კრეატინი, კოლაგენი და მაგნიუმი მოლეკულურ დონეზე: როგორ მოქმედებენ და რატომ არის საჭირო დანამატების ფრთხილად გა
სამეცნიერო კვლევების თანახმად, კრეატინის, კოლაგენისა და მაგნიუმის ეფექტურობა დოზირებაზე მეტად მათ მოლეკულურ მექანიზმებსა და კოფაქტორებზეა დამოკიდებული, რასაც ბევრი პოპულარული დანამატი უგულებელყოფს.

სამი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული მიკრონუტრიენტი—კრეატინი, კოლაგენი და მაგნიუმი—მუშაობენ განსხვავებული ბიოქიმიური გზებით, რაც აჩვენებს, რომ დიეტური მიღება და დანამატები ყოველთვის არ არის თანაბარი ჩარევები. სამეცნიერო კვლევები, რომლებიც გამოქვეყნებულია სამი დეკადის განმავლობაში, აჩვენებს, რომ თითოეული ნაერთის ეფექტურობა დამოკიდებულია ნაკლებად აბსოლუტურ დოზირებაზე და უფრო მეტად იმ კონკრეტულ მოლეკულარულ შეზღუდვაზე, რომელსაც ის ეხება: კრეატინის შემთხვევაში მეთილის ჯგუფების მოთხოვნა, კოლაგენის სინთეზისთვის ვიტამინი C-ს ხელმისაწვდომობა და მაგნიუმის შემთხვევაში ნეირონული არხების ბლოკადა. თუმცა, მრავალი პოპულარული დანამატის ფორმულა უგულებელყოფს ამ მექანიზმებს, რაც ეჭვებს აჩენს ეფექტურობაზე და კოფაქტორების როლზე შედეგების განსაზღვრაში.
ძირითადი დასკვნები
კრეატინის დანამატი ამცირებს ენდოგენურ სინთეზს დაახლოებით 40%-ით, მაგრამ არ ნიშნავს აუცილებლად ჰომოცისტეინის დონის შემცირებას, რადგან სხეული გადანაწილებს ზედმეტ მეთილის ჯგუფებს, ვიდრე უბრალოდ ინახავს მათ
კოლაგენს სჭირდება ვიტამინი C-ს უწყვეტი შევსება პროლინის ნარჩენების ჰიდროქსილაციისა და სამმაგი სპირალის სტაბილიზაციისთვის; უმეტესობა ეფექტურობის კვლევებში ვიტამინი C თანადაწერილია, მაგრამ ისინი, ვინც არ აკეთებენ ამას, იშვიათად აკონტროლებენ საწყის სტატუსს
მაგნიუმის დეფიციტი არღვევს NMDA რეცეპტორის დასვენების ბლოკადის მექანიზმს, რაც ნეირონებს აძლევს საშუალებას ნაადრევად გააქტიურდნენ; შრატის მაგნიუმი ასახავს სხეულის საერთო მარაგის 1%-ზე ნაკლებს, რაც სტანდარტულ სისხლის ტესტებს არაეფექტურ საზომად აქცევს დეფიციტის
კრეატინი და მეთილის ჯგუფების ეკონომიკა
ადამიანის სხეული ყოველდღიურად დაახლოებით 2 გრამ კრეატინს სინთეზირებს ორსაფეხურიანი ენზიმური გზით, რომელიც იწყება თირკმელებში და დასრულდება ღვიძლში. Brosnan et al. Amino Acids (2011)-ში გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, ეს სინთეზი მოიხმარს დაახლოებით 40% ყველა მეთილის ჯგუფს, რომლებიც წარმოიქმნება S-ადენოზილმეთიონინისგან (SAM), უჯრედის ძირითადი მეთილაციის ვალუტა. ეს მეთილის ჯგუფები აუცილებელია ათობით სხვა უჯრედული პროცესისთვის, მათ შორის DNA მეთილაციისთვის, ნეიროტრანსმიტერების სინთეზისთვის და იმუნური ფუნქციისთვის.
როდესაც კრეატინი ექსოგენურად ემატება—ჩვეულებრივ 3–5 გრამ დღეში—სხეული პასუხობს AGAT (L-არგინინი:გლიცინი ამიდინოტრანსფერაზა) ენზიმის რეგულაციის შემცირებით, რაც ენდოგენური კრეატინის სინთეზის გზის პირველი ენზიმია. ეს რეგულატორული უკუკავშირი ამცირებს მეთილაციის სისტემის მოთხოვნას, თეორიულად დაზოგავს მეთილის ჯგუფებს სხვა გამოყენებისთვის. ადამიანის კვლევები, რომლებიც Stead et al. American Journal of Physiology: Endocrinology and Metabolism (2001)-ში გამოქვეყნდა, ადასტურებს, რომ დამატებითი კრეატინი მართლაც ამცირებს ენდოგენურ სინთეზს და SAM-ის მოხმარებას.
