პირველი AI
ინტერნეტმედია პლატფორმა
როგორი იქნებოდაშენი მთავრობა? მთავარზე დაბრუნება

სათამაშოების რაოდენობა და ბავშვის განვითარება: როგორ მოქმედებს ზედმეტი ნივთები თამაშზე, ყურადღებასა და დამოუკი

სამეცნიერო კვლევების თანახმად, სათამაშოების ნაკლები რაოდენობა ბავშვის ყურადღების კონცენტრაციასა და თამაშის ხარისხს აუმჯობესებს. ექსპერტები მშობლებს ურჩევენ, უპირატესობა მიანიჭონ მრავალფუნქციურ ნივთებსა და ფიზიკურ აქტივობას.

სათამაშოების რაოდენობა და ბავშვის განვითარება: როგორ მოქმედებს ზედმეტი ნივთები თამაშზე, ყურადღებასა და დამოუკი
შენი ექიმი

სათამაშოების რაოდენობა და ბავშვის განვითარება: როგორ მოქმედებს ზედმეტი ნივთები თამაშზე, ყურადღებასა და დამოუკიდებლობაზე?

შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი

ბავშვის განვითარებაში თამაში ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც კვება, ძილი და ფიზიკური აქტივობა. თამაშის დროს ბავშვი სწავლობს გარემოს შეცნობას, პრობლემების გადაჭრას, წარმოსახვის გამოყენებას, ემოციების მართვასა და სხვა ადამიანებთან ურთიერთობას. სათამაშოები ამ პროცესის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საშუალებაა, თუმცა მათი რაოდენობა ყოველთვის არ განსაზღვრავს თამაშის ხარისხს.

მშობლებს ხშირად ჰგონიათ, რომ რაც უფრო მეტი სათამაშო აქვს ბავშვს, მით უფრო მრავალფეროვანი იქნება მისი გამოცდილება და განვითარების შესაძლებლობები. სინამდვილეში, სათამაშოების დიდი რაოდენობა ყოველთვის დამატებით სარგებელს არ იძლევა. ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ შეზღუდული რაოდენობის სათამაშოებით თამაში შეიძლება ხელს უწყობდეს ბავშვის ყურადღების კონცენტრაციას, ერთ საქმიანობაში უფრო ხანგრძლივად ჩართვასა და სათამაშოს მრავალმხრივ გამოყენებას.

ეს არ ნიშნავს, რომ ბევრი სათამაშო აუცილებლად საზიანოა ან რომ მშობლებმა ბავშვს სათამაშოები უნდა შეუზღუდონ. მთავარი საკითხია არა ნივთების ზუსტი რაოდენობა, არამედ მათი შერჩევა, ხელმისაწვდომობა, ბავშვის ასაკთან შესაბამისობა და თამაშისთვის შექმნილი გარემო.

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თვალსაზრისით, ეს თემა მნიშვნელოვანია, რადგან ბავშვის განვითარების ხელშემწყობი გარემო მხოლოდ ძვირადღირებული სათამაშოებით არ იქმნება. უსაფრთხო სივრცე, მშობლებთან ურთიერთობა, თავისუფალი თამაში, ფიზიკური აქტივობა და ასაკის შესაბამისი გამოწვევები ბავშვის ჯანმრთელი განვითარების საფუძველია.

პრობლემის აღწერა

თანამედროვე ოჯახებში სათამაშოების რაოდენობა ხშირად იზრდება დაბადების დღეების, დღესასწაულების, ნათესავებისა და მეგობრების საჩუქრების, ასევე რეკლამისა და მომხმარებლური ჩვევების გავლენით. შედეგად, ბავშვის ოთახში შეიძლება დაგროვდეს ათეულობით ნივთი, რომელთა ნაწილი იშვიათად გამოიყენება ან საერთოდ აღარ აინტერესებს ბავშვს.

ზედმეტად დატვირთულ სათამაშო სივრცეს რამდენიმე პრაქტიკული პრობლემა ახლავს. ბავშვს შეიძლება გაუჭირდეს სასურველი ნივთის პოვნა, ერთი თამაშიდან მეორეზე ხშირად გადაერთოს ან ვერ შეძლოს სათამაშოების დამოუკიდებლად დალაგება. მშობლებისთვის კი რთული ხდება წესრიგის შენარჩუნება და ბავშვის ჩართვა საოჯახო საქმიანობაში.

თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ყველა ეს სირთულე მხოლოდ სათამაშოების რაოდენობას არ დავუკავშიროთ. ბავშვის ყურადღება, თვითკონტროლი და გადაწყვეტილების მიღების უნარი ასაკთან ერთად ვითარდება. ამიტომ ერთი და იმავე გარემოს სხვადასხვა ასაკის ბავშვი განსხვავებულად აღიქვამს.

ქართველი ოჯახებისთვის საკითხი განსაკუთრებით პრაქტიკულია: როგორ შევქმნათ ბავშვისთვის საინტერესო, უსაფრთხო და განვითარებაზე ორიენტირებული გარემო ისე, რომ სახლში სათამაშოების მუდმივი დაგროვება არ გახდეს ყოველდღიური პრობლემა?

სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი

სათამაშოების რაოდენობა და ყურადღების კონცენტრაცია

2017 წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ შეისწავლა სათამაშოების რაოდენობის გავლენა ჩვილებისა და მცირეწლოვანი ბავშვების თამაშის ქცევაზე. კვლევაში 36 ბავშვი მონაწილეობდა. ბავშვებს სათამაშოები ორ განსხვავებულ გარემოში შესთავაზეს: ერთ შემთხვევაში ხელმისაწვდომი იყო ოთხი სათამაშო, მეორე შემთხვევაში — თექვსმეტი.

შედეგების მიხედვით, ოთხი სათამაშოს პირობებში ბავშვები თითოეულ ნივთთან უფრო ხანგრძლივად თამაშობდნენ და უფრო მრავალფეროვან მოქმედებებს ასრულებდნენ. მკვლევრების ვარაუდით, ნაკლები სათამაშოს არსებობა ამცირებდა ყურადღების ხშირ გადართვას და ხელს უწყობდა კონკრეტული ნივთის შესაძლებლობების უკეთ შესწავლას [1].

ეს კვლევა საინტერესოა, თუმცა მისი შედეგები სიფრთხილით უნდა განვაზოგადოთ. მასში მონაწილეთა რაოდენობა მცირე იყო და დაკვირვება მოკლე დროის განმავლობაში ჩატარდა. ამიტომ ის არ ამტკიცებს, რომ ყველა ბავშვისთვის ოთხი სათამაშო ოპტიმალური რაოდენობაა ან რომ ბევრი სათამაშო განვითარების შეფერხებას იწვევს.

მიუხედავად ამისა, კვლევა გვთავაზობს მნიშვნელოვან პრაქტიკულ მოსაზრებას: ბავშვისთვის ყოველთვის აუცილებელი არ არის ერთდროულად ჰქონდეს ყველა სათამაშოზე წვდომა. მცირე, კარგად შერჩეულმა ნაკრებმა შესაძლოა თამაშის უფრო ღრმა და ხანგრძლივი პროცესი შექმნას.

შემოქმედებითობა და წარმოსახვითი თამაში

ბავშვის შემოქმედებითი უნარი მხოლოდ სპეციალური სათამაშოებით არ ვითარდება. ხშირად უბრალო საგნები — კუბები, ქაღალდი, მუყაოს ყუთები, ქსოვილის ნაჭრები და უსაფრთხო საყოფაცხოვრებო ნივთები — წარმოსახვითი თამაშის საფუძველი ხდება.

როდესაც ბავშვს ერთი ნივთის გამოყენების რამდენიმე გზა შეუძლია მოიფიქროს, ის სწავლობს მოქნილ აზროვნებას. მაგალითად, კუბები შეიძლება ერთ დღეს სახლის ასაშენებლად გამოიყენოს, მეორე დღეს კი გზის ან ხიდის შესაქმნელად.

სათამაშოების დიდი რაოდენობა თავისთავად არ გამორიცხავს შემოქმედებითობას, მაგრამ თუ ბავშვი მუდმივად ახალ ნივთზე გადადის და არსებულ სათამაშოს შესაძლებლობებს ბოლომდე არ იკვლევს, თამაშის სიღრმე შეიძლება შემცირდეს.

ამიტომ მშობლებისთვის სასარგებლოა ისეთი სათამაშოების შერჩევა, რომლებსაც მხოლოდ ერთი დანიშნულება არ აქვთ და ბავშვს სხვადასხვა სცენარის გამოგონების საშუალებას აძლევს.

