ტოპირამატის ერთდროულად გამოყენებისას ასევე უნდა გაკონტროლდეს ტოპირამატის კონცენტრაცია სისხლის შრატში და, საჭიროების შემთხვევაში, დაინიშნოს კალიუმის პრეპარატები ან დაკორექტირდეს ტოპირამატის დოზა.
სეროტონინის უკუმიტაცების სელექტიური ინჰიბიტორები
თიაზიდურ დიარეზულებთან ერთდროული გამოყენებისას შესაძლებელია ჰიპონატრიემიის პოტენცირება. საჭიროა სისხლის პლაზმაში ნატრიუმის შემცველობის მონიტორინგი.
ციკლოსპორინი
თიაზიდური დიურეზულებისა და ციკლოსპორინის ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპერურიკემიის განვითარებისა და პოდაგრის გამწვავების რისკი.
პერორალური ანტიკოაგულანტები
თიაზიდურმა დიურეზულებმა შეიძლება შეამცირონ პერორალური ანტიკოაგულანტების ეფექტი.
იოდის შემცველი კონტრასტული ნივთიერებები
ორგანიზმის დეჰიდრატაცია თიაზიდური დიურეზულენების გამოყენების ფონზე ზრდის თმუ-ს განვითარების რისკს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც გამოიყენება იოდის შემცველი კონტრასტული საშუალებების მაღალი დოზები. იოდის შემცველი კონტრასტული საშუალებების გამოყენებამდე აუცილებელია სითხის დანაკარგის კომპენსირება.
კალციუმის პრეპარატები
ერთდროული გამოყენებისას შესაძლოა სისხლში კალციუმის შემცველობის მომატება და ჰიპერკალციემიის განვითარება თირკმელებით კალციუმის იონების გამოყოფის შემცირების გამო. თუ კალციუმის შემცველი სამკურნალო საშუალებების ერთდროული დანიშვნა აუცილებელია, უნდა ტარდებოდეს სისხლის პლაზმაში კალციუმის შემცველობის კონტროლიი და კალციუმის პრეპარატების დოზის კორექცია.
ანიონური გაცვლითი ფისები (ქოლესტირამინი და ქოლესტიპოლი)
ანიონური გაცვლითი ფისები ამცირებენ ჰიდროქლოროთიაზიდის აბსორბციას. ქოლესტირამინის და ქოლესტიპოლის ერთჯერადი დოზები ამცირებენ კუჭ-ნაწლავში ჰიდროქლოროთიაზიდის შეწოვას 85%-ით და 43%-ით შესაბამისად.
ენალაპრილი
კალიუმის დამზოგავი დიურეზულები, კალიუმის პრეპარატები, კალიუმის შემცველი დანამატები, კალიუმის შემცველი მარილის შემცვლელები
მიუხედავად იმისა, რომ სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობა ჩვეულებრივ ნორმალურ დიაპაზონში რჩება, ზოგიერთ პაციენტს, რომლებიც ღებულობენ ენალაპრილს, შეიძლება განუვითარდეთ ჰიპერკალიემია.
ენალაპრილისა და კალიუმის დამზოგავი დიურეზულების (ისეთების, როგორიცაა სპირონოლაქტონი, ეპლერენონი, ტრიამტერენი, ამილორიდი), კალიუმის პრეპარატების ან კალიუმის შემცველი საკვები მარილის შემცვლელების ერთდროულმა გამოყენებამ, ასევე სხვა პრეპარატების გამოყენებამ, რომლებიც ხელს უწყობენ სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის ზრდას (მაგალითად, ჰეპარინი), შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპერკალიემია.
ენალაპრილის ერთდროულად გამოყენებისას ისეთ დიურეზულებთან, რომლებიც იწვევენ კალიუმის იონების დაკარგვას ( თიაზიდური ან „მარყუჟოვანი“ დიურეზულები), ჰიპოკალიემიის სიმპტომები შეიძლება ნიველირდეს. სისხლის შრატის კალიუმის შემცველობა, როგორც წესი, რჩება ნორმალურ დიაპაზონში. მანამდე ჩატარებულმა თერაპიამ დიურეზულების მაღალი დოზებით შეიძლება გამოიწვიოს მცმ-ს შემცირება და არტერიული ჰიპოტენზიის განვითარების რისკის გაზრდა ენალაპრილატით თერაპიის დაწყებისას. გამოხატული ანტიჰიპერტენზიული მოქმედება შესაძლებელია შემცირდეს დიურეზულის მოხსნით, წყლის ან სუფრის მარილის მიღების გაზრდით, და ასევე ენალაპრილატით მკურნალობის დაბალი დოზით დაწყების პირობით.
სიფრთხილე ასევე უნდა იყოს დაცული ენალაპრილის სხვა ისეთ პრეპარატებთან ერთდროულად დანიშვნისას, რომლებიც ზრდიან კალიუმის შემცველობას სისხლის შრატში, მაგალითად, ტრიმეტოპრიმი და კო-ტრიმოქსაზოლი (სულფამეტოქსაზოლი/ტრიმეტოპრიმი), ვინაიდან ცნობილია, რომ ტრიმეტოპრიმი მოქმედებს როგორც კალიუმის დამზოგავი დუირეზული საშუალება (როგორიცაა ამილორიდი). ამიტომ, ენალაპრილის ზემოთაღნიშნულ პრეპარატებთან კომბინაცია არ არის რეკომენდებული.
ზემოთ აღნიშნული კალიუმის შემცველი ან კალიუმის შემცველობის დონის მომმატებელი პრეპარატების ერთდროულად გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში, უნდა იქნას დაცული სიფრთხილე და ტარდებოდეს სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის რეგულარული კონტროლი.
ლითიუმის პრეპარატები
დიურეზულები და აგფ ინჰიბიტორები ამცირებენ თირკმლის მეშვეობით ლითიუმის გამოყოფას და ზრდიან ლითიუმის ტოქსიკურობის განვითარების რისკს. თიაზიდური დიურეზულების გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს სისხლის შრატში ლითიუმის კონცენტრაციის დამატებითი ზრდა და გაზარდოს ლითიუმით ინტოქსიკაციის რისკი აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულად გამოყენებისას. პრეპარატ ენაპ® -Н-ისა და ლითიუმის პრეპარატების ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული. ლითიუმის პრეპარატების გამოყენებამდე აუცილებელია გაეცნოთ ამ პრეპარატების გამოყენების ინსტრუქციას. ამისთანა კომბინაციის გამოყენების აუცილებლობის დროს საჭიროა ყურადღებით აკონტროლოთ ლითიუმის შრატისმიერი კონცენტრაციები.
