ვინ არის სერგო მეთოფიშვილი – მოსამართლე, რომელიც ოპოზიციის აკრძალვის საქმეს განიხილავს

სერგო მეთოფიშვილისთვის ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის საქმე პირველია, რომელსაც საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის რანგში განიხილავს.

65 წლის მეთოფიშვილი 17 წელია, რაც მოსამართლეა. თუმცა, საკონსტიტუციოს მოსამართლეთა კოლეგიას ცოტა ხნის წინ, 23 სექტემბერს შეუერთდა.

საკონსტიტუციოს მოსამართლედ არჩევიდან ზუსტად ერთ თვეში, 23 ოქტომბერს მეთოფიშვილი თავმჯდომარის, რევაზ ნადარაიას მოადგილედ აირჩიეს.

იურისტები და არასამთავრობო ორგანიზაციები, რომლებიც წლების განმავლობაში აკვირდებიან ქართული სასამართლო სისტემის მუშაობას, მეთოფიშვილს ე.წ. კლანის წევრად მოიხსენიებენ.

„ბათუმელებმა“ მოკლედ შეაჯამა სერგო მეთოფიშვილის პროფესიული საქმიანობა და საჯარო განცხადებები.

მოსამართლე, რომელმაც გაასაჩივრა საკუთარი ქონებრივი დეკლარაციის შემოწმების გადაწყვეტილება

სერგო მეთოფიშვილი იყო იმ ოთხ მოსამართლეს შორის, რომლებმაც სასამართლოში გაასაჩივრეს საკუთარი ქონებრივი დეკლარაციის შემოწმების პროცედურა. მეთოფიშვილის გარდა საჩივარი დაწერა აშშ-ის მიერ „მნიშვნელოვან კორუფციაში ჩართულობისთვის“ სანქცირებულმა ლევან მურუსიძემ და მიხეილ ჩინჩალაძემ. ასევე ორგანიზაციების მიერ კლანის წევრად მიჩნეულმა კიდევ ერთმა მოსამართლე ვასილ მშვენიერაძემ.

ანტიკორუფციული ბიურო (2026 წლიდან ეს უწყება გაუქმდა და მისი ფუნქციები აუდიტის სამსახურმა შეითავსა) ყოველწლიურად ამოწმებდა თანამდებობის პირთა ნაწილის ქონებრივ დეკლარაციებს. ის, თუ ვისი დეკლარაცია უნდა შემოწმებული ყოველ წელს, სპეციალური ელექტრონული პროგრამა, შემთხვევითი შერჩევის წესით არჩევდა. 2024 წელს, უწყების ბაზაზე შექმნილმა დამოუკიდებელმა კომისიას 300 პირის შესწავლა დაევალა. მათ შორის იყო 27 მოსამართლე.

სერგო მეთოფიშვილი

მეთოფიშვილმა, მურუსიძემ, ჩინჩალაძემ და მშვენიერაძემ მათი ქონებრივი დეკლარაციების შემოწმების შესახებ გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრეს, სასამართლომ კი მათი საჩივარი დააკმაყოფილა. კოლეგების დეკლარაციების შემოწმება გააჩერეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მაშინდელმა მოსამართლეებმა – ლეილა ფოლადიშვილმა, ველერიან ფილიშვილმა, ნინო ბუაჩიძემ და ლელა მილდენბერგერმა.

„კეთილსინდისიერ მოსამართლეს არ უნდა ჰქონდეს წინააღმდეგობა მის დეკლარაციაში შეტანილი ინფორმაციის ანტიკორუფციული ბიუროს მიერ შემოწმების მიმართ. ხოლო მოსამართლეების მიერ თავიანთი ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების შემოწმების დაბრკოლება სწორედაც აჩენს საფუძვლიან ეჭვს მათ მიერ დეკლარაციაში შეტანილი ინფორმაციის სანდოობაზე“ – ეწერა IDFI-ის განცხადებაში.

სწორედ IDFI (ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი) იყო ამ ინფორმაციის პირველწყარო. სერგო მეთოფიშვილმა ორგანიზაციის მიერ ამ ინფორმაციის გავრცელებას „ჭიქაში ქარიშხლის ატეხა“ უწოდა, ხოლო მედიას, ვინც ეს ამბავი გააშუქა – ანგაჟირებული.

