კანონი საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკისა საქართველოს სსრ მიწის კოდექსის დამტკიცების შესახებ
მუხლი 1. საქართველოს სსრ მიწის კანონმდებლობის ამოცანები
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მიწის კანონმდებლობის ამოცანებია საადგილმამულო ურთიერთობის მოწესრიგება ახლანდელი და მომავალი თაობების ინტერესებისათვის მიწების მეცნიერულად დასაბუთებული, რაციონალური გამოყენებისა და დაცვის, მათი ეფექტიანობის ამაღლების პირობების შექმნის უზრუნველყოფის მიზნით, საწარმოთა, დაწესებულებათა, ორგანიზაციათა და მოქალაქეთა უფლებების დაცვა, საადგილმამულო ურთიერთობის დარგში კანონიერების განმტკიცება.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 2. სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ მიწის კანონმდებლობა
საქართველოს სს რესპუბლიკაში საადგილმამულო ურთიერთობას აწესრიგებს სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლები და მათ შესაბამისად გამოცემული სსრ კავშირის მიწის კანონმდებლობის სხვა აქტები, საქართველოს სსრ მიწის კოდექსი და საქართველოს სსრ მიწის კანონმდებლობის სხვა აქტები.
მუხლი 3. სამთო, სატყეო და საწყლო ურთიერთობის მოწესრიგება
სამთო, სატყეო და საწყლო ურთიერთობებს აწესრიგებს სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ სპეციალური კანონმდებლობა.
მუხლი 4. მიწის სახელმწიფო (საერთო-სახალხო) საკუთრება
სსრ კავშირის კონსტიტუციისა და საქართველოს სსრ კონსტიტუციის შესაბამისად მიწა სახელმწიფო საკუთრებაა მთელი საბჭოთა ხალხის საერთო კუთვნილებაა.
მიწა წარმოადგენს განსაკუთრებული სახელმწიფო საკუთრებას და იგი გაიცემა მხოლოდ სარგებლობისათვის. აკრძალულია ყოველგვარი ქმედობა, რომლითაც პირდაპირი თუ ფარული ფორმით ირღვევა მიწის სახელმწიფო საკუთრების უფლება.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 5. ერთიანი სახელმწიფო მიწის ფონდი
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მთელი მიწა წარმოადგენს ერთიან სახელმწიფო მიწის ფონდს, რომელსაც მიწის ძირითადი მიზნობრივი დანიშნულების შესაბამისად მიეკუთვნება:
1) სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები, რომლებიც სარგებლობისათვის მიცემული აქვთ კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებსა და სხვა მიწათმოსარგებლეებს სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისათვის;
2) დასახლებული პუნქტების (ქალაქების, ქალაქის ტიპის დაბებისა და სასოფლო დასახლებული პუნქტების) მიწები;
3) მრეწველობის, ტრანსპორტის, კურორტების, ნაკრძალებისა და სხვა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები;
4) სახელმწიფო სატყეო ფონდის მიწები;
5) სახელმწიფო წყლის ფონდის მიწები;
6) სახელმწიფო მარაგის მიწები.
მუხლი 6. კატეგორიებისათვის მიწის მიკუთვნებისა და მისი ერთი კატეგორიიდან მეორეში გადატანის წესი
ამ კოდექსის მე-5 მუხლში აღნიშნული კატეგორიებისათვის მიწის მიკუთვნება ხდება მიწის ძირითადი მიზნობრივი დანიშნულების შესაბამისად.
ერთი კატეგორიიდან მეორეში მიწების გადატანა ხდება ამ მიწების ძირითადი მიზნობრივი დანიშნულების შეცვლის შემთხვევაში.
აღნიშნული კატეგორიებისათვის მიწის მიკუთვნებას და მისი ერთი კატეგორიიდან მეორეში გადატანას აწარმოებენ ის ორგანოები, რომლებიც იღებენ გადაწყვეტილებას ამ მიწების გაცემის შესახებ, ხოლო იმ შემთხვევებში, როცა ეს დაკავშირებული არ არის მიწების სარგებლობისათვის მიცემასთან, – ის ორგანოები, რომლებიც ამტკიცებენ მიწათმოწყობის პროექტებს, თუ სსრ კავშირის და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით გათვალისწინებული არ არის სხვა წესი.
მუხლი 7. სსრ კავშირის კომპეტენცია საადგილმამულო ურთიერთობის მოწესრიგების დარგში
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად საადგილმამულო ურთიერთობის მოწესრიგების დარგში სსრ კავშირის გამგებლობას მიეკუთვნება:
1) ერთიანი სახელმწიფო მიწის ფონდის განკარგვა იმ ფარგლებში, რომლებიც აუცილებელია სსრ კავშირის უფლებამოსილებათა განხორციელებისათვის სსრ კავშირის კონსტიტუციის შესაბამისად;
2) მიწათსარგებლობისა და მიწათმოწყობის ძირითად დებულებათა დადგენა;
3) ქვეყნის მიწის რესურსების რაციონალური გამოყენების პერსპექტიული გეგმების დადგენა, სასოფლო-სამეურნეო წარმოებისა და სახალხო მეურნეობის სხვა დარგების მოთხოვნილებათა უზრუნველსაყოფად;
4) მიწის მელიორაციის საერთო-საკავშირო ღონისძიებათა და ნიადაგის ნაყოფიერების გადიდების სხვა ღონისძიებათა გეგმების დადგენა, აგრეთვე ეროზიისაგან, დამლაშებისა და ნიადაგის მდგომარეობის გამაუარესებელი სხვა პროცესებისაგან ნიადაგის დაცვის ძირითად დებულებათა დადგენა;
5) მიწების გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კონტროლი და მისი განხორციელების წესის დადგენა;
6) სსრ კავშირისათვის მიწების სახელმწიფო აღრიცხვის, მიწათსარგებლობის სახელმწიფო რეგისტრაციის ერთიანი სისტემისა და მიწის კადასტრის წარმოების წესის დადგენა;
7) სსრ კავშირის მიწის ყოველწლიური ბალანსის შედგენის, წესის დადგენა;
8) მიწების გამოყენებისა და დაცვის დარგში საერთო-საკავშირო მნიშვნელობის სხვა საკითხების მოწესრიგება სსრ კავშირის კონსტიტუციისა და სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 8. საქართველოს სს რესპუბლიკის კომპეტენცია საადგილმამულო ურთიერთობათა მოწესრიგების დარგში
საადგილმამულო ურთიერთობათა მოწესრიგების დარგში საქართველოს სსრ გამგებლობას მიეკუთვნება ერთიანი სახელმწიფო მიწის ფონდის განკარგვა რესპუბლიკის ფარგლებში და მისი გამოყენების პერსპექტიული გეგმების დადგენა, მიწით სარგებლობის წესის დადგენა და მიწათმოწყობის ორგანიზაცია მიწების მელიორაციის, ეროზიასთან ბრძოლისა და ნიადაგის ნაყოფიერების გადიდების გეგმების დადგენა, მიწების გამოყენებისა და დაცვისადმი სახელმწიფო კონტროლის განხორციელება, აგრეთვე საადგილმამულო ურთიერთობის სხვა საკითხების მოწესრიგება, თუ ისინი არ შედიან სსრ კავშირის კომპეტენციაში.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 9. აფხაზეთის ასსრ, აჭარის ასსრ და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის კომპეტენცია საადგილმამულო ურთიერთობათა მოწესრიგების დარგში
საადგილმამულო ურთიერთობათა მოწესრიგების დარგში აფხაზეთის ასსრ, აჭარის ასსრ და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის გამგებლობას მიეკუთვნება ერთიანი სახელმწიფო მიწის ფონდის განკარგვა ავტონომიური რესპუბლიკის, ავტონომიური ოლქის ფარგლებში, მიწების გამოყენების წესზე სახელმწიფო კონტროლის განხორციელება და ხელმძღვანელობა სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 9¹. სახელმწიფო მმართველობა მიწის გამოყენებისა და დაცვის დარგში
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების თანახმად, მიწის გამოყენებისა და დაცვის დარგში სახელმწიფო მმართველობას ახორციელებენ სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭო, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭო, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭო, სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების აღმასრულებელი კომიტეტები, აგრეთვე საამისოდ სპეციალურად უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოები სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 9². საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, შრომითი კოლექტივებისა და მოქალაქეთა მონაწილეობა მიწის რაციონალურად გამოყენებისა და დაცვის ღონისძიებათა განხორციელებაში
პროფესიული კავშირები, ახალგაზრდობის ორგანიზაციები, ბუნების დაცვის საზოგადოებები, სამეცნიერო საზოგადოებები და სხვა საზოგადოებრივი ორგანიზაციები, შრომითი კოლექტივები, აგრეთვე მოქალაქენი ხელს უწყობენ სახელმწიფო ორგანოებს მიწის რაციონალურად გამოყენებისა და დაცვის ღონისძიებათა განხორციელებაში.