აასპ-ები
აასპ-ებმა, მათ შორის ცოგ-2 სელექციურმა ინჰიბიტორებმა, შეიძლება შეამცირონ დიურეზულებისა და სხვა ჰიპოტენზიული საშუალებების ეფექტი. აქედან გამომდინარე, არა II -ის ან აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი შეიძლება შესუსტდეს აასპ-ებთან, მათ შორის ცოგ-2 სელექციურ ინჰიბიტორებთან, ერთდროულად გამოყენებისას.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე ზოგიერთ პაციენტს (მაგალითად, ხანდაზმული ასაკის ან პაციენტებს გაუწყლოვანებით, მათ შორის შარდმდენების გამომყენებლები), რომლებიც ღებულობენ აასპ თერაპიას, მათ შორის ცოგ-2 სელექტიური ინჰიბიტორებით, არა II რეცეპტორების ბლოკატორების ან აგფ ინჰიბიტორების ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლის ფუნქციის შემდგომი გაუარესება, თმუ-ს განვითარების ჩათვლით. ეს ეფექტები, როგორც წესი, შექცევადია; ამისდამიუხედავად, თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში ნახსენები სამკურნალო საშუალებების ერთდროული გამოყენება უნდა ხდებოდეს სიფრთხილით. თერაპიის დაწყებამდე უნდა მოხდეს მსმ-ს აღდგენა. მკურნალობის დროს რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის კონტროლი.
სხვა ჰიპოტენზიური საშუალებები
ენალაპრილისა და სხვა ჰიპოტენზიური თერაპიის ერთდროული გამოყენებისას შეიძლება აღინიშნოს ადიტიური ეფექტი.
ენალაპრილის ერთდროული გამოყენება ბეტა-ადრენობლოკატორებთან, მეთილდოფასთან ან კალციუმის არხების „ნელ“ ბლოკატორებთან (კანბ) ზრდიდა ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის გამოხატულობას.
ენალაპრილის ალფა-, ბეტა-ადრენობლოკატორებთან და განგლიობლოკატორებთან ერთდროული გამოყენება უნდა ტარდებოდეს მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ.
პრეპარატ ენაპ®-Н-ის ნიტროგლიცერინთან, სხვა ნიტროპრეპარატებთან ან სხვა ვაზოდილატატორებთან ერთდროული გამოყენება აძლიერებს ანტიჰიპერტენზიულ ეფექტს.
რაას-ის ორმაგი ბლოკადა
რაას-ის ორმაგი ბლოკადა არა II-ების, აგფ ინჰიბიტორების ან ალისკირენის (რენინის ინჰიბიტორი) გამოყენებით ასოცირდება არტერიული ჰიპოტენზიის, გულის წასვლის, ჰიპერკალიემიის და თირკმლის ფუნქციის დარღვევების (მათ შორის თმუ-ს) განვითარების გაზრდილ რისკთან, მითითებული ჯგუფების პრეპარატებით მონოთერაპიასთან შედარებით. აუცილებელია არტერიული წნევის, თირკმლის ფუნქციის და სისხლის პლაზმაში ელექტროლიტების შემცველობის რეგულარული კონტროლი იმ პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად ღებულობენ პრეპარატ ენაპ ® -Н-ს და სხვა პრეპარატებს, რომლებიც მოქმედებენ რაას-ზე. აგფ ინჰიბიტორების ალისკირენთან და ისეთ პრეპარატებთან ერთდროული გამოყენება, რომლებიც შეიცავენ ალისკირენს, უკუნაჩვენებია შაქრიანი დიაბეტის და/ან თირკმლის ფუნქციის საშუალო და მძიმე დარღვევების (გფს < 60 მლ/წთ/1.73 მ2 სხეულის ზედაპირის ფართობზე) მქონე პაციენტებში და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებისთვის. აგფ ინჰიბიტორების არა II-თან ერთად გამოყენება უკუნაჩვენებია დიაბეტური ნეფროპათიის მქონე პაციენტებში და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებისთვის.
ოქროს პრეპარატები
სიმპტომების კომპლექსი (ნიტრატის მსგავსი რეაქციები), რომლებიც მოიცავენ სახეზე „ალების“ შეგრძნებას, გულისრევას, ღებინებას და არტერიული ჰიპოტენზიას, აღინიშნა პარენტერალურად შესაყვანი ოქროს პრეპატების (ნატრიუმის აუროთიომალატი ) და აგფ ინჰიბიტორების, მათ შორის ენალაპრილის, ერთდროული გამოყენებისას,
ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ნეიროლეპტიკები, ზოგადი ანესთეზიის საშუალებები, ნარკოტიკული საშუალებები
ზოგიერთი ზოგადი ანესთეზიის საშუალებების, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტებისა და ნეიროლეპტიკების აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის გაძლიერება.
ეთანოლი
ეთანოლი აძლიერებს აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიულ ეფექტს.
აცეტილსალიცილის მჟავა, თრომბოლიზური საშუალებები და ბეტა-ადრენობლოკატორები
ენალაპრილის გამოყენება შესაძლებელია ერთდროულად აცეტილსალიცილის მჟავასთან (ანტიაგრეგანტული საშუალების სახით), თრომბოლიზურ საშუალებებთან და ბეტა-ბლოკატორებთან.
სიმპათომიმეტიკები
სიმპათომიმეტიკებმა შეიძლება შეამცირონ აგფ ინჰიბიტორების ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი.
ჰიპოგლიკემიური საშუალებები
ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ აგფ ინჰიბიტორებისა და ჰიპოგლიკემიური საშუალებების ( ინსულინი, შინაგანად მისაღები ჰიპოგლიკემიური საშუალებები, მათ შორის ლინაგლიპტინი, საქსაგლიპტინი, სიტაგლიპტინი ) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს ამ უკანასკნელის ჰიპოგლიკემიური ეფექტი ჰიპოგლიკემიის განვითარების რისკით. ეს ფენომენი, როგორც წესი, ყველაზე ხშირად აღინიშნებოდა კომბინირებული თერაპიის პირველი კვირების განმავლობაში და ასევე თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში. შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ შინაგანად მისაღებ ჰიპოგლიკემიურ საშუალებებს ან ინსულინს, რეგულარულად უნდა კონტროლდებოდეს სისხლში გლუკოზის დონე, განსაკუთრებით აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროული გამოყენების პირველი თვის განმავლობაში.
კო-ტრიმოქსაზოლის შემცველი პრეპარატები (სულფამეტოქსაზოლი/ტრიმეტოპრიმი)
ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკი.
იმუნოდეპრესიული პრეპარატები, ალოპურინოლი, პროკაინამიდი
ენალაპრილი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ შემაერთებელი ქსოვილის სისტემური დაავადებები და რომლებიც ღებულობენ იმუნოსუპრესიულ თერაპიას, თერაპიას ალოპურინოლით ან პროკაინამიდით, ან ამ გამართულებელი ფაქტორების კომბინაციას, განსაკუთრებით თუ არსებობს თირკმლის ფუნქციის დარღვევა ანამნეზში.
აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ლეიკოპენიის განვითარების რისკი. ალოპურინოლთან ერთდროული გამოყენება ზრდის ალერგიული რეაქციის განვითარების რისკს, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში.
ციკლოსპორინი
აგფ ინჰიბიტორებთან ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკი. რეკომენდებულია სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობის მონიტორინგის ჩატარება.
ჰეპარინი
აგფ ინჰიბიტორების ჰეპარინთან ერთდროული გამოყენების დროს შეიძლება განვითარდეს ჰიპერკალიემია. რეკომენდებულია სიახლის შრატში კალიუმის შემცველობის მონიტორინგის ჩატარება.