პრობლემის გადაჭრისა და დამოუკიდებლობის განვითარება

თამაშის დროს ბავშვი ხშირად აწყდება მცირე სირთულეებს: კონსტრუქტორი არ ეწყობა, კოშკი ინგრევა, ფიგურა ვერ თავსდება შესაბამის ადგილას ან გამოგონილი თამაშის წესები არ მუშაობს.

ასეთ სიტუაციებში ბავშვს ეძლევა შესაძლებლობა, სცადოს სხვადასხვა გზა, შეცვალოს მოქმედება და თავად იპოვოს გამოსავალი.

თუ ბავშვი სირთულისთანავე სხვა სათამაშოზე გადადის, მას შესაძლოა ნაკლები დრო დარჩეს პრობლემის გადაჭრის პრაქტიკისთვის. თუმცა ეს ქცევა მხოლოდ სათამაშოების სიჭარბით არ აიხსნება. გავლენას ახდენს ასაკი, ტემპერამენტი, დაღლილობა, დავალების სირთულე და უფროსების მხარდაჭერაც.

მშობლის ამოცანა არ არის ყველა პრობლემის დაუყოვნებლივ გადაჭრა. უფრო სასარგებლოა ბავშვისთვის მცირე დროის მიცემა, რათა თავად სცადოს გამოსავლის პოვნა. საჭიროების შემთხვევაში უფროსმა შეიძლება მინიშნებით ან მარტივი კითხვით დაეხმაროს.

ემოციური განვითარება და გაზიარება

სათამაშოების გაზიარება სოციალური უნარია, რომელიც თანდათან ვითარდება. მცირეწლოვან ბავშვს ჯერ კიდევ უჭირს საკუთარი სურვილების სხვის სურვილებთან შეთანხმება. ამიტომ სათამაშოს დათმობაზე უარი ყოველთვის ეგოიზმს ან ზედმეტი ნივთების ფლობის შედეგს არ ნიშნავს.

ბავშვმა უნდა ისწავლოს, რომ შეუძლია ჰქონდეს პირადი ნივთები და ამავე დროს სხვებთან თანამშრომლობაც შეძლოს. გაზიარება უფრო ადვილად ვითარდება მაშინ, როდესაც ბავშვი თავს დაცულად გრძნობს და იცის, რომ მის საყვარელ ნივთს იძულებით არ წაართმევენ.

მშობლებს შეუძლიათ გაზიარება თამაშის პროცესში ასწავლონ: მაგალითად, მონაცვლეობით ითამაშონ ერთი სათამაშოთი, შეთანხმდნენ რიგითობაზე ან ერთად ააშენონ კონსტრუქცია. იძულებითი გაზიარება კი ყოველთვის არ ქმნის სასურველ სოციალურ გამოცდილებას.

სათამაშოები, სტრესი და გარემოს გადატვირთვა

ზედმეტად დატვირთული სივრცე ზოგიერთ ბავშვს შეიძლება ყურადღების ორგანიზებაში უშლიდეს ხელს. ბევრი თვალსაჩინო ნივთი, ხმაური და ერთდროულად რამდენიმე სტიმული გარემოს უფრო რთულად აღსაქმელს ხდის.

თუმცა არ არსებობს საფუძველი, რომ ყველა ბავშვის შფოთვა ან სტრესი სათამაშოების რაოდენობას დავუკავშიროთ. ბავშვთა შფოთვაზე გავლენას ახდენს მრავალი ფაქტორი, მათ შორის ოჯახური გარემო, ძილის რეჟიმი, ცვლილებები ყოველდღიურ ცხოვრებაში და ინდივიდუალური თავისებურებები.

სასარგებლოა მშვიდი, ორგანიზებული სათამაშო სივრცის შექმნა, სადაც ბავშვს შეუძლია თავად აირჩიოს საქმიანობა და საჭიროების შემთხვევაში ნივთებიც ადვილად იპოვოს.