საზოგადოებრივი ორგანიზაციები და შრომითი კოლექტივები მონაწილეობენ მიწის რაციონალურად გამოყენებისა და დაცვის უზრუნველყოფისათვის საქმიანობაში სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობის, აგრეთვე საზოგადოებრივ ორგანიზაციათა წესდებების (დებულებების) შესაბამისად.
სახელმწიფო ორგანოები მოვალენი არიან მიწის რაციონალურად გამოყენებისა და დაცვის ღონისძიებათა განხორციელებისას ყოველმხრივ გაითვალისწინონ საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, შრომითი კოლექტივებისა და მოქალაქეთა წინადადებანი.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1985 წლის 27 თებერვლის ბრძანებულება №2944ა - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №2, თებერვალი, 1985 წ., მუხ.26.
მუხლი 10. მიწათმოსარგებლენი
საქართველოს სს რესპუბლიკაში მიწა სარგებლობისათვის მიეცემა:
კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს, სხვა სასოფლო-სამეურნეო სახელმწიფო, კოოპერაციულ, საზოგადოებრივ საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს;
სამრეწველო, სატრანსპორტო, სხვა სასოფლო-სამეურნეო სახელმწიფო, კოოპერაციულ, საზოგადოებრივ საწარმოებს, დაწესებულებებს და ორგანიზაციებს;
სსრ კავშირის მოქალაქეებს;
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად სსრ კავშირის კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მიწა სარგებლობისათვის შეიძლება მიეცეს სხვა ორგანიზაციებსა და პირებსაც.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 11. მიწით უფასო სარგებლობა
სსრ კავშირის კანონმდებლობით დადგენილი შემთხვევების გარდა მიწით სარგებლობა ხორციელდება უფასოდ. მიწით სარგებლობისათვის ანაზღაურების წესს განსაზღვრავს სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭო.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1987 წლის 21 დეკემბრის ბრძანებულება №1532 - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №12, დეკემბერი, 1987 წ., მუხ.320
მუხლი 12. მიწათსარგებლობის ვადები
მიწა გაიცემა უვადო ან დროებითი სარგებლობისათვის.
მიწათსარგებლობა ითვლება უვადოდ (მუდმივად). თუ მიწათსარგებლობის ვადა წინასწარ არ არის დადგენილი.
მიწა, რომელიც კოლმეურნეობებს უკავიათ, მათ აქვთ მიჩენილი უვადო სარგებლობისათვის.
დროებითი მიწათსარგებლობა შეიძლება იყოს მოკლევადიანი – სამ წლამდე ან გრძელვადიანი სამიდან ათ წლამდე. საწარმოო საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება ამ ვადის გაგრძელება იმ პერიოდისათვის, რომელიც არ აღემატება შესაბამისად მოკლევადიანი ან გრძელვადიანი დროებითი მიწათსარგებლობის ვადას. მიწის ნაკვეთებით დროებითი სარგებლობის ვადას აგრძელებენ ის ორგანოები, რომლებმაც გასცეს ეს მიწები.
სამომთაბარო მესაქონლეობის საჭიროებისათვის კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს მიწის ნაკვეთები შეიძლება მიეცეს ვადით 25 წლამდე.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი II
სარგებლობისათვის მიწის გაცემა
მუხლი 13. სარგებლობისათვის მიწის გაცემის წესი
სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გაცემა ხორციელდება მიზომვის წესით.
სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის მიზომვა ხდება საქართველოს სს რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილების, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების ან სახალხო დეპუტატთა შესაბამისი ადგილობრივი საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების საფუძველზე იმ წესით, რომელსაც ადგენს სსრ კავშირის კანონმდებლობა, ეს კოდექსი და საქართველოს სსრ სხვა კანონმდებლობა.
სარგებლობისათვის მიწის გაცემის შესახებ დადგენილებასა ან გადაწყვეტილებაში უნდა აღინიშნოს მიწის მიზომვის მიზანი და მიწით სარგებლობის ძირითადი პირობები.
მიწის ნაკვეთის სარგებლობისათვის გაცემის შესახებ შუამდგომლობების აღძვრისა და განხილვის წესს ადგენს საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 14. ორგანოები, რომელთაც აქვთ სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გაცემის უფლება
სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გაცემის უფლება აქვთ:
1) საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს:
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების, საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციების, მუდმივ ან დროებით სარგებლობაში – ყველა მიწიდან ნაკვეთის ოდენობის მიუხედავად;
2) სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტს;
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების და სხვა მეურნეობების დროებით სარგებლობაში კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებისა და ორგანიზაციების მიწებიდან, ამ კოდექსის 58-ე და 67-ე მუხლების შესაბამისად;
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების, სხვა საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების, მოქალაქეების დროებით სარგებლობაში – მრეწველობის, ტრანსპორტის, სატყეო-სამეურნეო და სხვა არასასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებების და ორგანიზაციების მიწებიდან, ამ კოდექსის 84-ე- 85-ე, 118-ე, 123-ე მუხლების შესაბამისად;
საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციებისა და მოკლევადიან დროებით სარგებლობაში – სახელმწიფო მარაგის მიწებიდან;
მოქალაქეებისათვის მუდმივ ან დროებით სარგებლობაში – სახელმწიფო მარაგის მიწებიდან, დადგენილი ნორმების შესაბამისად;
3) სახალხო დეპუტატთა საქალაქო, სადაბო საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტებს:
საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციებისა და მოქალაქეების მუდმივ ან დროებით სარგებლობაში – ქალაქების, დაბების მიწებიდან;
4) სახალხო დეპუტატთა სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტს:
საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციებისა და მოქალაქეების მუდმივ ან დროებით სარგებლობაში – სახალხო დეპუტატთა სასოფლო საბჭოს უშუალო გამგებლობაში მყოფი მიწებიდან.
