ივან ვუკჩევიჩი: მოქალაქეთა საარჩევნო ნებას არ სჭირდება ფართო უფლებამოსილებით აღჭურვილი დამატებითი „მაკონტროლებლები“ კონსტიტუციითა და საარჩევნო კანონმდებლობით უკვე დადგენილი მექანიზმების მიღმა - ეს აღიარებულია მონტენეგროზე უფრო განვითარებული ინსტიტუტების მქონე სახელმწიფოების მიერაც
მონტენეგროში ივან ვუკჩევიჩი მთავრობის წევრობის კანდიდატთა კეთილსინდისიერების შემოწმების კონსტიტუციაში შეტანას აკრიტიკებს და აცხადებს, რომ მსგავსი „საარჩევნო სუპერინსტიტუტი“ მოქალაქეთა ნებაზე დამატებითი მაკონტროლებელი გახდება და მთავრობის ფორმირებას გაართულებს.

მონტენეგროს სამოქალაქო განათლების ცენტრის (CCE) ადამიანის უფლებათა პროგრამის კოორდინატორი ივან ვუკჩევიჩი მთავრობის წევრობის კანდიდატების კეთილსინდისიერების შემოწმების მექანიზმის კონსტიტუციაში შეტანის ინიციატივას აკრიტიკებს.
მისი შეფასებით, მოქალაქეთა საარჩევნო ნებას არ სჭირდება ფართო უფლებამოსილებით აღჭურვილი დამატებითი „მცველები“ იმ მექანიზმების მიღმა, რომლებიც კონსტიტუციითა და საარჩევნო კანონმდებლობით უკვე არის გათვალისწინებული.
ვუკჩევიჩი აღნიშნავს, რომ ეს მიდგომა მონტენეგროზე უფრო განვითარებული ინსტიტუტების მქონე სახელმწიფოებშიც არის აღიარებული. მისი აზრით, შემოთავაზებული მოდელი შესაძლოა მოქალაქეთა ნებაზე დამატებით მაკონტროლებელ მექანიზმად იქცეს და შექმნას ერთგვარი „საარჩევნო სუპერინსტიტუტი“, რომელიც მხოლოდ მისი დამნიშნავების წინაშე იქნება ანგარიშვალდებული.
„იურიდიული თვალსაზრისით და, განსაკუთრებით, პრაქტიკაში, ასეთი „მცველები“ შესაძლოა საარჩევნო სუპერინსტიტუტად ჩამოყალიბდნენ, რომელიც ანგარიშვალდებული არავისთვის იქნება, გარდა იმ პირებისა, რომლებმაც ისინი შეარჩიეს“, — წერს ვუკჩევიჩი.
მისი შეფასებით, ამ ინსტიტუტის დამნიშნავებს უფრო ნაკლები ლეგიტიმაცია ექნებათ, ვიდრე მოქალაქეების მიერ არჩეულ წარმომადგენლებს, რომელთა საქმიანობის კონტროლიც სწორედ ამ ორგანოს უნდა დაევალოს.
ვუკჩევიჩი ასევე კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს, რატომ გახდა საჭირო კეთილსინდისიერების შემოწმების კონსტიტუციურ დონეზე რეგულირება, მაშინ როდესაც ამ საკითხის საკანონმდებლო გზით მოწესრიგება იყო გათვალისწინებული. იგი მიუთითებს GRECO-ს 2026 წლის რეკომენდაციაზე, რომლის თანახმადაც, კეთილსინდისიერების შემოწმების შემოღება მთავრობის შესახებ კანონპროექტში უნდა ასახულიყო.
ავტორის განმარტებით, GRECO-ს რეკომენდაციის მთავარი მიზანი თანამდებობაზე დანიშვნამდე შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტისა და მასთან დაკავშირებული რისკების გამოვლენაა. ვუკჩევიჩი აღნიშნავს, რომ მონტენეგროს მთავრობამ თებერვალში მთავრობის შესახებ კანონპროექტი დაამტკიცა, თუმცა მასში არ იყო გათვალისწინებული ის შედეგები, რომლებსაც კეთილსინდისიერების შემოწმების წარუმატებლად გავლის შემთხვევაში საკონსტიტუციო ცვლილებების პროექტი ითვალისწინებს.
სტატიის ავტორი საკონსტიტუციო ცვლილებების მომზადების პროცესსაც აკრიტიკებს. მისი თქმით, ადგილობრივი იურიდიული საზოგადოება კონსულტაციებში არ ჩაურთავთ, ხოლო ცვლილებების ტექსტი მოკლე პერიოდში სამჯერ შეიცვალა. ვუკჩევიჩის შეფასებით, ასეთი მასშტაბის საკონსტიტუციო ცვლილებები ფართო პროფესიულ და საჯარო განხილვას საჭიროებდა.
იგი კიდევ ერთ პრობლემაზე ამახვილებს ყურადღებას: შემოთავაზებული მექანიზმი კეთილსინდისიერების შეფასებას მხოლოდ კორუფციის ნიშნების შემცველ დანაშაულებზე გამოტანილ განაჩენებს აკავშირებს, მაშინ როდესაც, მისი აზრით, კეთილსინდისიერებას სხვა სახის დანაშაულებიც შეიძლება უქმნიდეს საფრთხეს.
ვუკჩევიჩი მიიჩნევს, რომ ცვლილებებმა შესაძლოა ინსტიტუტებს შორის ურთიერთობებზეც იქონიოს გავლენა და მთავრობის ფორმირების პროცესი გაართულოს. მაგალითად, მისი განმარტებით, მონტენეგროს პრეზიდენტმა შესაძლოა მთავრობის ფორმირების დადგენილი ვადის ბოლო დღეებში კანდიდატი წარადგინოს, რის შედეგადაც კეთილსინდისიერების შესამოწმებლად დარჩენილი დრო შემცირდება. პოლიტიკური თანაცხოვრების პირობებში კი ეს მექანიზმი შესაძლოა პოლიტიკური კრიზისის გახანგრძლივების შესაძლებლობად იქცეს.
ვუკჩევიჩის შეფასებით, კეთილსინდისიერების გაძლიერება და საჯარო თანამდებობის პირების ანგარიშვალდებულების გაზრდა ლეგიტიმური მიზანია, თუმცა შემოთავაზებულმა საკონსტიტუციო ცვლილებებმა შესაძლოა მონტენეგროში მთავრობის ფორმირების პროცესი მნიშვნელოვნად გაართულოს.
ამ ამბავს სხვა მედიაც აშუქებს
1 სტატიამასალა მიღებულია მითითებული წყაროდან. ავტომატური შეგროვება ფაქტების დამოუკიდებელ გადამოწმებას არ ნიშნავს. news.ge-ის მუშაობის პრინციპებს გაეცანი პროექტის შესახებ გვერდზე.
კომენტარები
კომენტარები იტვირთება…