ფიზიკური აქტივობა და თავისუფალი თამაში

ბავშვის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სათამაშოებით სახლში თამაში, არამედ მოძრაობა, სირბილი, ხტომა, ცოცვა და გარე გარემოს შესწავლა.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას აძლევს ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის ასაკის შესაბამის ყოველდღიურ ფიზიკურ აქტივობას. ერთიდან ორ წლამდე ბავშვებისთვის რეკომენდებულია დღის განმავლობაში სულ მცირე 180 წუთი სხვადასხვა ინტენსივობის ფიზიკური აქტივობა, ხოლო სამიდან ოთხ წლამდე ბავშვებისთვის — ასევე სულ მცირე 180 წუთი, საიდანაც მინიმუმ 60 წუთი საშუალო ან მაღალი ინტენსივობის უნდა იყოს [2].

ეს რეკომენდაციები არ ნიშნავს, რომ ბავშვმა სათამაშოებით თამაში უნდა შეწყვიტოს. პირიქით, მოძრაობითი თამაშები შეიძლება სათამაშოების გარეშეც ან მარტივი ნივთების გამოყენებითაც განხორციელდეს.

სტატისტიკა და მტკიცებულებები

სათამაშოების რაოდენობისა და თამაშის ხარისხის შესახებ ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ციტირებული კვლევა 2018 წელს გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში „Infant Behavior and Development“.

კვლევაში მონაწილეობდა 18–30 თვის ასაკის 36 ბავშვი. თითოეულ ბავშვს ორი განსხვავებული პირობის დროს აკვირდებოდნენ: ერთ შემთხვევაში ოთახში ოთხი სათამაშო იყო, მეორე შემთხვევაში — თექვსმეტი. შედეგებმა აჩვენა, რომ ოთხი სათამაშოს პირობებში ბავშვები თითოეულ ნივთთან უფრო დიდხანს თამაშობდნენ და მას გამოყენების უფრო მრავალფეროვან გზებს უძებნიდნენ [1].

PubMed+1

ეს მონაცემები მიუთითებს, რომ სათამაშოების რაოდენობის შემცირებამ კონკრეტულ პირობებში შეიძლება თამაშის ხარისხი გააუმჯობესოს. თუმცა კვლევა არ ზომავდა ბავშვის გრძელვადიან ინტელექტუალურ განვითარებას, სასკოლო წარმატებას ან ფსიქიკურ ჯანმრთელობას. შესაბამისად, მისი საფუძველზე არ შეიძლება დავასკვნათ, რომ ნაკლები სათამაშო ავტომატურად უფრო ჭკვიან ან ემოციურად მდგრად ბავშვს აყალიბებს.

ამ საკითხის შეფასებისას მნიშვნელოვანია თამაშის სხვა მახასიათებლებიც. ამერიკის პედიატრიის აკადემიის 2019 წლის კლინიკური ანგარიშის მიხედვით, სათამაშოები ბავშვის განვითარების ხელშემწყობი საშუალებაა, მაგრამ მათი ღირებულება მხოლოდ საგანმანათლებლო ფუნქციით არ განისაზღვრება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია წარმოსახვითი თამაში, პრობლემის გადაჭრა და მშობლისა თუ მზრუნველის აქტიური მონაწილეობა [3].

American Academy of Pediatrics

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციები კი ხაზს უსვამს, რომ ადრეულ ასაკში ბავშვის ჯანმრთელობისთვის აუცილებელია მოძრაობა, თავისუფალი თამაში და საკმარისი ძილი. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის ფიზიკური აქტივობის მოთხოვნები ასაკის მიხედვით განსხვავდება [2].

World Health Organization+1

საერთაშორისო გამოცდილება

საერთაშორისო პედიატრიულ პრაქტიკაში სათამაშოების შერჩევისას ყურადღება ექცევა არა მათ რაოდენობას ან ფასს, არამედ უსაფრთხოებას, ასაკთან შესაბამისობასა და განვითარების შესაძლებლობებს.

ამერიკის პედიატრიის აკადემია მშობლებს ურჩევს, უპირატესობა მიანიჭონ ისეთ სათამაშოებს, რომლებიც ბავშვს წარმოსახვითი თამაშის, შემოქმედებითი მოქმედებისა და პრობლემის გადაჭრის საშუალებას აძლევს. ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ ელექტრონული სათამაშოები ვერ ჩაანაცვლებს მშობელსა და ბავშვს შორის ცოცხალ ურთიერთობას [3].