თუმცა, ჰომოცისტეინის მეტაბოლიზმის კლინიკური სარგებლობა—პრეტენზია, რომელიც ზოგჯერ გაკეთებულია დანამატების მარკეტინგში—დარჩება დაუდასტურებელი. Peters et al. Journal of Nutrition (2015)-ის მიხედვით, ზედმეტი მეთილის ჯგუფები, რომლებიც თავისუფლდება კრეატინის სინთეზის შემცირებით, არ გროვდებიან; ამის ნაცვლად, სხ body’s მეტაბოლური სისტემა მათ გადაანაწილებს სხვა გზებზე უჯრედული მოთხოვნის მიხედვით. ეს ნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კრეატინის დანამატი მართლაც დაზოგავს მეთილაციის შესაძლებლობას, ის არ უზრუნველყოფს კლინიკურ გაუმჯობესებებს ჰომოცისტეინის დონეებში ან დაკავშირებულ მეტაბოლურ მარკერებში დამატებითი დიეტური ჩარევის გარეშე.
კრეატინის დანამატი ამცირებს ენდოგენურ სინთეზს და SAM-ის მოხმარებას დაახლოებით 40%-ით, მაგრამ სხეული გადანაწილებს ზედმეტ მეთილის ჯგუფებს, ვიდრე უბრალოდ გროვდებიან, რაც ნიშნავს, რომ ჰომოცისტეინის სარგებელი არ არის ავტომატური.
— Brosnan et al., Memorial University of Newfoundland, და Peters et al., University of Groningen (Amino Acids და Journal of Nutrition, 2011–2015)
კოლაგენის სტაბილურობა და ვიტამინი C-ს დამოკიდებულება
კოლაგენის სტრუქტურული მთლიანობა დამოკიდებულია პოსტ-ტრანსლაციურ მოდიფიკაციაზე, რომელსაც უმეტესობა დანამატების მარკეტინგი მთლიანად უგულებელყოფს. კოლაგენის პოლიპეპტიდების სინთეზის შემდეგ, პროლინის ნარჩენები სამმაგი სპირალში უნდა ჰიდროქსილირდეს—პროცესი, რომელიც პროლინს ჰიდროქსიპროლინად გარდაქმნის, რაც სამმაგი სპირალს სტაბილურ კონფიგურაციაში ამყარებს. Peterkofsky-ის კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა American Journal of Clinical Nutrition (1991)-ში, დაადგინა, რომ ეს ჰიდროქსილაციის რეაქცია აბსოლუტურად საჭიროებს ვიტამინი C-ს როგორც კოფაქტორს, და ასკორბატი რეაქციის დროს იჟანგება, რაც ნიშნავს, რომ უწყვეტი შევსება ბიოქიმიურად აუცილებელია.
ვიტამინი C-ს საკმარისი რაოდენობის გარეშე, კოლაგენის სამმაგი სპირალი რჩება არასტაბილური. Shoulders & Raines-ის მიხედვით Annual Review of Biochemistry (2009), არაჰიდროქსილირებული კოლაგენი დენატურირდება დაახლოებით 24°C-ზე—სხ body’s ნორმალურ ტემპერატურაზე 37°C-ზე ნაკლებად—რაც მას არამოქმედს ხდის. შედეგი აშკარაა: თქვენი სხეული არ არის მოკლებული კოლაგენის რაოდენობას; ის მოკლებულია პოსტ-ტრანსლაციურ მოდიფიკაციას, რომელიც კოლაგენს საშუალებას აძლევს გადარჩეს თქვენს სხეულში.
თუმცა, უმეტესობა გამოქვეყნებული კოლაგენის დანამატების კვლევები ვიტამინი C-ს თანადაწერენ კოლაგენის დოზასთან ერთად. მცირე ნაწილი კვლევები, რომლებიც არ შეიცავენ ვიტამინი C-ს, იშვიათად აკონტროლებენ მონაწილეთა საწყის ვიტამინი C-ს სტატუსს, რაც შეუძლებელს ხდის ეფექტურობის კოლაგენზე მიბმას. ეს მეთოდოლოგიური ხარვეზი ნიშნავს, რომ პოპულარული დამოუკიდებელი კოლაგენის დანამატები—ისინი, რომლებიც არ შეიცავენ ვიტამინი C-ს თანადოზირებას—არ აქვთ მტკიცებულება ეფექტურობის შესახებ მომხმარებლის არსებული მიკრონუტრიენტული სტატუსის გარეშე. მკითხველებისთვის, რომელთაც სურთ გაიგონ, როდის არის დანამატების გამოყენება მიზანშეწონილი, იხილეთ SheniEkimi-ს განმარტება მიკრონუტრიენტული საკმარისობის შესახებ.