სარწყავი და ამოშრობილი მიწების, სახნავის, მრავალწლიანი ხეხილით, ჩაის პლანტაციებით და ვენახებით დაკავებული მიწის არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის გაცემა წყალდამცავი, დამცველი და პირველი ჯგუფის ტყეებით დაკავებული მიწების ისეთი მიზნისათვის გამოსაყენებლად გაცემა, რაც სატყეო მეურნეობის წარმოებასთან არ არის დაკავშირებული, აგრეთვე საკურორტო ადგილებში და დასასვენებელ ზონებში სანატორიულ-საკურორტო და ტურისტულ-გამაჯანსაღებელი დაწესებულებების მშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფა, სარაიონთაშორისო მნიშვნელობის სამომთაბარო მესაქონლეობის საჭიროებისათვის საძოვარი სავარგულების გაცემა, მათი ოდენობის მიუხედავად, შეიძლება მხოლოდ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 15. სარგებლობაში მყოფი მიწის ნაკვეთის მიცემა სხვა მიწათმოსარგებლისათვის
სარგებლობაში მყოფი მიწის ნაკვეთის მიცემა სხვა მიწათმოსარგებლისათვის ხდება მხოლოდ ამ ნაკვეთის გამოყოფის შემდეგ იმ წესით, რომელიც გათვალისწინებულია ამ კოდექსის მე-40 და 42-ე მუხლებით.
მუხლი 16. სოფლის მეურნეობის საჭიროებისათვის ვარგისი მიწების გამოყოფა
მიწები, რომლებიც დადგენილი წესით ვარგისადაა მიჩნეული სოფლის მეურნეობის საჭიროებისათვის, უნდა გამოეყოს უწინარეს ყოვლისა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს.
სოფლის მეურნეობის საჭიროებისათვის მიწების ვარგისიანობას განსაზღვრავენ ის ორგანოები, რომლებიც იღებენ გადაწყვეტილებას მათი გამოყოფის შესახებ.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 17. არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის მიწების გაცემა
სამრეწველო საწარმოების, საცხოვრებელი ობიექტების, რკინიგზებისა და საავტომობილო გზების, ელექტროგადამცემი ხაზებისა და მაგისტრალური მილსადენების მშენებლობისათვის, აგრეთვე სხვა არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის გამოყოფენ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ან სოფლის მეურნეობისათვის უვარგის მიწებს ან დაბალხარისხოვან სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს.
აღნიშნული მიზნისათვის სახელმწიფო სატყეო ფონდიდან მიწის ნაკვეთს გამოყოფენ უპირატესად ტყით დაუფარავი ან ბუჩქნარით თუ მცირე ღირებულების ნარგავებით დაფარული ფართობებიდან.
მშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფა იმ ფართობზე, სადაც სასარგებლო წიაღისეულია, ხდება სახელმწიფო სამთო ზედამხედველობის ორგანოებთან შეთანხმებით.
ელექტროგადამცემი, კავშირგაბმულობის ხაზები და სხვა კომუნიკაციები გაჰყავთ უმთავრესად გზების, არსებული ტრასების და ა. შ. გასწვრივ.
სოფლის მეურნეობაში გამოყენებულ მიწებს, რომლებიც გამოყოფილია არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის, მიუზომავენ ფაქტიური საჭიროების მიხედვით და, როგორც წესი, მოსავლის აღების შემდეგ.
მუხლი 18. მიწათსარგებლობის უფლების გაფორმებამდე მიწის ნაკვეთით სარგებლობის დაუშვებლობა
აკრძალულია გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით სარგებლობა, მანამ, სანამ სათანადო მიწათმომწყობი ორგანოები ამ ნაკვეთის საზღვრებს ადგილზე დაადგენენ და გასცემენ მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს.
მუხლი 19. უვადო მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობებისა და სხვა მიწათმოსარგებლეთა უვადო მიწათსარგებლობის უფლება დასტურდება სახელმწიფო აქტით მიწათსარგებლობის უფლების შესახებ, რომელსაც გასცემს სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი.
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად, ამ აქტების ფორმას ადგენს სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭო.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 20. დროებითი მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი
დროებითი მიწათსარგებლობის უფლება დასტურდება აქტით მიწით დროებითი სარგებლობის უფლების შესახებ.
აქტის გაცემის წესს, აგრეთვე მის ფორმას ადგენს საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო,
მუხლი 21. მეორეული მიწათსარგებლობა
კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს, სხვა საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს კანონით დადგენილ შემთხვევებში შეუძლიათ მათთვის გამოყოფილი მიწებიდან გასცენ მიწის ნაკვეთები მეორეული სარგებლობისათვის.
სსრ კავშირის და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად, მეორეული მიწათსარგებლობის წესები და პირობები განისაზღვრება სსრ კავშირის კანონმდებლობით, ამ კოდექსის 58-ე, 67-ე, 70-ე, 83-ე, 93-ე, 118-ე, 121-ე, 123-ე მუხლებით და საქართველოს სსრ სხვა კანონმდებლობით.
მეორეული მიწათსარგებლობის უფლება, თუ სსრ კავშირის და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით გათვალისწინებული არ არის სხვა წესი, დასტურდება ამონაწერით იმ ორგანოს გადაწყვეტილებიდან, რომელმაც გასცა მიწის ნაკვეთი.
აქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი III
მიწათმოსარგებლეთა უფლებები და მოვალეობები
მუხლი 22. მიწის ნაკვეთების მიზნობრივი გამოყენება
მიწათმოსარგებლეებს უფლება აქვთ და ისინი ვალდებული არიან მიწის ნაკვეთი გამოიყენონ იმ მიზნისათვის, რისთვისაც ის არის გაცემული.
მიწათმოსარგებლენი ვალდებული არიან რაციონალურად და ეფექტიანად იყენებდნენ მიწას, უფრთხილდებოდნენ მას, მათთვის მიცემულ მიწის ნაკვეთზე არ მოიმოქმედონ ისეთი რამ, რაც შელახავს მეზობელ მიწათმოსარგებლეთა ინტერესებს.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 23. მიწის გამოყენების აკრძალვა არაშრომითი შემოსავლის მისაღებად
აკრძალულია მიწის ნაკვეთების გამოყენება არაშრომითი შემოსავლის მისაღებად.