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ადრეულ ბავშვობაში თამაშს განიხილავს ფიზიკური აქტივობისა და განვითარების მნიშვნელოვან ნაწილად. განსაკუთრებით სასარგებლოა იატაკზე თამაში, მოძრაობა, გარემოს დამოუკიდებლად შესწავლა და ასაკის შესაბამისი აქტივობები [2].

ამ მიდგომების საერთო პრინციპია, რომ ბავშვის განვითარებისთვის საჭიროა დაბალანსებული გარემო: საკმარისი სათამაშოები, თავისუფალი დრო, უსაფრთხო სივრცე და უფროსებთან ურთიერთობა. სათამაშოების რაოდენობის მკაცრი ლიმიტი საერთაშორისო სამედიცინო რეკომენდაცია არ არის.

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოში ბავშვის სათამაშო გარემოს ორგანიზება მნიშვნელოვანია როგორც ქალაქის, ისე სოფლის ოჯახებისთვის. ხშირად სათამაშოები გროვდება დღესასწაულებზე, დაბადების დღეებზე და ნათესავებისგან მიღებული საჩუქრების შედეგად. ამ პროცესში მშობლებს შეიძლება გაუჭირდეთ განსაზღვრა, რომელი ნივთია ბავშვისთვის რეალურად საინტერესო და რომელი მხოლოდ ადგილს იკავებს.

ოჯახებს შეუძლიათ რამდენიმე მარტივი პრინციპით იხელმძღვანელონ:

ბავშვისთვის ხელმისაწვდომი იყოს ასაკის შესაბამისი და უსაფრთხო სათამაშოების მცირე, მრავალფეროვანი ნაკრები;

სათამაშოების ნაწილი პერიოდულად შეინახონ და გარკვეული დროის შემდეგ კვლავ შესთავაზონ ბავშვს;

ბავშვის ოთახში გამოყონ თამაშისა და ნივთების შესანახი კონკრეტული სივრცე;

შეარჩიონ ისეთი სათამაშოები, რომლებიც ბავშვს დამოუკიდებლად თამაშისა და ახალი იდეების მოფიქრების საშუალებას აძლევს;

ყოველდღიურ რუტინაში ჩართონ გარე თამაში, სეირნობა და ფიზიკური აქტივობა.

საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია მშობლების ინფორმირება ბავშვის განვითარების მეცნიერულად დასაბუთებული პრინციპების შესახებ. ამ მიმართულებით ხარისხიანი სამედიცინო და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინფორმაცია ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ისეთი პლატფორმების მეშვეობით, როგორიცაა SheniEkimi.ge და PublicHealth.ge.

სამედიცინო და აკადემიური ინფორმაციის ხარისხის საკითხებში მნიშვნელოვანია პროფესიული სტანდარტების დაცვაც. ამ თვალსაზრისით, საქართველოს სამედიცინო ჟურნალი და Certificate.ge შესაბამისი პროფესიული და ხარისხის უზრუნველყოფის მიმართულებების რესურსებია.

მითები და რეალობა

მითი: რაც უფრო მეტი სათამაშო აქვს ბავშვს, მით უკეთ ვითარდება.

რეალობა: სათამაშოების რაოდენობა განვითარების ხარისხის პირდაპირი საზომი არ არის. მნიშვნელოვანია მათი მრავალფეროვნება, უსაფრთხოება, ასაკთან შესაბამისობა და ბავშვის თამაშში ჩართულობა.

მითი: ბევრი სათამაშო ბავშვს აუცილებლად შფოთვას უჩენს.

რეალობა: სათამაშოების რაოდენობასა და ბავშვთა შფოთვას შორის უნივერსალური მიზეზშედეგობრივი კავშირი დადგენილი არ არის. გადატვირთული გარემო ზოგიერთ ბავშვს ყურადღების კონცენტრაციაში შეიძლება უშლიდეს ხელს, მაგრამ შფოთვას მრავალი სხვა ფაქტორიც განაპირობებს.

მითი: ბავშვს მხოლოდ რამდენიმე სათამაშო უნდა ჰქონდეს.

რეალობა: არ არსებობს ყველა ბავშვისთვის დადგენილი ოპტიმალური რაოდენობა. ოთხი სათამაშოსა და თექვსმეტი სათამაშოს შედარების კვლევა კონკრეტულ პირობებში ჩატარდა და მისი შედეგები ყველა ასაკზე ან ოჯახზე პირდაპირ ვერ გავრცელდება.