ესტრამუსტინი
ერთდროული გამოყენებისას იზრდება ისეთი გვერდითი ეფექტების განვითარების რისკი, როგორიცაა ანგიონევროზული შეშუპება (კვინკეს შეშუპება).
რაცეკადოტრილი (ენკეფალინაზას ინჰიბიტორი, რომელიც გამოიყენება მწვავე დიარეის სამკურნალოდ)
ცნობილია, რომ აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებისას იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების რისკი. ეს რისკი შეიძლება გაიზარდოს რაცეკადოტრილთან ერთდროულად გამოყენებისას.
ნეიტრალური ენდოპეპტიდაზას ინჰიბიტორები.
აგფ ინჰიბიტორების ერთდროული გამოიყენებისას ისეთ სამკურნალო პრეპარატებთან, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს (ნეპრილიზინის ინჰიბიტორი), იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების რისკი, აქედან გამომდინარე, ნახსენები პრეპარატების ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია. აგფ ინჰიბიტორები უნდა დაინიშნოს მინიმუმ 36 საათის შემდეგ ისეთი პრეპარატების მოხსნიდან, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს. პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, უკუნაჩვენებია ისეთი პრეპარატების დანიშვნა, რომლებიც შეიცავენ საკუბიტრილს, და ისინი ასევე უკუნაჩვენებია აგფ ინჰიბიტორების შეწყვეტიდან 36 საათის განმავლობაში.
ქსოვილოვანი პლაზმინოგენის აქტივატორები
ობსერვაციულ კვლევებში გამოვლინდა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების გაზრდილი სიხშირე პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, იშემიური ინსულტის თრომბოლიზური თერაპიის მიზნით ალტეპლაზის გამოყენების შემდეგ.
ძუძუმწოვარებში რაფამიცინისთვის მექანისტური სამიზნის (mTOR ) ინჰიბიტორების (მაგალითად, ტემსიროლიმუსი, სიროლიმუსი, ევეროლიმუსი )
პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად ღებულობენ აგფ ინჰიბიტორებს და mTOR ინჰიბიტორებს, აღინიშნა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი. თერაპიის დაწყებისას საჭიროა სიფრთხილის დაცვა.
4 ტიპის დიპეპტიდილპეპტიდაზას (დპპ-4) ინჰიბიტორები (გლიპტინები) (მაგალითად, სიტაგლიპტინი, საქსაგლიპტინი, ვილდაგლიპტინი, ლინაგლიპტინი ) - ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი.
განსაკუთრებული მითითებები
პრეპარატი ენაპ ® -Н არ უნდა იქნას გამოყენებული ჰიპერტენზიული კრიზის კუპირებისთვის, მისი გამოყენება ასევე არ არის რეკომენდებული მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტის მქონე პაციენტებში კლინიკური გამოყენების არასაკმარისი გამოცდილების გამო.
ჰიდროქლოროთიაზიდი
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გამოიწვიოს აზოტემია. თირკმლის უკმარისობის დროს შესაძლებელია ჰიდროქლორთიაზიდის კუმულაცია.
თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების მქონე პაციენტებში აუცილებელია კკ-ს პერიოდული მონიტორინგი. თირკმლის ფუნქციის დარღვევის პროგრესირების შემთხვევაში და/ან ოლიგურიის (ანურიის) განვითარებისას ჰიდროქლოროთიაზიდი უნდა მოიხსნას.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში თიაზიდური დიურეზულების გამოყენებისას შეიძლება განვითარდეს ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათია. ღვიძლის მძიმე უკმარისობის ან ღვიძლისმიერი ენცეფალოპათიის მქონე პაციენტებში თიაზიდების გამოყენება უკუნაჩვენებია. ღვიძლის მსუბუქი და საშუალო უკმარისობის და/ან ღვიძლის პროგრესირებადი დაავადებების მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული, რადგან წყალ - ელექტროლიტური ბალანსის მცირე ცვლილებამაც კი და სისხლის შრატში ამონიუმის დაგროვებამ შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლისმიერი კომა. ენცეფალოპათიის სიმპტომები განვითარების შემთხვევაში დიურეზულების მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს.
წყალ-ელექტროლიტური ბალანსი და მეტაბოლური დარღვევები
თიაზიდურმა შარდმდენებმა (ჰიდროქლოროთიაზიდის ჩათვლით) შეიძლება გამოიწვიონ მსმ შემცირება (ჰიპოვოლემია) და წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევა (მათ შორის ჰიპოკალიემია, ჰიპონატრიემია, ჰიპოქლორემიული ალკალოზი). წყალ-ელექტროლიტურო ბალანსის დარღვევის კლინიკური სიმპტომებია პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის სიმშრალე, წყურვილი, სისუსტე, მოთენთილობა, დაღლილობა, ძილიანობა, შფოთვა, კუნთების ტკივილი ან სპაზმები, კუნთების სისუსტე, არტერიული წნევის გამოხატული დაქვეითება, ოლიგურია, ტაქიკარდია, არითმია და დარღვევები კუჭ-ნაწლავის მხრივ (როგორიცაა გულისრევა და ღებინება). ჰიდროქლოროთიაზიდით თერაპიის მიმღებ პაციენტებთან (განსაკუთრებით კურსებით ხანგრძლივი მკურნალობის დროს) უნდა გამოვავლინოთ წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევის კლინიკური სიმპტომები და რეგულარულად ვაკონტროლოთ ელექტროლიტების შემცველობა სისხლის პლაზმაში.
ნატრიუმი
ყველა შარდმდენმა პრეპარატმა შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპონატრიემია, რასაც ზოგჯერ მძიმე გართულებები მოჰყვება. ჰიპონატრიემიამ და ჰიპოვოლემიამ შეიძლება გამოიწვიოს დეჰიდრატაცია და ორთოსტატული ჰიპოტენზია. ქლორის იონების თანმხლებმა შემცირებამ შეიძლება გამოიწვიოს მეორადი კომპენსატორული მეტაბოლური ალკალოზი, თუმცა ამ ეფექტის სიხშირე და გამოხატულობა უმნიშვნელოა. რეკომენდებულია ნატრიუმის იონების შემცველობის განსაზღვრა სისხლის პლაზმაში მკურნალობის დაწყებამდე და ამ მაჩვენებლის რეგულარული შემოწმება ჰიდროქლორთიაზიდის მიღების ფონზე.
კალიუმი
თიაზიდური და თიაზიდის მსგავსი დიურეზულების გამოყენებისას არსებობს სისხლის პლაზმაში კალიუმის დონის მკვეთრი შემცირებისა და ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკი (კალიუმის შემცველობა 3.4 მმოლ/ლ-ზე ნაკლები). ჰიპოკალიემია ზრდის გულის რითმის დარღვევების (მათ შორის მძიმე არითმიების) განვითარების რისკს და აძლიერებს საგულე გლიკოზიდების ტოქსიკურ მოქმედებას. გარდა ამისა, ჰიპოკალიემია (ისევე, როგორც ბრადიკარდია) არის მდგომარეობა, რომელიც ხელს უწყობს „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის განვითარებას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ლეტალური შედეგი.
