ფინეთის პრემიერ-მინისტრი ევროკავშირს შესთავაზებს, შეწყდეს რუსებისთვის ტურისტული ვიზების გაცემა

ფინეთის პრემიერ-მინისტრ პეტერი ორპოს გადაწყვეტილი აქვს, ევროკავშირის ლიდერებს შესთავაზოს, შეწყვიტონ ტურისტული ვიზების გაცემა რუსეთის მოქალაქეებისთვის. ამის შესახებ მან 10 ოქტომბერს განაცხადა გამოცემა Yle-სთან ინტერვიუში. იგი ამ საკითხის წამოჭრას მომავალ კვირაში გეგმავს ევროპული საბჭოს სხდომაზე.

ორპომ ეს ინიციატივა რუსული დივერსიების საფრთხეს დაუკავშირა. მისი აზრით, შენგენის ზონაში თავისუფლად გადაადგილების შესაძლებლობის მქონე რუსი ტურისტების შემოშვება ეწინააღმდეგება ევროპული უსაფრთხოების განმტკიცების ამოცანას.

„ვშიშობთ, რომ რუსეთი ევროპის ტერიტორიაზე დივერსიული ქმედებების განხორციელებას ცდილობს. მაშ, რატომ ვუშვებთ რუსებს ტურისტებად ევროპის ტერიტორიაზე, სადაც მათ თავისუფლად შეუძლიათ გადაადგილება?“, - განაცხადა მან.

ფინეთმა რუსი ტურისტების შემოსვლა, მათ შორის შენგენის ზონის სხვა ქვეყნებში ტრანზიტიც, ჯერ კიდევ 2022 წლის 30 სექტემბრიდან შეზღუდა. 2023 წლის ივლისში შეზღუდვები განუსაზღვრელი ვადით გაახანგრძლივეს. გამონაკლისები გათვალისწინებულია, კერძოდ, გარკვეული საოჯახო მგზავრობის, მუშაობის, სწავლისა და მკურნალობისთვის.

საერთოევროპულ დონეზე რუსებისთვის ტურისტულ ვიზებზე სრული აკრძალვა ჯერ არ არსებობს. 2022 წლის სექტემბერში ევროკავშირმა შეაჩერა რუსეთთან ვიზების გამარტივების შესახებ შეთანხმება, რამაც სავიზო პროცედურა უფრო ხანგრძლივი და რთული გახადა. 2025 წლის ნოემბერში ევროკომისიამ დამატებით გაამკაცრა მრავალჯერადი ვიზების გაცემის წესები და უსაფრთხოების რისკებზე მიუთითა.

მაგრამ სახელმწიფოების ნაწილი შემდგომი შეზღუდვების დაწესებას ცდილობს. ივნისში 11 ევროპული ქვეყნის 20-მა მინისტრმა ევროკომისიას გაუგზავნა ერთობლივი წერილი წინადადებით, რუსეთის მოქალაქეებისთვის ტურისტული ვიზების გაცემა შემცირდეს და შენგენის ზონაში მიდგომების ურთიერთშეთანხმება მოხდეს.

ხელმომწერთა შორის იყვნენ პოლონეთი, ლიეტუვა, ლატვია, ესტონეთი, ფინეთი, შვედეთი, ჩეხეთი, დანია და ნიდერლანდი, ასევე ნორვეგია და ისლანდია. ბოლო ორი ქვეყანა ევროკავშირში არ შედის, მაგრამ შენგენის შეთანხმებაში მონაწილეობს.

სექტემბერში დისკუსიამ ახალი იმპულსი მიიღო მას შემდეგ, რაც აგვისტოში ლაიფციგის აეროპორტში დრონების ინციდენტი მოხდა, რაზეც პასუხისმგებლობა გერმანიის მთავრობამ რუსეთს დააკისრა. ბერლინმა გამოაცხადა, რომ ამკაცრებს ქვეყანაში შესვლის მსურველი რუსეთის მოქალაქეების შემოწმებას, ხოლო ევროკავშირის ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრებმა სავიზო შეზღუდვების გამკაცრებას დაუჭირეს მხარი.

ტურისტული მგზავრობების შეზღუდვის მოწოდებით გამოვიდა ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაც. 30 სექტემბერს მიღებულ რეზოლუციაში ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ (PACE) წამოაყენა წინადადება, რუსებისთვის შემცირდეს ტურისტული ვიზების გაცემა მათი მტრული მიზნებით გამოყენების გამო, და რუსეთის დიპლომატებისა და ჩინოვნიკებისთვის შეიზღუდოს შენგენის ზონაში გადაადგილება.

Yle-სთან ინტერვიუში ორპომ ასევე გააკრიტიკა რუსეთ-ამერიკის შეთანხმება დიზელის საწვავის მიწოდების შესახებ და მას „დიდი იმედგაცრუება“ უწოდა. მან აღნიშნა, რომ შეთანხმებული მოცულობები აშშ-ის მოხმარების მხოლოდ მცირე ნაწილს ფარავს, ხოლო რუსეთის მიერ მიწოდებათა შესრულების შესაძლებლობა ჯერ კიდევ შესამოწმებელია. მისი შეფასებით, შეთანხმებამ შესაძლოა არსებითი გავლენა არ იქონიოს ამერიკის ან მსოფლიო ბაზარზე.

შეთანხმების შესახებ დონალდ ტრამპმა განაცხადა მას შემდეგ, რაც 9 ოქტომბერს სატელეფონო საუბარი გამართა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან. ამის შემდეგ აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ დროებით გასცა ნებართვა რუსეთის დიზელთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოებაზე. რუსეთმა განაცხადა საექსპორტო შეზღუდვების ვადაზე ადრე მოხსნისა და უკვე ოქტომბერში 300 ათასი ტონა საწვავის მიწოდების მზაობის შესახებ.