მითი: სათამაშოების დალაგება ბავშვს დამოუკიდებლად უნდა შეეძლოს.

რეალობა: დალაგების უნარი ასაკთან ერთად ვითარდება. მცირეწლოვან ბავშვს სჭირდება უფროსის მაგალითი, დახმარება და მარტივი, გასაგები ინსტრუქციები.

მითი: ძვირადღირებული და ელექტრონული სათამაშოები ბავშვის განვითარებისთვის უკეთესია.

რეალობა: ბავშვისთვის მნიშვნელოვანი გამოცდილების მიღება შესაძლებელია მარტივი კუბებით, წიგნებით, სახატავი მასალებითა და წარმოსახვითი თამაშითაც. ძვირადღირებული ნივთი თავისთავად განვითარების უკეთეს შედეგს არ უზრუნველყოფს.

დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით

ბავშვის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია არა სათამაშოების მაქსიმალური რაოდენობა, არამედ ისეთი გარემოს შექმნა, რომელიც ხელს უწყობს თავისუფალ თამაშს, ყურადღების კონცენტრაციას, წარმოსახვას, დამოუკიდებლობასა და სოციალურ ურთიერთობებს.

მეცნიერული მტკიცებულებები გვიჩვენებს, რომ მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის სათამაშოების შედარებით შეზღუდულმა, კარგად შერჩეულმა ნაკრებმა შეიძლება თამაშის ხარისხი გააუმჯობესოს. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ბევრი სათამაშო ბავშვისთვის აუცილებლად საზიანოა ან რომ ყველა ოჯახმა ერთნაირი რაოდენობის ნივთი უნდა დატოვოს.

მშობლებისთვის პრაქტიკული მიდგომაა სათამაშოების პერიოდული გადარჩევა, უსაფრთხო და ორგანიზებული სივრცის შექმნა, ბავშვის ჩართვა დალაგების პროცესში და თავისუფალი თამაშისთვის საკმარისი დროის გამოყოფა.

არანაკლებ მნიშვნელოვანია მშობელსა და ბავშვს შორის უშუალო ურთიერთობა. ერთად კითხვა, საუბარი, ხატვა, კონსტრუქტორით თამაში და სეირნობა ხშირად უფრო მნიშვნელოვან გამოცდილებას ქმნის, ვიდრე ახალი სათამაშოს შეძენა.

ბავშვისთვის საუკეთესო გარემო ის არის, სადაც მას აქვს უსაფრთხოება, არჩევანის შესაძლებლობა, თავისუფალი თამაშის დრო და უფროსების მხარდაჭერა.

წყაროები

Dauch C, Imwalle M, Ocasio B, Metz AE. The influence of the number of toys in the environment on toddlers’ play. Infant Behav Dev. 2018;50:78–87. https://doi.org/10.1016/j.infbeh.2017.11.005

World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. Geneva: WHO; 2019. https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536

Yogman M, Garner A, Hutchinson J, Hirsh-Pasek K, Golinkoff RM. The Power of Play: A Pediatric Role in Enhancing Development in Young Children. Pediatrics. 2018;142(3):e20182058. https://doi.org/10.1542/peds.2018-2058

American Academy of Pediatrics. Selecting Appropriate Toys for Young Children in the Digital Era. Pediatrics. 2019;143(1):e20183348. https://doi.org/10.1542/peds.2018-3348

UNICEF. Learning through play: Strengthening learning through play in early childhood education programmes. https://www.unicef.org/

მასალის შესახებპირველწყარო: შენი ექიმი ↗

მასალა მიღებულია მითითებული წყაროდან. ავტომატური შეგროვება ფაქტების დამოუკიდებელ გადამოწმებას არ ნიშნავს. news.ge-ის მუშაობის პრინციპებს გაეცანი პროექტის შესახებ გვერდზე.

რა გრძნობა დაგიტოვა ამ ამბავმა?

კომენტარები

კომენტარები იტვირთება…

გააგრძელე ნაკადშიდღის ამბები ერთი თითის მოსმით

შემდეგი ამბავი

სხვადასხვა ·
ეკრანთან გატარებული დრო და ბავშვის განვითარება – რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა და რა საფრთხეებს შეიცავს ეკრანზე დამოკიდებულებაწაიკითხე

მსგავსი და უახლესი ამბები