ჰიპოკალიემია წარმოადგენს ყველაზე დიდ რისკს პაციენტთა შემდეგი ჯგუფებისთვის: ხანდაზმული ასაკის პირები, პაციენტები, რომლებიც ამავდრიულად ღებულობენ თანმხლებ თერაპიას ანტიარითმული და არაანტიარითმული პრეპარატებით, რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიონ „პირუეტის“ ტიპის პოლიმორფული პარკუჭოვანი ტაქიკარდია ან გაზარდონ QT ინტერვალის ხანგრძლივობა ეკგ-ზე, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევების, გულის იშემიური დაავადების და გულის ქრონიკული უკმარისობის მქონე პაციენტები. გარდა ამისა, მომატებული რისკის ჯგუფს მიეკუთვნებიან პაციენტები გახანგრძლივებული QT ინტერვალით. ამ დროს არ აქვს მნიშვნელობა, ეს ზრდა გამოწვეულია თანდაყოლილი მიზეზებით არის თუ სამკურნალო საშუალების მოქმედებით.
ზემოთ აღწერილ ყველა შემთხვევაში აუცილებელია ჰიპოკალიემიის განვითარების რისკის თავიდან აცილება და სისხლის პლაზმაში კალიუმის დონის რეგულარული კონტროლი. სისხლში კალიუმის იონების შემცველობის პირველი გაზომვა უნდა ჩატარდეს მკურნალობის პირველი კვირის განმავლობაში. ჰიპოკალიემიის განვითარების შემთხვევაში უნდა დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა. ჰიპოკალიემიის კორექცია შესაძლებელია კალიუმის შემცველი პრეპარატების გამოყენებით ან კალიუმით მდიდარი საკვების (ჩირი, ხილი, ბოსტნეული) მიღებით.
კალციუმი
თიაზიდურმა დუირეზულებმა შეიძლება შეამცირონ თირკმლის მიერ კალციუმის გამოყოფა, რაც იწვევს სისხლის პლაზმაში კალციუმის შემცველობის უმნიშვნელო და დროებით მატებას. ზოგიერთ პაციენტთან თიაზიდური დიურეზულების ხანგრძლივი გამოყენებისას აღინიშნა პათოლოგიური ცვლილებები პარათირეოიდულ ჯირკვლებში ჰიპერკალციემიითა და ჰიპერფოსფატემიით, მაგრამ ჰიპერპარათირეოზის ტიპიური გართულებების გარეშე (ნეფროლითიაზი, ძვლის მინერალური სიმკვრივის შემცირება, წყლულოვანი დაავადება). გამოხატული ჰიპერკალციემია შეიძლება წარმოადგენდეს ადრე არადიაგნოსტირებული ჰიპერპარათირეოზის გამოვლინებას.
კალციუმის მეტაბოლიზმზე მისი ზემოქმედების გამო თიაზიდებმა შეიძლება ზეგავლენა მოახდინონ პარათირეოიდული ჯირკვლის ფუნქციის ლაბორატორიულ მაჩვენებლებზე. თიაზიდური დიურეზულების (მათ შორის ჰიდროქლოროთიაზიდის) მიღება უნდა შეწყდეს პარათირეოიდული ჯირკვლის ფუნქციის გამოკვლევის ჩატარების წინ.
მაგნიუმი
დადგენილია, რომ თიაზიდები ზრდიან თირკმლის მიერ მაგნიუმის გამოყოფას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპომაგნიემია. ჰიპომაგნიემიის კლინიკური მნიშვნელობა გაურკვეველი რჩება.
გლუკოზა
თიაზიდური დიურეზულებით მკურნალობამ შეიძლება დაარღვიოს ტოლერანტობა გლუკოზისადმი. ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებისას პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ მანიფესტური ან ლატენტური მიმდინარეობის შაქრიანი დიაბეტი, აუცილებელია სისხლში გლუკოზის კონცენტრაციის რეგულარული კონტროლი. შესაძლოა საჭირო გახდეს ჰიპოგლიკემიური სამკურნალო საშუალებების დოზის კორექცია.
შარდმჟავა
პოდაგრით დაავადებულ პაციენტებს შეიძლება აღენიშნებოდეთ შეტევების გახშირება ან პოდაგრის მიმდინარეობის გამწვავება. აუცილებელია პოდაგრით დაავადებულ და შარდმჟავას მეტაბოლიზმის დარღვევის(ჰიპერურიკემია) მქონე პაციენტების გულდასმითი კონტროლი.
ლიპიდები
ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებისას შეიძლება გაიზარდოს ქოლესტერინის და ტრიგლიცერიდების კონცენტრაცია სისხლის პლაზმაში.
ქოროიდული ეფუზია/მწვავე მიოპია/მწვავე დახურულკუთხოვანი გლაუკომა
ჰიდროქლორთიაზიდმა შეიძლება გამოიწვიოს იდიოსინკრაზიული რეაქცია, რაც იწვევს ქოროიდული ეფუზიის განვითარებას მხედველობის ველის დარღვევით, მწვავე მიოპიას და მწვავე დახურულკუთხოვან გლაუკომას. სიმპტომები უეცრად იწყება, მოიცავს მხედველობის სიმახვილის მკვეთრ დაქვეითებას ან თვალის ტკივილს, რაც, როგორც წესი, ვლინდება ჰიდროქლორთიაზიდით თერაპიის დაწყებიდან რამდენიმე საათის ან კვირის განმავლობაში. მკურნალობის გარეშე მწვავე დახურულკუთხოვანმა გლაუკომამ შეიძლება გამოიწვიოს მხედველობის შეუქცევადი დაკარგვა. სიმპტომების განვითარების შემთხვევაში რაც შეიძლება მალე უნდა შეწყდეს ჰიდროქლორთიაზიდის მიღება. თუ თვალშიდა წნევა არაკონტროლირებადი რჩება, შეიძლება საჭირო გახდეს გადაუდებელი მედიკამენტოზური მკურნალობა ან ქირურგიული ჩარევა. მწვავე დახურულკუთხოვანი გლაუკომის განვითარების რისკის ფაქტორს წარმოადგენს ალერგიული რეაქცია სულფონამიდებზე ან პენიცილინზე ანამნეზში.
დარღვევები იმუნური სისტემის მხრივ
არსებობს ცნობები იმის შესახებ, რომ თიაზიდური დიურეზულები (მათ შორის ჰიდროქლოროთიაზიდი) შეიძლება იწვევდეს სისტემური წითელი მგლურას გამწვავებას ან პროგრესირებას, ასევე მგლურას მსგავს რეაქციებს.
პაციენტებთან, რომლებიც ღებულობენ თიაზიდური დიურეზულებს, მომატებული მგრძნობელობის რეაქციები შეიძლება აღინიშნებოდეს ანამნეზში ალერგიული რეაქციებზე ან ბრონქულ ასთმაზე მითითებების არარსებობის შემთხვევაშიც კი.
