პრემიერი - საკონსტიტუციო სასამართლოს 30-წლიანი ისტორიის მეორე დეკადა დაემთხვა ავტორიტარული რეჟიმის ჩამოყალიბებას - 2016 წლიდან საკონსტიტუციო სასამართლო თვისებრივად გათავისუფლდა ავტორიტარული რეჟიმის მემკვიდრეობისგან

საკონსტიტუციო სასამართლოს 30-წლიანი ისტორიის მეორე დეკადა დაემთხვა საქართველოში ავტორიტარული რეჟიმის ჩამოყალიბებას, რომლის ერთ-ერთი უმთავრესი გამოხატულება კონსტიტუციური წყობილების ხელყოფა, კონსტიტუციონალიზმის საფუძვლების შერყევა, საქართველოს კონსტიტუციის საკუთარ თავზე მორგება და კონსტიტუციური ინსტიტუტების დაკნინება იყო, -ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 30 წლის იუბილესადმი მიძღვნილ საერთაშორისო კონფერენციაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.

მისი თქმით, ეს იყო პერიოდი, როდესაც ერთი კონკრეტული ადამიანის საკონსტიტუციო სასამართლოს კონკრეტული მოსამართლის გამო, კონსტიტუცია ორჯერ შეიცვალა.

„კონსტიტუცია პირველად შეიცვალა, როდესაც ის მოსამართლის ასაკობრივ ცენზს არ აკმაყოფილებდა და მეორედ, როდესაც კონსტიტუცია სასამართლოს თავმჯდომარედ მისი მეორედ არჩევის შესაძლებლობა არ იძლეოდა. ეს ფაქტი განსაკუთრებული სიმძაფრით წარმოაჩენს იმდროინდელი ავტორიტარიზმის უმძიმეს სახეს, რომელიც საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს ფუნქციონირებაზე პირდაპირ აისახა. აღნიშნულ პერიოდში უკიდურესად შემცირდა საზოგადოების ნდობა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართ. 2007-2012 წლებში საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო წელიწადში საშუალოდ 4 გადაწყვეტილებას იღებდა, რაც სასამართლოს იმდროინდელ მდგომარეობაზე ცხადად მეტყველებს“, - განაცხადა პრემიერმა.

მისივე თქმით, ავტორიტარული რეჟიმის მემკვიდრეობა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის დემოკრატიული გარდატეხის შემდეგაც, 2013-2016 წლებშიც გაჰყვა, „როდესაც რეჟიმის მიერ დანიშნული რამდენიმე მოსამართლე კვლავაც შესაბამისი პოლიტიკური ძალის კარნახით მოქმედებდა“.

„ყველას გვახსოვს ეს პერიოდი, როდესაც საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე პოლიტიკურად მგრძნობიარე ყველა საქმეს ერთსა და იმავე კოლეგიას აწერდა, სადაც მას მასავით პოლიტიკურად მიკერძოებული მოსამართლეების მხარდაჭერის მყარი იმედი ჰქონდა. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობის მეორე დეკადა შავ ლაქად დარჩება მის ისტორიაში. საბედნიეროდ, 2016 წლიდან საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო თვისებრივად გათავისუფლდა ავტორიტარული რეჟიმის მემკვიდრეობისგან, ამას დაერთო 2017-2018 წლებში განხორციელებული ფუნდამენტური საკონსტიტუციო რეფორმაც, რომელმაც აამაღლა ადამიანის უფლებების დაცვის სტანდარტები, დემოკრატიულ სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოიყვანა ხელისუფლების დანაწილების სისტემა და გააძლიერა საკონსტიტუციო სასამართლოს როლი ხელისუფლების სისტემაში“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

ამასთან, როგორც კობახიძემ აღნიშნა, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, როგორც საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების ერთ-ერთი უმთავრესი საყრდენი, ასრულებს უმნიშვნელოვანეს როლს საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცებისა და ქართული კონსტიტუციონალიზმის განვითარების საქმეში.

„გილოცავთ საკონსტიტუციო სასამართლოს 30 წლის იუბილეს. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, როგორც საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების ერთ-ერთი უმთავრესი საყრდენი, ასრულებს უმნიშვნელოვანეს როლს საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცებისა და ქართული კონსტიტუციონალიზმის განვითარების საქმეში. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 30-წლიანი ისტორია, ისევე, როგორც ქართული კონსტიტუციონალიზმის ისტორია, მრავალი სირთულით იყო აღსავსე. ეს ისტორია პირობითად, სამ დეკადად შეგვიძლია დავყოთ. პირველი ათწლეული იყო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს კონსტიტუციურ ინსტიტუტად დაფუძნების უმნიშვნელოვანესი პერიოდი. მადლობა მინდა გადავუხადო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველ თავმჯდომარეებს, ავთანდილ დემეტრაშვილს და ჯონი ხეცურიანს, ისევე როგორც პირველი თაობის თითოეულ მოსამართლეს, რომლებმაც საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს დამოუკიდებელ კონსტიტუციურ ინსტიტუტად ჩამოყალიბებას ჩაუყარეს საფუძველი“, - განაცხადა პრემიერმა.