მუხლი 24. მიწათმოსარგებლეთა უფლებები
სარგებლობისათვის გამოყოფილი მიწის თითოეული ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების შესაბამისად მიწათმოსარგებლეებს უფლება აქვთ დადგენილი წესით:
ააგონ საცხოვრებელი, საწარმოო, კულტურულ-საყოფაცხოვრებო და სხვა შენობები და ნაგებობანი;
დათესონ სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, გააშენონ ტყე, ხეხილი, დეკორატიული და სხვა ნარგავები;
ისარგებლონ სათიბებით, საძოვრებითა და სხვა სავარგულებით;
აწარმოონ სარწყავი, ამოსაშრობი და სხვა სამელიორაციო სამუშაოები, მოაწყონ სატბორეები და სხვა წყალსატევები;
გამოიყენონ მეურნეობის საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთებზე არსებული საერთოდ გავრცელებული სასარგებლო წიაღისეული, ტორფი და წყლის ობიექტები, აგრეთვე ისარგებლონ მიწის სხვა სასარგებლო თვისებებით.
მიწათმოსარგებლეთა უფლებები შეიძლება კანონით შეიზღუდოს სახელმწიფო ინტერესებისა და, აგრეთვე, სხვა მიწათმოსარგებლეთა ინტერესებისათვის.
მუხლი 25. მიწათმოსარგებლეთა უფლებების დაცვა
მიწათმოსარგებლეთა უფლებები დაცულია კანონით.
მიწათმოსარგებლეთა დარღვეული უფლებები აღდგენილი უნდა იქნეს სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით.
მიწათმოსარგებლისათვის მიყენებული ზარალი უნდა ანაზღაურდეს.
მუხლი 26. მიწების გავარგისება მათი შემდგომი გამოყენებისათვის
საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც სასარგებლო წიაღისეულსა და ტორფს ამუშავებენ, ეწევიან გეოლოგიურ-სადაზვერვო, საძიებო, სამშენებლო და სხვა სამუშაოებს მათთვის სარგებლობისათვის მიცემულ სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე ან ტყის სავარგულებზე, მოვალენი არიან ამ მიწების საჭიროების განვლის შემდეგ თავის ხარჯზე გაავარგისონ ისინი ისე, რომ გამოსადეგი იყოს სოფლის, სატყეო თუ სათევზე მეურნეობისათვის, ხოლო აღნიშნულ სამუშაოთა სხვა მიწებზე წარმოების დროს - დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის. მიწის ნაკვეთების გავარგისება ხდება სამუშაოთა წარმოების დროს, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია - სამუშაოთა დამთავრების შემდეგ იმ ორგანოს მიერ დაწესებულ ვადაში, რომელმაც გასცა მიწის ნაკვეთები სარგებლობისათვის, დადგენილი წესით დამტკიცებული პროექტების შესაბამისად.
შემდგომ გამოყენებისათვის მიწების გავარგისების პირობებს განსაზღვრავს ის ორგანო, რომელიც გასცემს მიწის ნაკვეთს.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 27. ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის შენახვა
საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც ახორციელებენ სამრეწველო ან სხვა მშენებლობას, ამუშავებენ სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებს, აგრეთვე აწარმოებენ ნიადაგის საფარის დარღვევასთან დაკავშირებულ სხვა სამუშაოებს, მოვალენი არიან მოაცილონ, შეინახონ და მოაყარონ ნიადაგის ნაყოფიერი ფენა რეკულტივირებულ მიწაზე ან მცირეპროდუქტიულ სავარგულებზე.
ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოცილების, შენახვისა და გამოყენების პირობებს განსაზღვრავს ის ორგანო, რომელიც გასცემს მიწის ნაკვეთს.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 27¹. სარგებლობისათვის გადაცემული მიწების ნაკვეთების ფარგლებს გარეთ განლაგებული სატყეო და სხვა სავარგულებზე უარყოფითი ზეგავლენის თავიდან აცილება ან შეზღუდვა
საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც სასარგებლო წიაღისეულსა და ტორფს ამუშავებენ, აგრეთვე აწარმოებენ სხვა სამუშაოებს, რომლებიც უარყოფით ზეგავლენას ახდენს მათ სარგებლობაში გადაცემული მიწის ნაკვეთების ფარგლებს გარეთ სასოფლო-სამეურნეო, სატყეო და სხვა სავარგულებზე, მოვალენი არიან გაითვალისწინონ და განახორციელონ ღონისძიებები ზემოაღნიშნული უარყოფითი ზეგავლენის თავიდან ასაცილებლად ან მაქსიმალურად შესაზღუდავად.
აქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 28. სამიჯნე ნიშნებისა და სასაზღვრო ხაზების დაცვა
მიწათმოსარგებლენი მოვალენი არიან დაიცვან და მოწესრიგებული ჰქონდეთ სამიჯნე ნიშნები და სასაზღვრო ხაზები.
თ ა ვ ი IV
მიწების დაცვა და ნიადაგის ნაყოფიერების გაუმჯობესება
მუხლი 29. მიწების დაცვისა და ნიადაგის ნაყოფიერების გაუმჯობესების ღონისძიებანი
მიწამოსარგებლენი ვალდებული არიან განახორციელონ ეფექტური ღონისძიებანი მიწების დაცვისა და ნიადაგის ნაყოფიერების ასამაღლებლად, განახორციელონ ორგანიზაციულ-სამეურნეო, აგროტექნიკურ, სატყეო-სამელიორაციო და ჰიდროტექნიკურ ღონისძიებათა კომპლექსი ნიადაგის ქარისმიერი და წყლისმიერი ეროზიის თავიდან ასაცილებლად, არ დაუშვან მიწების გაჭუჭყიანება, დამლაშება, დაჭაობება, სარეველების გავრცელება და აგრეთვე სხვა პროცესები, რომლებიც აუარესებენ ნიადაგების მდგომარეობას.
მიწების მელიორაციისა და დაცვის, მინდორსაცავი ტყის გაშენების, ნიადაგის ეროზიის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებებს და სხვა ზომებს, რომელთა მიზანია მიწების ძირეული გაუმჯობესება, ითვალისწინებს ეკონომიკური და სოციალური განვითარების სახელმწიფო გეგმა და მათ ახორციელებენ შესაბამისი სამინისტროები, სახელმწიფო კომიტეტები, უწყებები და მიწათმოსარგებლეები.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 30. სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების სპეციალური დაცვა
სპეციალურ დაცვას ექვემდებარება სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები, განსაკუთრებით კი სარწყავი და ამოშრობილი მიწები. კოლმეურნეობები საბჭოთა მეურნეობები, სხვა საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებით სარგებლობენ, მოვალენი არიან დაიცვან, აღადგინონ და აამაღლონ ნიადაგის ნაყოფიერება.
ძლიერი ეროზიით დაზიანებული სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები ნიადაგის ნაყოფიერების აღდგენამდე შეიძლება დროებით იქნეს ამორიცხული ინტენსიური სარგებლობიდან მხოლოდ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 31. ნიადაგის დაცვა წყლისმიერი და ქარისმიერი ეროზიისაგან და დაჭაობებისაგან
აგროტექნიკური და ტყის საექსპლუატაციო სამუშაოების, საგზაო, ჰიდროტექნიკური და სხვა სახის მშენებლობის განხორციელებისას აკრძალულია ისეთი ხერხებისა და მეთოდების გამოყენება, რომლებიც ხელს უწყობენ ნიადაგის წყლისმიერი და ქარისმიერი ეროზიის, დაჭაობების და ნიადაგის ნაყოფიერების შემამცირებელი სხვა პროცესების განვითარებას.