ფოტომგრძნობელობა
გვაქვს ინფორმაცია ფოტომგრძნობელობის რეაქციების განვითარების შემთხვევების შესახებ თიაზიდური დიურეზულების მიღებისას. ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების ფონზე ფოტომგრძნობელობის განვითარებისას მკურნალობა უნდა შეწყდეს. თუ დიურეზულების გამოყენების გაგრძელება აუცილებელია, მაშინ საჭიროა კანის საფარველის მზის სხივების ან ხელოვნური ულტრაიისფერი სხივების (უის) ზემოქმედებისგან დაცვა.
კამკ (კანის არამელანომური კობო)
ორმა ფარმაკოეპიდემიოლოგიურმა კვლევამ, რომელიც ჩატარდა დანიის ეროვნული კიბოს რეგისტრის მონაცემების გამოყენებით, აჩვენა კავშირი ჰიდროქლოროთიაზიდის გამოყენებასა და კამკ-ის -ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის - განვითარების გაზრდილ რისკს შორის. კამკ-ის განვითარების რისკი იზრდებოდა ჰიდროქლოროთიაზიდის ჯამური (დაგროვილი) დოზის მატებასთან ერთად. კამკ-ის განვითარების შესაძლო მექანიზმის წარმოადგენს ჰიდროქლოროთიაზიდის მაფოტოსენსიბილებელი მოქმედება. პაციენტები, რომლებიც იღებენ ჰიდროქლოროთიაზიდს მონოთერაპიის სახით ან სხვა სამკურნალო პრეპარატებთან კომბინაციაში, ინფორმირებულნი უნდა იყვნენ კამკ-ის განვითარების რისკის თაობაზე. ამ პაციენტებს ეძლევათ რეკომენდაცია რეგულარულად დაათვალიერონ კანის ზედაპირი ნებისმიერი ახალი საეჭვო დაზიანების, ასევე უკვე არსებული კანის დაზიანებების ცვლილებების აღმოსაჩენად.
კანის ნებისმიერი საეჭვო ცვლილების შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ექიმს. კანის საეჭვო უბნები უნდას იქნას შესწავლილი პეციალისტის მიერ. დიაგნოზის დასადასტურებლად შეიძლება საჭირო გახდეს კანის ბიოპტატების ჰისტოლოგიური გამოკვლევა.
კამკ-ის განვითარების რისკის მინიმიზაციის მიზნით პაციენტებს უნდა მიეცეთ რეკომენდაცია ისეთი პროფილაქტიკური ზომების მიღების შესახებ, როგორიცაა მზის და ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედების შეზღუდვა და შესაბამისი დმცავი საშუალების გამოყენება.
პაციენტებს, რომლებსაც ანამნეზში კამკ-ი აღენიშნებათ, ეძლევათ რეკომენდაცია გადაიხედოს ჰიდროქლორთიაზიდის გამოყენების მიზანშეწონილობის საკითხი.
ალკოჰოლი
ჰიდროქლოროთიაზიდით მკურნალობის დროს არ არის რეკომენდებული ალკოჰოლური სასმელების მიღება, ვინაიდან ეთანოლი აძლიერებს თიაზიდური დიურეზულების ანტიჰიპერტენზიულ მოქმედებას.
სხვა
ცეერებრალური და კორონარული არტერიების გამოხატული ათეროსკლეროზის მქონე პაციენტებში ჰიდროქლოროთიაზიდი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული.
თიაზიდურ დურეზულებს შეუძლიათ შეამცირონ იოდის რაოდენობა, რომელიც უკავშირდება პლაზმის ცილებს, ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დარღვევის ნიშნების გამოწვევის გარეშე.
მწვავე რესპირატორული ტოქსიკურობა
ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების შემდეგ აღწერილია მწვავე რესპირატორული ტოქსიკურობის ძალიან იშვიათი მძიმე შემთხვევები, მრდს-ს (მწვავე რესპირატორული დისტრეს-სინდრომის) ჩათვლით. ფილტვების შეშუპება, როგორც წესი, ვითარდება ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღებიდან რამდენიმე წუთის ან საათის განმავლობაში. თავიდან სიმპტომები მოიცავს ქოშინს, ცხელებას, ფილტვების მდგომარეობის გაუარესებას და არტერიულ ჰიპოტენზიას. მრდს-ზე ეჭვის შემთხვევაში პრეპარატი ენაპ®-Н- უნდა მოიხსნას და დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა. ჰიდროქლოროთიაზიდი არ უნდა დაენიშნოს პაციენტებს, რომლებსაც ადრე ჰიდროქლოროთიაზიდის მიღების შემდეგ განუვითარდათ მრდ-ს.
ენალაპრილი
არტერიული ჰიპოტენზია და წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევა
ჰიპოტენზიური საშუალებების მიღებისას ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს სიმპტომური არტერიული ჰიპოტენზია. პაციენტები უნდა იმყოფებოდნენ სამედიცინო დაკვირვების ქვეშ წყალ- ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევის კლინიკურ ნიშნების გამოვლენის მიზნით, მაგალითად, დეჰიდრატაციის, ჰიპონატრიემიის, ჰიპოქლორემიული ალკალოზის, ჰიპომაგნიემიის ან ჰიპოკალიემიის, რომლებიც შეიძლება განვითარდეს დიარეის ან ღებინების თანხლების ფონზე. ამ პაციენტებთან აუცილებელია სისხლის შრატში ელექტროლიტების შემცველობის კნტროლი.
პრეპარატი განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა დაინიშნოს გულის იშემიური დაავადების ან ცერებროვასკულური დაავადებების მქონე პაციენტებში, რომლებშიც არტერიული წნევის გამოხატულმა შემცირებამ შეიძლება გამოიწვიოს მიოკარდიუმის ინფარქტის ან ინსულტის განვითარება.
არტერიული ჰიპოტენზიის განვითარების შემთხვევაში პაციენტი უნდა მოვათავსოთ ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში ზურგზე და საჭიროების შემთხვევაში ინტრავენურად შევიყვანოთ ნატრიუმის ქლორიდის 0.9%-იანი ხსნარი. პრეპარატ ენაპ® - Н - ის მიღებისას გარდამავალი არტერიული ჰიპოტენზია არ წარმოადგენს მისი გამოყენების გაგრძელების უკუჩვენებას. არტერიული წნევის ნორმალიზებისა და მოცირკულარე სისხლის მოცულობის (მსმ) აღდგენის შემდეგ თერაპია შეიძლება განახლდეს უფრო დაბალი დოზებით, ან პრეპარატის თითოეული კომპონენტის გამოყენება შესაძლებელია ცალ-ცალკე მონოთერაპიის სახით.
აორტის ან მიტრალური სტენოზი, ჰოკმპ
ისევე, როგორც ყველა სამკურნალო საშუალება, რომელსაც გააჩნია ვაზოდილატაციური მოქმედება, აგფ ინჰიბიტორები სიფრთხილით უნდა იქნას დანიშნული მარცხენა პარკუჭის გამომავალი ტრაქტის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებში. ისინი არ უნდა დაენიშნოს კარდიოგენული შოკის და ჰემოდინამიკურად მნიშვნელოვანი მარცხენა პარკუჭის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებს.