მეთოფიშვილი მაშინ ამტკიცებდა, რომ „არც მე და არც ჩემს კოლეგებს არაფრის გვეშინია“, დეკლარაციების შემოწმების გაჩერება კი იმიტომ გადაწყვიტა, რომ ვერ ხვდება რატომ შეარჩიეს შესამოწმებლად მაინცდამაინც მისი დეკლარაცია. მისი მტკიცებით, არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ დაკომპლექტებული კომისია დაუსაბუთებლად არჩევდა კონკრეტულ მოსამართლეებს. უფრო მეტიც, მეთოფიშვილი ამბობდა, რომ კომისიისთვის მისი და მისი ოჯახის წევრების შესახებ ინფორმაციის გადაცემით შესაძლოა დარღვეულიყო კონფიდენციალურობა – „ეს ინფორმაცია ხვდება მავანთა ხელში!“.

ამავე კონტექსტში მეთოფიშვილმა ახსენა რუსული კანონი, რომელიც მაშინ ჯერ კიდევ განხილვის პროცესში იყო. მისი თქმით, „უცნაურია“ არასამთავრობო სექტორის ლოგიკა, რომელიც მოსამართლეებს მისი შეფასებით, „აბსოლუტურად დაუსაბუთებლად“ სდებენ ბრალს თითქოს ქონებრივი მდგომარეობის შემოწმებას გაურბიან – „თავად კი რამდენიმე გვერდიანი დეკლარაციის წარდგენაც კი არ სურთ მათი დაფინანსების გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად“.

რა წერია სერგო მეთოფიშვილის ქონებრივ დეკლარაციაში

სერგო მეთოფიშვილმა ქონებრივი დეკლარაცია ბოლოს რამდენიმე თვის წინ, 2026 წლის მაისში გამოქვეყნდა. მაშინ ის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე იყო.

დეკლარაციის მიხედვით, მოსამართლე მხოლოდ მსუბუქ ავტომანქანას Toyota aqua-ს ფლობს, რომელიც წლის დასაწყისში, 3-წლიანი განვადებით შეიძინა. რაც შეეხება, საცხოვრებელს, მისი ცოლი, დიანა მეთოფიშვილი ფლობს ორ, დაახლოებით 43-43 კვადრატული მეტი ფართობის ბინას თბილისში. დიანა მეთოფიშვილმა მემკვიდრეობით მიიღო კიდევ ერთი საცხოვრებელი სახლი, რომლის თანამესაკუთრეა 7 სხვა პირთან ერთად.

დეკლარაციის შევსების მომენტისთვის, მეთოფიშვილს სახელფასო ანგარიშზე მხოლოდ 4 ლარი და 40 თეთრი ჰქონდა, ხოლო დანაზოგის სახით – 15 000$. მის ცოლს, დიანა მეთოფიშვილს სახელფასო ანგარიშებზე ჯამში 2000 ლარზე მეტი ჰქონდა, დანაზოგის სახით კი 12 000$.

წინააღმდეგობა მოსამართლეთა კეთილსინდისიერების შემოწმებაზე

სერგო მეთოფიშვილი იყო იმ მოსამართლეთა შორის, რომლებიც კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდნენ ე.წ. ვეტინგის, ანუ მოსამართლეთა კეთილსინდისიერების შეფასების მექანიზმის დანერგვას.

მეთოფიშვილმა, რომელიც ზოგადად არ გამოირჩევა საჯარო აქტიურობით, 2024 წელს სოციალურ ქსელში ვრცელი განცხადება გამოაქვეყნა და არაკოლეგიალობაში დაადანაშაულა ის მოსამართლეები, რომლებიც „ვეტინგის“ დანერგვას ემხრობოდნენ. მისი არგუმენტები და შეფასებები უფრო ვრცლად შეგიძლიათ წაიკითხოთ ამ ბმულზე.

აღსანიშნავია, რომ როცა მეთოფიშვილმა საკუთარი დეკლარაციის შემოწმება გაასაჩივრა, სწორედ ვეტინგის მომხრეთა არგუმენტი გამოიყენა.

„ჩემთვის აბსოლუტურად გაუგებარია და წინააღმდეგობრივი ჩვენი ოპონენტების ლოგიკა: თუ არსებული მექანიზმი არაფრისმომცემია და აუცილებელია ე.წ. ვეტინგის შემოღება მოსამართლეთათვის, მაშინ რატომღაც ასეთი აჟიოტაჟი ატეხილი „არაფრისმომცემი“ პროცედურის ლეგიტიმურობის თაობაზე ჩვენ მიერ დაწყებული დავის შესახებ“, – წერდა მაშინ მეთოფიშვილი.