მუხლი 32. მიწათმოსარგებლეთა მოვალეობა დაიცვან საკვები სავარგულები
მიწათმოსარგებლენი, რომელთა სარგებლობაში იმყოფება საკვები სავარგულები, მოვალენი არიან მიიღონ ზომები მათ გასაუმჯობესებლად. ამ მიზნით, პირუტყვის ძოვება და სათიბების გამოყენება უნდა ხდებოდეს ბალახის ზრდის ვადისა და ნიადაგის მდგომარეობის გათვალისწინებით, ყველა საკვები სავარგულის თანაბარი გამოყენების გზით.
მუხლი 33. ნიადაგის დაცვა სარეველების, სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლებისა და დაავადებებისაგან
ყველა მიწათმოსარგებლე მოვალეა ებრძოლოს სარეველებს, სასოფლო-სამეურნეო მცენარეების მავნებლებსა და დაავადებებს მინდვრებში, ბაღებში, ბოსტნებში, მდელოებსა და საძოვრებზე, პარკებში და სკვერებში, საავტომობილო გზებისა და რკინიგზების, გაზსადენისა და ნავთობსადენის განსხვისების ზოლებში, მაღალძაბვიანი ქვესადგურებისა და ხაზების ტერიტორიებზე, საკარმიდამო ნაკვეთებზე.
მუხლი 34. მიწის დაცვა გაჭუჭყიანებისაგან
სამრეწველო და სამშენებლო საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები მოვალენი არიან არ დაუშვან სასოფლო-სამეურნეო და სხვა მიწის გაჭუჭყიანება საწარმოო და სხვა ნარჩენებით, აგრეთვე ჩამდინარე წყლებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 35. მიწათმოსარგებლეთა წახალისება
მიწის დაცვის, ნიადაგის ნაყოფიერების გადიდებისა და გამოუყენებელი მიწის სასოფლო-სამეურნეო ბრუნვაში მოქცევის ღონისძიებათა განსახორციელებლად, სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად, სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით შეიძლება დაწესდეს მიწათმოსარგებლეთა მატერიალური წახალისების ზომები.
თ ა ვ ი V
მიწათსარგებლობის უფლეგის შეწყვეტა
მუხლი 36. საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის საფუძვლები
საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა მიწათსარგებლობის უფლება მათთვის გამოყოფილ მიწაზე შეწყდება შესაბამისად, მთლიანად ან ნაწილობრივ, იმ შემთხვევებში, თუ:
1) განვლო მიწის ნაკვეთით სარგებლობის საჭიროებამ;
2) გავიდა გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ვადა;
3) მოხდა საწარმოს, დაწესებულების ან ორგანიზაციის ლიკვიდაცია;
4) წარმოიშვა მიწის ნაკვეთის ჩამორთმევის აუცილებლობა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის;
5) გამოყოფილი მიწის ნაკვეთი აუთვისებელია ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში;
6) მოხდა საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის რეორგანიზაცია ან მათი საწარმოო პროფილის შეცვლა, რაც იწვევს მიწის ნაკვეთის ოდენობის შემცირებას;
7) სანიტარულ-ჰიგიენური მიზეზებით აუცილებელია საწარმოს გადატანა საცხოვრებელი რაიონის ფარგლებს გარეთ;
8) მიწის ნაკვეთს გადასცემენ სხვა მიწათმოსარგებლეს სათანადო სახელმწიფო ორგანოს ნებართვის გარეშე.
მიწათსარგებლობის უფლება შეწყდება აგრეთვე იმ შემთხვევებში, თუ მიწის ნაკვეთი გამოყენებულია არა იმ მიზნით, რისთვისაც იყო გაცემული, ან თუ მიწა გამოყენებულია უყაირათოდ.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 37. საწარმოთა, დაწესებულებთა და ორგანიზაციათა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის წესი
საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა მიწათსარგებლობის უფლება შეწყდება, გარდა ამ კოდექსის 36-ე მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იმ ორგანოს გადაწყვეტილებით, რომელმაც გასცა მიწის ნაკვეთი. გადაწყვეტილებაში უნდა აღინიშნოს მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის ვადა, განისაზღვროს მიწის ნაკვეთის შემდგომში გამოყენება, ხოლო აუცილებლობის შემთხვევაში – მასზე განლაგებული შენობების, ნაგებობების, ნათესებისა და ნარგავების გამოყენების პირობები.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 38. მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის საფუძვლები
მოქალაქეთა უფლება ისარგებლონ მათთვის გამოყოფილ მიწის ნაკვეთით შეწყდება შესაბამისად, მთლიანად ან ნაწილობრივ იმ შემთხვევებში, თუ:
1) ისინი ნებაყოფლობით განაცხადებენ უარს მიწის ნაკვეთით სარგებლობაზე;
2) გავიდა გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ვადა;
3) კომლის ან ოჯახის ყველა წევრი გადავიდა სხვა მუდმივ საცხოვრებელ ადგილას, ამ კოდექსის 82-ე მუხლის მესამე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა;
4) შეწყდა შრომითი ურთიერთობა, რომლის გამო გამოყოფილი იყო სასამსახურო მიწის ნაკვეთი, თუ სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;
5) გარდაიცვალა კომლის ან ოჯახის ყველა წევრი;
6) წარმოიშვა მიწის ნაკვეთის გამოყოფის აუცილებლობა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის.
მიწის ნაკვეთით სარგებლობის უფლება შეიძლება შეწყდეს მოქალაქის მიერ ამ კოდექსის 151-ე, 154-ე მუხლებით გათვალისწინებული ქმედობის ჩადენის შემთხვევაში, აგრეთვე მიწის ნაკვეთის ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში გამოუყენებლობის გამო ან მისი არა იმ მიზნით გამოყენებისათვის, რისთვისაც იგი იქნა გამოყოფილი.
მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლება შეიძლება შეწყვეტილ იქნეს აგრეთვე იმ შემთხვევაშიც, თუ მიწა გამოყენებულია არაშრომითი შემოსავლის მისაღებად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1987 წლის 14 სექტემბრის ბრძანებულება №1403 - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №9, სექტემბერი, 1987 წ., მუხ.220
მუხლი 39. მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის წესი
მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტა, გარდა ამ კოდექსის 38-ე მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, ხდება მიწის ნაკვეთის გამომყოფი ორგანოს გადაწყვეტილებით. გადაწყვეტილებაში უნდა აღინიშნოს მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის ვადა, განისაზღვროს მიწის ნაკვეთის შემდგომის გამოყენების, ხოლო აუცილებლობის შემთხვევაში – მასზე განლაგებული შენობების, ნაგებობების, ნათესებისა და ნარგავების გამოყენების პირობები.