ჰემოდიალიზზე მყოფი პაციენტები
პრეპარატ ენაპ® -Н- ის გამოყენება არ არის რეკომენდებული თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებისთვის, რომლებიც იმყოფებიან ჰემოდიალიზზე. ანაფილაქტოიდური რეაქციები დაფიქსირდა პაციენტებთან, რომლებიც იმყოფებოდნენ დიალიზზე მაღალი ნაკადის მემბრანების (ისეთების, როგორიცაა AN69®) გამოყენებით და ერთდროულად ღებულობდნენ თერაპიას აგფ ინჰიბიტორებით. ამ პაციენტებთან უნდა იქნას გამოყენებული დიალიზური მემბრანების სხვა ტიპი ან სხვა კლასის ჰიპოტენზიული საშუალებები.
თირკმლის ტრანსპლანტაცია
ენალაპრილის გამოყენების გამოცდილება პაციენტებში თირკმლის ტრანსპლანტაციის შემდეგ არ გაგვაჩნია. ენალაპრილით მკურნალობა არ არის რეკომენდებული პაციენტებში თირკმლის ტრანსპლანტაციის შემდეგ.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენება იშვიათად იყო დაკავშირებული ისეთი სინდრომის განვითარებასთან, რომელიც იწყება ქოლესტაზური სიყვითლით ან ჰეპატიტით და პროგრესირებს ღვიძლის ფულმინანტურ ნეკროზამდე, ზოგჯერ ლეტალური შედეგით. ამ სინდრომის მექანიზმი შესწავლილი არ არის. აგფ ინჰიბიტორის გამოყენების ფონზე სიყვითლის განვითარების ან სისხლის პლაზმაში „ღვიძლისმიერი“ ტრანსამინაზების აქტივობის მნიშვნელოვანი ზრდის შემთხვევაში აგფ ინჰიბიტორის მიღება უნდა შეწყდეს და დაინიშნოს შესაბამისი დამხმარე თერაპია. პაციენტი უნდა იმყოფებოდეს შესაბამისი მეთვალყურეობის ქვეშ.
ქირურგიული ჩარევები, ზოგადი ანესთეზია
ფართო ქირურგიული ჩარევების ან ზოგადი ანესთეზიის ისეთი საშუალებების გამოყენებისას, რომლებიც იწვევენ ანტიჰიპერტენზიული ეფექტს, ენალაპრილატი ბლოკავს ანგიოტენზინ II-ის წარმოქმნას, რომელიც გამოწვეულია რენინის კომპენსატორული გამოთავისუფლებით. თუ ამ დროს ვითარდება არტერიული წნევის გამოხატული შემცირება, რომელიც აიხსნება მსგავსი მექანიზმით, მისი კორექცია შესაძლებელია მოცირკულირე სისხლის მოცულობის გაზრდით.
ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები, ანგიონევროზული შეშუპება
აგფ ინჰიბიტორების, მათ შორის ენალაპრილის, გამოყენებისას აღინიშნებოდა სახის, კიდურების, ტუჩების, ენის, სახმო ნაკეცების და/ან ხორხის ანგიონევროზული შეშუპების იშვიათი შემთხვევები, რომლებიც წარმოიქმნებოდა მკურნალობის სხვადასხვა ეტაპზე. ძალიან იშვიათ შემთხვევებში აღწერილია ინტესტინალური შეშუპება. ასეთ შემთხვევებში, ენალაპრილის მიღება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს და უნდა ხდებოდეს გულდასმითი დაკვირვება პაციენტის მდგომარეობაზე კლინიკური სიმპტომების კონტროლისა და კორექციის მიზნით. იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც აღინიშნება მხოლოდ ენის შეშუპება რესპირატორული დისტრეს სინდრომის განვითარების გარეშე, პაციენტებს შეიძლება დასჭირდეთ ხანგრძლივი დაკვირვება, ვინაიდან ანტიჰისტამინური საშუალებებით და კორტიკოსტეროიდებით მკურნალობა შეიძლება არ იყოს საკმარისი.
ძალიან იშვიათად აღინიშნებოდა ლეტალური შემთხვევები ხორხის ან ენის შეშუპებასთან დაკავშირებული ანგიონევროზული შეშუპების მიზეზით. ენის, სახმო ნაკეცების ან ხორხის შეშუპებამ შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი გზების ობსტრუქცია, განსაკუთრებით იმ პაციენტებსაც, რომლებსაც ჩაუტარდათ სასუნთქ ორგანოებზე ქირურგიული ჩარევა. იმ შემთხვევებში, როდესაც შეშუპება ლოკალიზებულია ენაზე, სახმო ნაკეცებში ან ხორხში და შეიძლება გამოიწვიოს სასუნთქი გზების ობსტრუქცია, დაუყოვნებლივ უნდა დაინიშნოს შესაბამისი მკურნალობა, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს ეპინეფრინის (ადრენალინის) 0.1%-იანი ხსნარის (0.3-0.5 მლ) კანქვეშ შეყვანას და/ან სასუნთქი გზების გამტარობის უზრუნველყოფა.
ანგიონევროზული შეშუპება უფრო ხშირად აღინიშნებოდა შავკანიანი რასის პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს, ვიდრე სხვა რასის პაციენტებში.
პაციენტებს, რომლებსაც ანამნეზში აღენიშნებათ ანგიონევროზული შეშუპება, რომელიც არ არის დაკავშირებული აგფ ინჰიბიტორებთან, შეიძლება ჰქონდეთ ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების მომატებული რისკი აგფ ინჰიბიტორების მიღების ფონზე. პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს და mTOR ინჰიბიტორებს, აღინიშნებოდა ანგიონევროზული შეშუპების რისკის ზრდა.
პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ თიაზიდურ დიურეზულებს, შეიძლება განვითარდეს ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები ანამნეზში ალერგიული რეაქციების ან ბრონქული ასთმის არარსებობის შემთხვევაშიც კი. თიაზიდური დიურეზულების მიმღებ პაციენტებში აღწერილია სისტემური წითელი მგლურას (სწმ) რეციდივები ან მისი მიმდინარეობის დამძიმება.
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებისას საკუბიტრილის (ნეპრილიზინის ინჰიბიტორი) შემცველ სამკურნალო პრეპარატებთან ერთდროულად იზრდება ანგიონევროზული შეშუპების რისკი, რასთან დაკავშირებითაც ამ პრეპარატების ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია. აგფ ინჰიბიტორები უნდა დაინიშნოს მინიმუმ 36 საათის შემდეგ საკუბიტრილის შემცველი პრეპარატების მოხსნიდან. საკუბიტრილის შემცველი პრეპარატების დანიშვნა უკუნაჩვენებია პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, და ასევე აგფ ინჰიბიტორების მოხსნის შემდეგ 36 საათის განმავლობაში.
ქსოვილოვანი პლაზმინოგენის აქტივატორები
პაციენტებში, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, ობსერვაციული კვლევებით გამოვლინდა ანგიონევროზული შეშუპების განვითარების გაზრდილი სიხშირე ალტეპლაზის გამოყენების შემდეგ იშემიური ინსულტის თრომბოლიზური თერაპიის დროს.