მაგნიუმი და NMDA რეცეპტორის ბლოკადის მექანიზმი
მაგნიუმის როლი ნეირონულ ფიზიოლოგიაში ფუნდამენტურად განსხვავდება მისი როლისგან ძვლის მინერალიზაციაში ან ენზიმის კოფაქტორის ფუნქციაში. Mayer et al.-ის მიერ Nature (1984)-ში გამოქვეყნებული ძირითადი ნაშრომი აჩვენა, რომ Mg²⁺ იონები ფიზიკურად იკავებენ და ბლოკავენ NMDA რეცეპტორის იონურ არხს დასვენების პოტენციალზე, რაც ხელს უშლის კალციუმის შემოსვლას და ნეირონულ სიმშვიდეს ინარჩუნებს. ეს ბლოკადა დამოკიდებულია ვოლტაჟზე: როდესაც ნეირონი სწორად დეპოლარიზებულია, მაგნიუმი არხიდან გამოდის, რაც კალციუმს საშუალებას აძლევს შევა და სიგნალის გავრცელება გაგრძელდეს.
როდესაც მაგნიუმი დაბალია, ეს ფიზიკური ბლოკადა სუსტდება და ნეირონები ხდებიან ჰიპერექსციტაბელური—რეაგირებენ ქვედა ზღვრულ სტიმულებზე. ეს ხსნის, რატომ შეიძლება მაგნიუმის დეფიციტი კლინიკურად გამოვლინდეს როგორც შფოთვა, უძილობა და სენსორული გაღიზიანება მანამდე ვიდრე შრატის მაგნიუმის დონე ოდესმე დაეცემა ლაბორატორიული რეფერენსული დიაპაზონის ქვემოთ. Rosanoff et al. Nutrition Reviews (2012)-ში ხაზი გაუსვა კრიტიკულ დიაგნოსტიკურ შეზღუდვას: შრატის მაგნიუმი ასახავს სხ body’s საერთო მაგნიუმის მარაგის 1%-ზე ნაკლებს, რომლის უმეტესობა ინახება უჯრედშიდა და ძვლის აუზებში.
ეს ნიშნავს, რომ სტანდარტული სისხლის ტესტები არაეფექტურ საზომად აქცევს მაგნიუმის საკმარისობას ნეირონული ფუნქციისთვის. ადამიანი, რომლის შრატის მაგნიუმის დონე ნორმალურ დიაპაზონშია (ჩვეულებრივ 0.75–0.95 mmol/L), მაინც შეიძლება ჰქონდეს ფუნქციურად გამოლეული უჯრედშიდა მაგნიუმი და განიცადოს სიმპტომური ნეირონული ჰიპერექსციტაბელურობა. კლინიკური შეფასება უნდა მოიცავდეს სიმპტომატოლოგიას და, სადაც შესაძლებელია, მაგნიუმის სტატუსის უფრო სპეციფიკურ მარკერებს. ნეიროფიზიოლოგიის და მინერალური მეტაბოლიზმის კლინიკური განახლებებისთვის, იხილეთ GMJ News კლინიკური განახლებები.
როდესაც ნუტრიენტული ბიოქიმია უკეთესად ინტეგრირდება კლინიკურ პრაქტიკაში, პოპულარული დანამატების გამოყენებასა და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მიკრონუტრიენტული მეცნიერების შორის ხარვეზი ვიწროვდება. აქ განხილული სამი მექანიზმი—კრეატინის მეთილაციის ეკონომიკა, კოლაგენის ვიტამინი C-ს დამოკიდებულება და მაგნიუმის NMDA ბლოკადა—აჩვენებს, რატომ არის მექანიზმი უფრო მნიშვნელოვანი ვიდრე დოზა მარტო. მომავალი დანამატების ფორმულირებები და კლინიკური პროტოკოლები სარგებელს მიიღებენ ამ გზების და მათი კოფაქტორების მოთხოვნების ექსპლიციტური განხილვით, რაც მიკრონუტრიენტული ჩარევის პრეციზიულობისკენ გადადის ფართო სპექტრის დანამატების ნაცვლად.
წყარო: Because Friday
მასალა მიღებულია მითითებული წყაროდან. ავტომატური შეგროვება ფაქტების დამოუკიდებელ გადამოწმებას არ ნიშნავს. news.ge-ის მუშაობის პრინციპებს გაეცანი პროექტის შესახებ გვერდზე.
კომენტარები
კომენტარები იტვირთება…