თ ა ვ ი VI
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის გამოყოფა
მუხლი 40. სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის წესი
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთის ან მისი ნაწილის გამოყოფა ხდება საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებების, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების ან შესაბამისი სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების საფუძველზე, სსრ კავშირის და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 41. ორგანოები, რომლებსაც აქვთ მიწის ნაკვეთების გამოყოფის უფლება
სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის უფლება აქვთ:
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს – ყველა მიწებიდან;
სახალხო დეპუტატთა საქალაქო, სადაბო საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტებს – ქალაქის, დაბების მიწებიდან ამ კოდექსის 94-ე მუხლის შესაბამისად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 42. სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის პირობები
ნაკვეთების ჩამორთმევა კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების, სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების სარგებლობაში არსებული მიწიდან, აგრეთვე კულტურული ან სამეცნიერო მნიშვნელობის მქონე მიწებიდან, დასაშვებია მხოლოდ განსაკუთრებული აუცილებლობის შემთხვევებში.
სარწყავი და ამოშრობილი მიწების, სახნავის, მრავალწლიანი ხეხილით, ვენახებით, ჩაის პლანტაციებით, კულტურული საძოვრებით, აგრეთვე სათიბებით და საძოვრებით, რომლებზეც ჩატარებულია მუშაობა მათი ძირეულად გაუმჯობესებისათვის, დაკავებული მიწის ნაკვეთების გამოყოფა არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის, წყალდამცავი, დამცავი და სხვა პირველი ჯგუფის ტყეებით დაკავებული მიწის გამოყოფა ისეთი მიზნისათვის, რაც დაკავშირებული არ არის ტყის მეურნეობების წარმოებასთან, ხდება განსაკუთრებულ შემთხვევაში და მხოლოდ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით. მილგაყვანილობის, ელექტროგადამცემი ხაზებისა და სხვა სახაზო ნაგებობების მშენებლობისათვის. აღნიშნული მიწების გამოყოფა მათი დროებით ხანმოკლე სარგებლობისათვის გადაცემის მიზნით დაიშვება აუცილებლობის შემთხვევაში საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს, აფხაზეთის ასსრ, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭოების დადგენილების ანდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
საწარმოები, დაწესებულებანი და ორგანიზაციები, რომლებიც დაინტერესებული არიან არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფით, ვალდებული არიან საპროექტო სამუშაოთა დაწყებამდე წინასწარ შეუთანხმონ მიწათმოსარგებლეებს და მიწის გამოყენებაზე და დაცვაზე სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელ ორგანოებს ობიექტის განლაგების ადგილი და გამოსაყოფად გამიზნული ფართობის დაახლოებითი ზომა.
კოლმეურნეობის სარგებლობაში არსებული მიწიდან ნაკვეთის გამოყოფა შეიძლება მხოლოდ კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების თანხმობით, ხოლო იმ მიწებიდან ნაკვეთების გამოყოფა, რომლებიც სარგებლობისათვის გადაცემული აქვთ საბჭოთა მეურნეობებს, საკავშირო ან რესპუბლიკური დაქვემდებარების სხვა სახელმწიფო, კოოპერაციულ, საზოგადოებრივ საწარმოებს, დაწესებულებებს, ორგანიზაციებს – მიწათმოსარგებლეებთან და სსრ კავშირის, საქართველოს სსრ ან სხვა მოკავშირე რესპუბლიკის შესაბამის სამინისტროებთან, სახელმწიფო კომიტეტებთან ან უწყებებთან შეთანხმებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი VII
საგამოკვლევო სამუშაოებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყენება
მუხლი 43. საგამოკვლევო სამუშაოებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყენების წესი
საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს, რომლებიც ახორციელებენ გეოლოგიური აგეგმვის, ძებნითს, გეოდეზიურ და სხვა საგამოკვლევო სამუშაოებს, შეუძლიათ ეს სამუშაოები აწარმოონ ყველა მიწაზე, მიწათმოსარგებლეთაგან მიწის ნაკვეთების გამოუყოფლად, იმ წესით, რომელიც დადგენილია სსრ კავშირისა და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით.
აღნიშნულ სამუშაოთა დაწყების ვადა და ადგილი უნდა შეუთანხმდეს მიწათმოსარგებლეებს, ხოლო თუ შეთანხმება არ იქნა მიღწეული, მათ განსაზღვრავენ შესაბამისი სახალხო დეპუტატთა რაიონული ან საქალაქო საბჭოების აღმასრულებელი კომიტეტები.
მიწის ნაკვეთებზე საგამოკვლევო სამუშაოების ჩატარების ნებართვას იძლევა შესაბამისად საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭო, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭო, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი, ვადით არა უმეტეს ერთი წლისა.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 44. იმ საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა უფლებები, რომლებიც ახორციელებენ საგამოკვლევო სამუშაოებს
საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს, რომლებიც ასრულებენ საგამოკვლევო სამუშაოებს, უფლება აქვთ დადგენილი წესით ჩაატარონ გეგმით გათვალისწინებული სამუშაოები, ააგონ დროებითი ტიპის შენობები და ნაგებობანი საწარმოო, საბინაო და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო საჭიროებისათვის, გამოიყენონ სამეურნეო საჭიროებისათვის საერთოდ გავრცელებული სასარგებლო წიაღისეული და წყალთა ობიექტები.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 45. იმ საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა მოვალეობები, რომლებიც ახორციელებენ საგამოკვლევო სამუშაოებს
საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც ასრულებენ ამ კოდექსის 43-ე მუხლში გათვალისწინებულ სამუშაოებს, მოვალენი არიან დაკავებული მიწის ნაკვეთები თავისი ხარჯით გაავარგისიანონ დანიშნულებისამებრ გამოსაყენებლად. მიწის ნაკვეთების გავარგისიანება ხდება სამუშაოთა წარმოების დროს, ხოლო, თუ ეს შეუძლებელია ერთ თვეში მაინც სამუშაოთა დამთავრების შემდეგ ნიადაგის გაყინვის პერიოდის ჩაუთვლელად.
აღნიშნული სამუშაოების წარმოების დროს საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები – მოვალენი არიან მიიღონ ზომები მიწების, ნათესების, ნარგავების, ტყეების, წყლებისა და სხვა ბუნებრივი ობიექტების, აგრეთვე წყალსადენის, გაზსადენების, კანალიზაციის, სამელიორაციო სისტემებისა და სხვა ნაგებობების დაცვის უზრუნველსაყოფად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი VIII
მიწათმოსარგებლეთათვის ზარალისა და სასოფლო- სამეურნეო წარმოების დანაკარგის ანაზღაურება
მუხლი 46. მიწათმოსარგებლეთაგან მიწის ნაკვეთების გამოყოფის ან მათი დროებით დაკავების შედეგად მიყენებული ზარალის ანაზღაურება
მიწათმოსარგებლეებს უნდა აუნაზღაურდეთ ის ზარალი, რომელიც გამოწვეულია სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის ან დროებით დაკავების შედეგად.