პაციენტებს, რომლებიც ერთდროულად იღებენ აგფ ინჰიბიტორს და mTOR ინჰიბიტორებს (მაგალითად, სიროლიმუსს, ევეროლიმუსს, ტემსიროლიმუსს), რაცეკადოტრილს, დპპ-4 ინჰიბიტორებს (გლიპტინებს), შეიძლება ჰქონდეთ ანგიონევროზული შეშუპების (მაგალითად, ზედა სასუნთქი გზების ან ენის შეშუპება, სუნთქვის დარღვევით ან მის გარეშე) განვითარების მომატებული რისკი. საჭირო სიფრთხილის გამოჩენა რაცეკადოტრილის, mTOR-ის ინჰიბიტორების (მაგალითად, სიროლიმუსის, ევეროლიმუსის, ტემსიროლიმუსის) და დპპ-4 ინჰიბიტორების (გლიპტინების) (მაგალითად, ვილდაგლიპტინის) დანიშვნისას იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც უკვე იღებენ აგფ ინჰიბიტორს.
ანაფილაქტოიდური რეაქციები ჰიმენოპტერას შხამის ალერგენით დესენსიბილიზაციის დროს
იშვიათ შემთხვევებში, პაციენტებს, რომლებიც იღებენ აგფ ინჰიბიტორებს, უვითარდებოდათ სიცოცხლისთვის საშიში ანაფილაქტოიდური რეაქციები ჰიმენოპტერას შხამის ალერგენით დესენსიბილიზაციის ჩატარების დროს. არასასურველი რეაქციების თავიდან აცილება შესაძლებელია თუ დესენსიბილიზაციის დაწყებამდე აგფ ინჰიბიტორის მიღება დროებით შეწყდება.
ანაფილაქტოიდური რეაქციები დსლპ - აფერეზის დროს
პაციენტებში, რომლებიც იღებდნენ აგფ ინჰიბიტორებს დექსტრანის სულფატის გამოყენებით დსლპ - აფერეზის ჩატარების დროს იშვიათად აღინიშნებოდა სიცოცხლისთვის საშიში ანაფილაქტოიდური რეაქციები. ამ რეაქციების განვითარების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ დსლპ - აფერეზის თითოეული პროცედურის წინ დროებით მოიხსნება აგფ ინჰიბიტორი.
ნეიტროპენია/აგრანულოციტოზი
ნეიტროპენია/აგრანულოციტოზი, თრომბოციტოპენია და ანემია აღინიშნებოდა პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ აგფ ინჰიბიტორებს. თირკმლის ნორმალური ფუნქციის მქონე პაციენტებში და სხვა გართულებების გამომწვევი ფაქტორების არარსებობის შემთხვევაში ნეიტროპენია იშვიათად ვითარდებოდა. ენალაპრილი უნდა იქნას გამოყენებული უკიდურესი სიფრთხილით სისტემური შემაერთებელი ქსოვილის დაავადებების მქონე პაციენტებში, რომლებიც ღებულობენ იმუნოსუპრესიულ თერაპიას, ალოპურინოლის ან პროკაინამიდის თერაპიას, ან ამ გართულებების გამომწვევი ფაქტორების კომბინაციის მქონე პაციენტებში, განსაკუთრებით თუ არსებობს თირკმლის ფუნქციის დარღვევა ანამნეზში. ამ პაციენტებიდან ზოგიერთს აღენიშნა სერიოზული ინფექციების განვითარება, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში არ რეაგირებდა ინტენსიურ ანტიბიოტიკოთერაპიაზე. თუ ენალაპრილი გამოიყენება ასეთ პაციენტებში, რეკომენდებულია სისხლში ლეიკოციტების რაოდენობის პერიოდული კონტროლის ჩატარება. პაციენტებს უნდა იყვნენ გაფრთხილებულნი იმის თაობაზე, რომ ინფექციის ნებისმიერი ნიშნის განვითარების დროს აუცილებელია აცნობონ ამის შესახებ.
ჰიპოგლიკემია
შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში, რომლებიც იყენებენ შინაგანად მისაღებ ჰიპოგლიკემიურ საშუალებებს ან ინსულინს, აგფ ინჰიბიტორით მკურნალობის პირველი თვის განმავლობაში გულდასმით უნდა გაკონტროლდეს გლუკოზის კონცენტრაცია სისხლში.
ხველა
აგფ ინჰიბიტორებით თერაპიის ფონზე დაფიქსირდა ხველის წარმოქმნის შემთხვევები. როგორც წესი, ხველას აქვს არაპროდუქტიული, მუდმივი ხასიათი და ქრება თერაპიის მოხსნის შემდეგ. ხველა, რომელიც დაკავშირებულია აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებასთან, უნდა იქნას გათვალისწინებული დიფერენციალური დიაგნოსტიკის დროს.
ჰიპერკალიემია
აგფ ინჰიბიტორებმა შეიძლება გამოიწვიონ ჰიპერკალიემია, რადგან ისინი თრგუნავენ ალდოსტერონის გამოთავისუფლებას. ნორმალური თირკმლის ფუნქციის მქონე პაციენტებში ეს ეფექტი, როგორც წესი, უმნიშვნელოა.
ჰიპერკალიემიის განვითარების რისკის ფაქტორებია თირკმლის უკმარისობა, შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპოალდოსტერონიზმი, ხანდაზმული ასაკი (70 წელზე მეტი), გარკვეული თანმხლები მდგომარეობები (მოცირკულირე სისხლის მოცულობის შემცირება, დეკომპენსაციის სტადიაში მყოფი გულის მწვავე უკმარისობა, მეტაბოლური აციდოზი), კალიუმის დამზოგავი დიურეზულების (მაგალითად, სპირონოლაქტონის, ეპლერენონის, ტრიამტერენის, ამილორიდის), კალიუმის პრეპარატების ან კალიუმის შემცველი მარილის შემცვლელების და სხვა პრეპარატების ერთდროული გამოყენება, რომლებიც ხელს უწყობენ სისხლის პლაზმაში კალიუმის შემცველობის მატებას (მაგალითად, ჰეპარინი, ტრიმეტოპრიმი ან კო-ტრიმოქსაზოლი (სულფამეტოქსაზოლი/ტრიმეტოპრიმი) და განსაკუთრებით ალდოსტერონის ანტაგონისტები ან ანგიოტენზინის რეცეპტორების ბლოკატორები). კალიუმის პრეპარატების, კალიუმის დამზოგავი დიურეზულების და კალიუმის შემცველი სუფრის მარილის შემცვლელების გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს შრატისმიერი კალიუმის შემცველობის მნიშვნელოვანი მატება, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში. ჰიპერკალიემიამ შეიძლება გამოიწვიოს გულის რითმის სერიოზული დარღვევები, ზოგჯერ ლეტალური შედეგით.
აგფ ინჰიბიტორებისა და ზემოთ ჩამოთვლილი პრეპარატების ერთდროული გამოყენება უნდა მოხდეს სიფრთხილით, სისხლის შრატში კალიუმის დონისა და თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგის ქვეშ.
