ბელგრადში ოპოზიციის დემონსტრაცია და მთავრობის მომხრე ძალების შეხვედრა გაიმართა საპარლამენტო არჩევნების წინ

ეს იყო გადამწყვეტი საპარლამენტო არჩევნების წინ ჩატარებული ორი პარალელური, დასკვნითი წინასაარჩევნო თავყრილობა.

ვადამდელი არჩევნები სერბეთში 25 ოქტომბერს გაიმართება.

სამოქალაქო საზოგადოებრივი ჯგუფები აცხადებენ, რომ საარჩევნო კამპანიას თან ახლდა დაშინება, დაკავებები, თავდასხმები, საჯარო რესურსების ბოროტად გამოყენება და მედიაზე ზემოქმედება.

არჩევნები იმართება სტუდენტების მიერ ორგანიზებული თითქმის ორწლიანი საპროტესტო აქციების ფონზე, რომლებიც 2024 წელს ნოვი სადის ახლად გარემონტებულ რკინიგზის სადგურზე გადახურვის ჩამოშლას მოჰყვა — ამ შემთხვევას 16 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.

ტრაგედიამ, რომლის მიზეზადაც საზოგადოების დიდი ნაწილი კორუფციას მიიჩნევს, სერბეთში გამოიწვია ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური საპროტესტო ტალღა 2000 წელს ავტორიტარი ლიდერის, სლობოდან მილოშევიჩის მმართველობის დასრულების შემდეგ.

უნივერსიტეტის სტუდენტების მიერ ორგანიზებული ანტიკორუფციული მოძრაობა, რომელიც თავდაპირველად ტრაგედიის გამჭვირვალე გამოძიებას მოითხოვდა, მალევე გაფართოვდა და ვადამდელი არჩევნების ჩატარების მოთხოვნაში გადაიზარდა.

„სტუდენტები იმარჯვებენ“ - ასეთი წარწერიანი დროშების ქნევით, შეძახილებითა და სტვენით, სტუდენტებმა ბელგრადის ქუჩებში მსვლელობა მოაწყვეს და გაემართნენ სლავიას მოედნისკენ - ადგილისკენ, სადაც მათი ყველაზე მასშტაბური საპროტესტო აქციები იმართებოდა.

საღამოსთვის ადგილზე უკვე ათასობით ადამიანი იყო შეკრებილი, ხალხის რაოდენობა კი კვლავ იზრდებოდა.

ვუჩიჩი ათ წელზე მეტია სერბეთის პოლიტიკის სათავეში - ის ან პრემიერ-მინისტრის, ან პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა.

მზარდი ზეწოლის ფონზე, ვუჩიჩმა გასულ თვეში ვადამდელი არჩევნები გამოაცხადა, რითაც მის წინაშე ყველაზე სერიოზული საარჩევნო გამოწვევა შეიქმნა მას შემდეგ, რაც მისმა პარტიამ 2012 წელს ხელისუფლებაში მოსვლა შეძლო.

ვუჩიჩმა, რომელიც ხუთშაბათს დედაქალაქის ერთ-ერთ სპორტულ დარბაზში თავის მხარდამჭერებს სიტყვით მიმართავდა, სტუდენტურ მოძრაობას არაერთხელ დასდო ბრალი იმაში, რომ ის უცხოური დაფინანსებით განხორციელებული გადატრიალების მცდელობას წარმოადგენს.

250-ადგილიანი პარლამენტის არჩევნებში მონაწილე „სტუდენტური სიის“ 250 კანდიდატიდან ბევრი აკადემიური წრეებიდანაა, ან შეგნებულად არ მონაწილეობენ პოლიტიკაში.

მოძრაობას ფართო პლატფორმა აქვს, თუმცა მისი ქვაკუთხედი კორუფციასთან ბრძოლის პირობაა.

სერბეთში არ არსებობს საზოგადოებრივი აზრის სანდო და დამოუკიდებელი კვლევები, და ჩატარებული გამოკითხვების შედეგები ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება.

კენჭისყრამდე რამდენიმე დღით ადრე სერბეთის სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფებმა განაცხადეს, რომ არ იყო პირობები „თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნებისთვის“.

„ეს შეფასება არ ეფუძნება ცალკეულ ინციდენტებს, ოპოზიციის პრეტენზიებს ან ხელისუფლებასთან პოლიტიკურ უთანხმოებას“, - ნათქვამია 24 ორგანიზაციის ერთობლივ განცხადებაში.

"ამას მხარს უჭერს სხვადასხვა სფეროში მომუშავე დამოუკიდებელი სერბული ორგანიზაციების დოკუმენტირებული დასკვნები."

ოთხშაბათს ბელგრადის პროკურატურამ დაკითხა ექვსი პირი, რომლებიც არჩევნების დღეს „ძალადობის, არეულობებისა და თავდასხმების“ დაგეგმვის ეჭვით დააკავეს.

ბოლო თვეებში გახშირდა ცნობები სტუდენტი დემონსტრანტების მიმართ მუქარისა და დაშინების შესახებ, თუმცა მათი აქციები დაწყების დღიდან, ძირითადად, მშვიდობიანი ხასიათისაა.