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების თანახმად, საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებსაც მიზომილი აქვთ მიწის ნაკვეთები, მიწათმოსარგებლეებისათვის მიყენებულ ზარალს აანაზღაურებენ შესაბამისი დებულებით, რომელსაც ამტკიცებს სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭო.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 47. არასასოფლო-სამეურნეო საჭიროებისათვის მიწების გამოყოფასთან დაკავშირებული სასოფლო-სამეურნეო წარმოების დანაკარგების ანაზღაურება
საწარმოები, დაწესებულებები, ორგანიზაციები, რომლებიც მშენებლობისა და სხვა არასასოფლო-სამეურნეო, საჭიროებისათვის მიზომილი აქვთ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები, ანაზღაურებენ ამ ნაკვეთების გამოყოფასთან დაკავშირებულ სასოფლო-სამეურნეო წარმოების დანაკარგებს (გარდი მიწათმოსარგებლეთა იმ ზარალისა, რაც გათვალისწინებულია ამ კოდექსის 46 ე მუხლით).
სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების თანახმად სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ასანაზღაურებელი დანაკარგის განსაზღვრის წესსა და ოდენობას, აგრეთვე შესაბამისი სახსრების გამოყენების წესს, ადგენს სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭო.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თავი IX
მუხლი 48. მიწის გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კონტროლის ამოცანები
მიწის გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კონტროლის ამოცანაა უზრუნველყოს სამინისტროების, სახელმწიფო კომიტეტებისა და უწყებების, სახელმწიფო, კოოპერაციული, საზოგადოებრივი საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების, აგრეთვე მოქალაქეების მიერ მიწის კანონმდებლობის, მიწათსარგებლობის წესის დაცვა, მიწის კადასტრისა და მიწათმოწყობის წარმოების სისწორე მიწის რაციონალური, ეფექტიანი გამოყენებისა და დაცვის მიზნით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 49. მიწის გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კონტროლის განმხორციელებელი ორგანოები
მთელი მიწების გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებენ სახალხო დეპუტატთა საბჭოები, მათი აღმასრულებელი და განმკარგულებელი ორგანოები, აგრეთვე საამისოდ სპეციალურად უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოები სსრ კავშირის კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
კარი II
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები
თ ა ვ ი X
ძირითადი დებულებანი
მუხლი 50. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწად ითვლება ყველა მიწა, რომელიც გამოყოფილია სოფლის მეურნეობის საჭიროებისთვის ან განკუთვნილია ამ მიზნისთვის.
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებს იყენებენ სოციალისტური სასოფლო–სამეურნეო საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები სოფლის მეურნეობის განვითარების გეგმების შესაბამისად, სოფლის მეურნეობის პროდუქტებზე სახალხო მეურნეობის ზრდადი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების მიზნით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 51. მაღალპროდუქტიული მიწებისა და სავარგულთა ფართობების ცვლა
მიწათმოსარგებლეები ზომებს უნდა იღებდნენ მაღალპროდუქტიული მიწის ფართობების გასადიდებლად გამოუყენებელი და მცირეპროდუქტიული მიწების სასოფლო-სამეურნეო წარმოებაში მოქცევის გზით.
სარწყავი, ამოშრობილი და სახნავი მიწების, მრავალწლიანი ხეხილის ბაღებისა და ვენახების, ჩაის პლანტაციების, აგრეთვე სხვა მაღალპროდუქტიულ სავარგულთა ფართობების შემცირება. მათ შორის მათი გადატანა ნაკლებად პროდუქტიული სავარგულების ჯგუფში დაუშვებელია გარდა განსაკუთრებული აუცილებლობისა და ხდება მხოლოდ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით.
მუხლი 52. სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწების გაცემა სარგებლობისათვის
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები უვადო სარგებლობისათვის ეძლევათ:
1) კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა სასოფლო-სამეურნეო სახელმწიფო, კოოპერაციულ, საზოგადოებრივ საწარმოებსა და ორგანიზაციებს – სოფლის მეურნეობის საწარმოებლად;
2) სამეცნიერო-კვლევითს, სასწავლო და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებებს – საველე კვლევითი სამუშაოების ჩასატარებლად, სოფლის მეურნეობაში მეცნიერების მიღწევებისა და მოწინავე გამოცდილების პრაქტიკული გამოყენებისა და გავრცელებისათვის, აგრეთვე საწარმოო მიზნებისათვის;
3) არასასოფლო-სამეურნეო საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებსა – დამხმარე სოფლის მეურნეობის წარმოებისათვის;
4) მოქალაქეებს – პირადი მეურნეობის წარმოებისათვის დაქირავებული შრომის გამოუყენებლად;
5) საწარმოებს, დაწესებულებებს და ორგანიზაციებს კოლექტიური მებაღეობისა და მებოსტნეობისათვის შეიძლება მიეცეს მიწის ნაკვეთები იმ წესითა და პირობებით, რომლებსაც ადგენს სსრ კავშირის კანონმდებლობა და ამ კოდექსის 84-88-ე მუხლები.
ამ მუხლში აღნიშნული უვადო სარგებლობისათვის მიცემული მიწების გარდა მიწათმოსარგებლეებს მიწა შეიძლება მიეცეს დროებითი სარგებლობისათვის.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს 1978 წლის 27 ივლისის პრეზიდიუმის ბრძანება №1173 - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №7, ივლისი, 1978 წ, მუხ.146
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 53. მიწათსარგებლობის საზღვრებისა და ოდენობის შეცვლის პირობები
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების, სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების და ორგანიზაციების, აგრეთვე სამეცნიერო-კვლევითი, სასწავლო-საცდელი და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებების მიწათსარგებლობის საზღვრებისა და ოდენობის შეცვლა მეურნეობათა შეერთებისა და გაყოფის, მიწათმოსარგებლეთა შორის მიწის გადანაწილების დროს შეიძლება მოხდეს დადგენილი წესით დამტკიცებული მიწათმოწყობის მეცნიერულად დასაბუთებული პროექტების საფუძველზე.
მუხლი 54. მიწათსარგებლობის საზღვრებისა და ოდენობის შეცვლა მეურნეობათა შეერთების ან გაყოფის დროს
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების, სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების და ორგანიზაციების, აგრეთვე სამეცნიერო-კვლევითი, სასწავლო-საცდელი და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებების დადგენილი წესით შეერთების დროს მათი მიწის ნაკვეთები სახალხო დეპუტატთა რაიონული (საქალაქო) საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით გაერთიანდება ერთიან მიწის მასივად, რომელიც მიწათსარგებლობის უფლების სახელმწიფო აქტით მიემაგრება ახლად შექმნილ მეურნეობას.
ჩამოთვლილი მეურნეობების დადგენილი წესით გაყოფის შემთხვევაში მათ სარგებლობაში მყოფი მიწის ნაკვეთები სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით დანაწილდება ახლად შექმნილ მეურნეობებს შორის, და მიემაგრება მათ მიწათსარგებლობის უფლების სახელმწიფო აქტით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 55. მიწების გადანაწილება მიწათმოსარგებლეთა შორის
კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა მიწათმოსარგებლეთა შორის სახელმწიფო მარაგის და სახელმწიფო სატყეო ფონდის მიწების გადანაწილებას ახდენს საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო.