NGO-ების კრიტიკა

2019 წელს, როცა მეთოფიშვილი ჯერ კიდევ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე იყო, გამოეხმაურა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ანგარიშს საქართველოს მართლმსაჯულების სისტემის შესახებ. დოკუმენტში წერია, რომ არსებობს კითხვები სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის შესახებ, ასევე გამოყენებულია ტერმინი „კლანი“ მოსამართლეთა გავლენიანი ჯგუფის აღსაწერად.

სერგო მეთოფიშვილმა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ამგვარი შეფასებების გამო გააკრიტიკა ქართული არასამთავრობო ორგანიზაციები, ისინი პოლიტიზებასა და „ჭორების გავრცელებაში“ დაადანაშაულა.

„ეს არის ანგარიში, რომელიც ეფუძნება „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ ანგარიშებს და სხვა პოლიტიზებული NGO-ების […] ეს არის ჭორების შეგროვება, კვლევა ამას არ ჰქვია, ეს არის Fake ანგარიშები, ვგულისხმობ NGO-ებს, რასაც გიგაური [ეკა გიგაური – „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ თავმჯდომარე“], სალაძე [სულხან სალაძე – საია-ის მაშინდელი თავმჯდომარე] და სხვები შვრებიან“, – განაცხადა მაშინ მეთოფიშვილმა პროსახელისუფლებო „რუსთავი 2“-ის ეთერში.

დისკრიმინაციული განცხადება

სანამ მეთოფიშვილი იმის მტკიცებას დაიწყებდა, რომ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ანგარიშში ქართული მართლმსაჯულების შესახებ „ჭრები“ და „ფანტაზიები“ ეწერა, თავგამოდებით იცავდა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს დაკვეთოთ ჩატარებული კვლევას სასამართლოს მომხმარებელთა კმაყოფილების შესახებ. ამ პერიოდში მეთოფიშვილი თავადაც იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი იყო.

ამ კვლევის შედეგების მიხედვით, გამოკითხულთა დიდი ნაწილი სასამართლოს ენდობოდა და მის დამოუკიდებლობაში ეჭვი არ ეპარებოდა. საზოგადოების ნაწილმა კვლევის სანდოობა ეჭვქვეშ დააყენა. კრიტიკას მეთოფიშვილი სოციალური ქსელით გამოეხმაურა და ერთ კონტექსტში მოიხსენია „უღირსი მატყუარები“ და „ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირები“.

„[…] ამ კვლევის სანდოობას ვერავინ ეჭვქვეშ ვერ დააყენებს! მე არ ვგულისხმობ უნამუსო და უღირს მატყუარებს, ადამიანებს ფსიქიკური დარღვევებით ან გონებრივი პათოლოგიებით“, – დაწერა მეთოფიშვილმა, რომელიც იმ დროს თბილისის საქალაქო სასამართლოში, სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის თავმჯდომარე და იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრი იყო.

უფლებადამცველი ორგანიზაციების გაერთიანებამ, „კოალიცია თანასწორობისთვის“ მეთოფიშვილი ფსიქოსოციალური საჭიროების მქონე პირთა მიმართ სტიგმის გაღრმავებაში დაადანაშაულა და მის მიმართ დისციპლინური დევნის დაწყება მოითხოვა. მართალია, მეთოფიშვილის განცხადებას რაიმე დისციპლინური წარმოება არ მოჰყოლია, მაგრამ ხმაურის შემდეგ მან სოციალურ ქსელში დაწერილი პოსტი ჩაასწორა და სადაო სიტყვები წაშალა.

პროკურორობიდან მოსამართლეობამდე

სერგო მეთოფიშვილმა მართლმსაჯულების სისტემაში კარიერა წალკის რაიონში, პროკურატურის თანაშემწედ მუშაობით დაიწყო. მაშინ ის 26 წლის ის. წალკის შემდეგ ის სხვადასხვა პოზიციაზე მუშაობდა ახალციხის, ახალქალაქისა და დმანისის პროკურატურაში.

მას მუშაობის გამოცდილება აქვს შინაგან საქმეთა სამინისტროშიც – 2007-2009 წლებში იყო სასაზღვრო პოლიციის თანამშრომელი.

2009 წლიდან ის მოსამართლე ხდება ჯერ გორის რაიონულ, შემდეგ კი თბილისის საქალაქო სასამართლოებში. ის თანამდებობაზე ყოფნას აგრძელებს „ოცნების“ ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგაც – 2016 წელს კი იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად აირჩიეს. გასულ წელს მან თბილისის საქალაქო სასამართლოდან სააპელაციო სასამართლოში გადაინაცვლა, ერთი წლის შემდეგ კი საკონსტიტუციო სასამართლოს შეუერთდა.