„შაბათის ეთერის“ გამოძიება: საქართველოში ელექტროენერგიის იმპორტში შუამავალი კომპანიების მონაწილეობის დეტალები

ტელეკომპანია „TV პირველის“ გადაცემა „ნოდარ მელაძის შაბათის“ საგამოძიებო რეპორტაჟის თანახმად, საქართველოში ელექტროენერგიის იმპორტს გავლენიან პირებთან დაკავშირებული შუამავალი კომპანიები ახორციელებდნენ. ეკონომიკის სამინისტრომ 3 ოქტომბერს ოფიციალურად დაადასტურა აზერბაიჯანიდან საშუამავლო კომპანიების ჩახსნა და განმარტა, რომ ამ გზით დენს უფრო ხელსაყრელი პირობებით შეიძენს, რაც მთავრობას მილიონობით ლარს დაუზოგავს. დოკუმენტის რატიფიცირება „ქართულმა ოცნებამ“ ივნისში განახორციელა.

გამოძიების ცნობით, აზერბაიჯანის სახელმწიფო ენერგეტიკულმა კომპანიამ ოფშორული შუამავლებით ექსპორტი 2016 წელს დაიწყო, ხოლო საშუამავლო კომპანიას ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ზურაბ ნოღაიდელი და ბიზნესმენი სულხან პაპაშვილი ფლობდნენ. საქართველო დეფიციტურ 1,9 მილიარდ კილოვატ საათ დენს მეზობელი ქვეყნებიდან ყიდულობს. შეთანხმების რატიფიცირების შემდეგ, 24 და 25 ივლისს, ქვეყანა 32-საათიანი ინტერვალით ორჯერ ჩაბნელდა, რამაც მეტროს, რკინიგზისა და წყალმომარაგების მუშაობა შეაფერხა. 17 სექტემბერს ირაკლი კობახიძემ იმპორტიორები ენერგოდამოუკიდებლობის წინააღმდეგ შესაძლო მოქმედებებში დაადანაშაულა და ნამახვანჰესის ჩაშლილი პროექტი ახსენა, რომლის გამოც ქვეყანას 400 მილიონ დოლარზე მეტი ჯარიმა ემუქრება.

აზერბაიჯანისგან განსხვავებით, რუსეთიდან იმპორტის პროცესში კვლავ მონაწილეობს კომპანია Lux Energy Trading, რომლის 50,1%-ს რუსული სახელმწიფო კომპანია ფლობს, ხოლო 49,99%-ს — „ესკოს“ ყოფილი ხელმძღვანელი ვახტანგ ამბოკაძე. კომპანია ყოველწლიურად მოგებაზე გადის და მილიონებს შოულობს. მონაცემების მიხედვით, 2025 წელს რუსეთიდან 29%-ით მეტი დენი შეისყიდეს, ხოლო იანვარ-ივლისში შესყიდვამ 748 მილიონი კილოვატ საათი შეადგინა. თებერვალში რუსეთიდან 140 მილიონი კილოვატი შემოვიდა. ბიზნესმენი ვანო ჩხარტიშვილი უარყოფს Lux Energy-სთან რაიმე კავშირს და ენერგობიზნესში საკუთარ ჩართულობაზე ინფორმაციას დეზინფორმაციას უწოდებს.