რენოვასკულარული ჰიპერტენზია
აგფ ინჰიბიტორების გამოყენებისას თირკმლის არტერიის ორმხრივი სტენოზის ან ერთადერთი თირკმლის არტერიის სტენოზის მქონე პაციენტებში იზრდება არტერიული ჰიპოტენზიის და თირკმლის უკმარისობის განვითარების რისკი. სისხლის პლაზმაში კრეატინინის მომატებული კონცენტრაციის მქონე პაციენტებში შესაძლებელია თირკმლის ფუნქციის გაუარესება. ამ პაციენტებში თერაპია აგფ ინჰიბიტორებით უნდა დაიწყოს დაბალი დოზებით ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ, პრეპარატის დოზის შერჩევა უნდა ხდებოდეს გულდასმით და უნდა ტარდებოდეს თირკმლის ფუნქციის კონტროლი.
რაას-ის ორმაგი ბლოკადა
აგფ ინჰიბიტორების ერთად გამოყენება ალისკირენთან და ისეთ პრეპარატებთან, რომლებიც შეიცავენ ალისკირენს, უკუნაჩვენებია შაქრიანი დიაბეტის და/ან თირკმლის ფუნქციის საშუალო ან მძიმე დარღვევების მქონე პაციენტებში (გფს < 60 მლ/წთ/1.73მ2 სხეულის ზედაპირის ფართობზე) და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებთან. აგფ ინჰიბიტორების და არა II-ის ერთდროული გამოყენება უკუნაჩვენებია დიაბეტური ნეფროპათიის მქონე პაციენტებში და არ არის რეკომენდებული სხვა პაციენტებისთვის. არტერიული ჰიპოტენზიის, ჰიპერკალიემიის და თირკმლის ფუნქციის დარღვევების (მათ შორის თირკმლის მწვავე უკმარისობის) განვითარების რისკი უფრო მაღალია რაას-ის ორმაგი ბლოკადის დროს, ესე იგი არაII-ის და აგფ ინჰიბიტორების ერთდროული გამოყენებისას, ჩამოთვლილი ჯგუფებიდან ერთ-ერთი პრეპარატის მონოთერაპიის სახით გამოყენებასთან შედარებით. ეს კომბინაცია არ არის რეკომენდებული.
პრეპარატების ერთდროული გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის კონტროლი (მათ შორის სისხლის შრატში კალიუმის შემცველობისა და კრეატინინის კონცენტრაციის პერიოდული კონტროლის განხორციელება) .
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
თიაზიდური დიურეზულები შეიძლება ნაკლებად ეფექტური იყოს თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში და არაეფექტურია, თუ კკ ≤ 30 მლ/წთ- (ანუ თირკმლის საშუალო ან მძიმე უკმარისობის დროს).
პრეპარატი ენაპ®-Н არ უნდა დაენიშნოს თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებს (კრეატინინის კლირენსი < 80 მლ/წთ) მანამ, სანამ ენალაპრილისა და ჰიდროქლოროთიაზიდის შერჩეული დოზები, რომლებიც გამოიყენება ცალ-ცალკე, არ შეესაბამება კომბინირებული პრეპარატის ერთ ტაბლეტში შემავალ ამ კომპონენტების დოზებს.
ზოგიერთ პაციენტთან არტერიული ჰიპერტენზიით, რომლებსაც არ აქვთ თირკმლის დაავადების არანაირი ნიშანი ანამნეზში, ენალაპრილითა და დუირეზულით ერთდროული მკურნალობის დროს აღენიშნებოდათ სისხლის შრატში შარდოვანასა და კრეატინინის კონცენტრაციის ჩვეულებრივ უმნიშვნელო და გარდამავალი მატება. ასეთ შემთხვევებში პრეპარატ ენაპ®-Н-ით მკურნალობა უნდა შეწყდეს. შემდგომში შეიძლება თერაპიის განახლება უფრო დაბალი დოზებით, ან თითოეული კომპონენტი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ცალ-ცალკე მონოთერაპიის სახით.
ზოგიერთ პაციენტს თირკმლის არტერიის ორმხრივი სტენოზით ან ერთადერთი თირკმლის არტერიის სტენოზით აგფ ინჰიბიტორებით მკურნალობის დროს აღენიშნებოდა სისხლის შრატში შარდოვანასა და კრეატინინის კონცენტრაციის მატება. ამ ცვლილებებს, როგორც წესი, ჰქონდათ შექცევადი ხასიათი და მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ მაჩვენებლები უბრუნდებოდნენ საწყის მნიშვნელობებს. ცვლილებების ეს სურათი უფრო მოსალოდნელია თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში.
ლითიუმის პრეპარატები
ლითიუმის, ენალაპრილის და დიურეზულების ერთდროული გამოყენება რეკომენდებული არ არის.
ეთნიკური თავისებურებები
პრეპარატი ენაპ® -H, ისევე, როგორც აგფ სხვა ინჰიბიტორები, ახდენს უფრო ნაკლებად გამოხატულ ანტიჰიპერტენზიულ მოქმედებას ნეგროიდული რასის პაციენტებზე სხვა რასების წარმომადგენლებთან შედარებით,
სპეციალური ინფორმაცია დამხმარე ნივთიერებების შესახებ
პრეპარატი ენაპ®-H შეიცავს ლაქტოზას, ამიტომ პრეპარატი უკუნაჩვენებია ლაქტაზას დეფიციტის, ლაქტოზას აუტანლობის, გლუკოზა-გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომის მქონე პაციენტებისთვის.
გავლენა სატრანსპორტო საშუალებებისა და მექანიზმების მართვის უნარზე
სატრანსპორტო საშუალებებისა და მექანიზმების მართვის დროს უნდა იქნას გათვალისწინებული თავბრუსხვევის ან სისუსტის განვითარების შესაძლებლობა.
გამოშვების ფორმა
ტაბლეტები, 10 მგ/25 მგ.
10 ტაბლეტი ბლისტერში, რომელიც დამზადებულია ოპა/ალ/პვქ-სა და ალუმინის ფოლგისაგან.
2 ბლისტერი გამოყენების ინსტრუქციასთან ერთად, მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში.
შენახვის პირობები
შეინახეთ ორიგინალ შეფუთვაში ტენიანობისგან დაცვის მიზნით.
შენახვის განსაკუთრებული ტემპერატურული მოთხოვნები არ არის.
შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილზე.
ვარგისობის ვადა
5 წელი.
არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისობის ვადის გასვლის შემდეგ.
გაცემის რეჟიმი:
ფარმაცევტული პროდუქტის ჯგუფი - II, გაიცემა ფორმა №3 რეცეპტით
მწარმოებელი
კრკა, დ.დ.“ ნოვო მესტო“, შმარიეშკა ცესტა 6, 8501 ნოვო მესტო, სლოვენია
წყარო: ფარმაცევტული პროდუქტების სახელმწიფო რეესტრი (ჯანდაცვის სამინისტრო). ინსტრუქცია რეესტრში ატვირთული ოფიციალური დოკუმენტია; ნაწილებად ავტომატურად დავყავით, ტექსტი არ შეგვიცვლია. თუ რამე გაუგებარია, ნახე ორიგინალი ან ჰკითხე ფარმაცევტს.