მუხლი 56. მიწათმოსარგებლეთა მოვალეობანი სასოფლო-სამეურნეო მიწების გამოყენებისას
კოლმეურნეობები, საბჭოთა მეურნეობები და სხვა საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც სარგებლობენ სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწებით, მოვალენი არიან მეცნიერების მიღწევების და მოწინავე გამოცდილების საფუძველზე, ადგილობრივი პირობების გათვალისწინებით:
1) შეიტანონ ორგანიზაციულ-სამეურნეო მოწყობის გეგმებსა და საწარმოო-საფინანსო გეგმებში ნიადაგის ნაყოფიერების გადიდებისა და მიწის რაციონალურად გამოყენების კონკრეტული ღონისძიებანი;
2) დანერგონ ზონალური პირობებისა და მეურნეობის სპეციალიზაციის შესაბამისად, მიწათმოქმედების ყველაზე ეფექტიანი სისტემები. უზრუნველყონ მეურნეობის დარგების ეკონომიურად ხელსაყრელი შეხამება, შემოიღონ და აითვისონ თესლბრუნვა, სასოფლო-სამეურნეო წარმოებაში მოაქციონ გამოუყენებელი მიწები;
3) განავითარონ მიწების მორწყვა, ამოშრობა და გაწყლიანება, გააუმჯობესონ მდელოები და საძოვრები, გააკირიანონ და გაათაბაშირიანონ ნიადაგი;
4) მიიღოს ზომები ნიადაგის ქარისმიერი და წყლისმიერი ეროზიის, მეწყრების, მიწების დაჭაობებისა და დამლაშების წინააღმდეგ, გააშენონ მინდორსაცავი ნარგავები, ტყეები და შეამაგრონ ქვიშრობები, ხევები და ფლატეები, მდინარეთა და წყალსატევების ნაპირები, არ დაუშვან ნიადაგის გაჭუჭყიანება;
5) გაწმინდონ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები ქვებისაგან, ბუჩქ-ჯაგნარისაგან, იბრძოლონ სარეველების, სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა მავნებლებისა და დაავადებათა წინააღმდეგ.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 57. შიდასამეურნეო მშენებლობის ობიექტების განლაგება
კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების შიდასამეურნეო მშენებლობის ობიექტები განლაგებულ უნდა იქნეს რაიონული დაგეგმარების დამტკიცებული სქემის, შიდასამეურნეო მიწათმოწყობის, მორწყვისა და ამოშრობის პროექტების და დასახლებული პუნქტების განაშენიანების გენერალური გეგმების შესაბამისად. ამ დოკუმენტების უქონლობისას შიდასამეურნეო მშენებლობის ობიექტების განლაგების ადგილს განსაზღვრავს სახალხო დეპუტატთა რაიონული (საქალაქო) საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი.
სარწყავი, ამოშრობილი და სახნავი მიწების, აგრეთვე მრავალწლიანი ხეხილის ბაღის, ჩაის პლანტაციებისა და ვენახის ფართობების გამოყენება იმ ობიექტების მშენებლობისათვის, რომლებიც უშუალოდ არ არიან დაკავშირებული სოფლის მეურნეობის წარმოებასთან, შეიძლება განსაკუთრებული აუცილებლობის შემთხვევაში და მხოლოდ საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 58. მიწათმოსარგებლეთა მიერ სხვა მიწათმოსარგებლეთათვის სასოფლო-სამეურნეო მიწების დროებით გამოსაყენებლად გადაცემის წესი და პირობები
კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს, რომლებიც დროებით არ სარგებლობენ მათთვის გამოყოფილი. სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ნაწილით, შეუძლიათ ეს სავარგულები დროებით სარგებლობისთვის გადასცენ სახალხო დეპუტატთა რაიონული (საქალაქო, თუ მას ექვემდებარები სადაბო ან სასოფლო საბჭო) საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით კოლმეურნეობებს, საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა მეურნეობებს, რომლებსაც ეს სავარგულები სჭირდებათ, რაიონული (საქალაქო) აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილება მიუთითებს მიწის ნაკვეთის ოდენობა, აგრეთვე მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ვადას და პირობებს.
მეურნეობა, რომელიც აღნიშნული წესის დაცვით გარკვეული ვადით მიიღებს მიწის ნაკვეთს, მიწათმოსარგებლეს უნაზღაურებს ამოუგებელ ხარჯებს მიწათსარგებლობის დროის შესაბამისად.
ერთი მეურნეობიდან სხვა მეურნეობისთვის მიწის სავარგულების ნაწილის მუდმივ სარგებლობაში გადაცემა დასაშვებია ამ კოდექსის მე-13 – მე-19 მუხლებით გათვალისწინებული წესით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი XI
კოლმეურნეობათა მიწათსარგებლობა
მუხლი 59. კოლმეურნეობებისათვის მიჩენილი მიწების შემადგენლობა
მიწები, რომლებიც კოლმეურნეობებს მიცემული აქვთ მიწათსარგებლობის შესახებ სახელმწიფო აქტით, შედგება საზოგადოებრივი სარგებლობისა და საკარმიდამო მიწებისაგან. საკარმიდამო მიწები საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწებისაგან გაიმიჯნება ადგილზე.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 60. კოლმეურნეობის მიწების შიდასამეურნეო გამოყენება
კოლმეურნეობისათვის მიმაგრებული მიწების შიდასამეურნეო გამოყენება ხორციელდება კოლმეურნეობის წესდების, სსრ კავშირის და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლების, სსრ კავშირის სხვა კანონმდებლობის, ამ კოდექსის და საქართველოს სსრ სხვა კანონმდებლობის შესაბამისად.
კოლმეურნეობის საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწები გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო წარმოებისათვის, საზოგადოებრივი დოვლათის გადიდების, კოლმეურნეთა მატერიალური კეთილდღეობის ამაღლების, საბინაო, კულტურულ-საყოფაცხოვრებო მშენებლობისა და სხვა საჭიროებისათვის.
კოლმეურნეობის საკარმიდამო მიწებს იყენებენ კოლმეურნეობის წევრების, სოფლის მეურნეობის სპეციალისტების, მუშების, მოსამსახურეებისა და ამ კოდექსის 75-ე და 76-ე მუხლებში აღნიშნული სხვა მოქალაქეებისათვის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების მისაცემად.
თუ საკარმიდამო მიწები არ არის საკმარისი, საკოლმეურნეო კომლებისათვის კოლმეურნეობის წესდებით გათვალისწინებული ნორმების შესაბამისად გამოსაყოფი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მისაცემად დასაშვებია საკარმიდამო მიწის ფართობის გადიდება საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწების ხარჯზე კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების გადაწყვეტილებით, რომელსაც ამტკიცებს შესაბამისად საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭო, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭო, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭო და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 61. მეთევზეობის კოლმეურნეობის მიწათსარგებლობა
მეთევზეობის კოლმეურნეობისათვის უვადო სარგებლობაში მიცემულ მიწას იყენებენ კოლმეურნეობის საზოგადოებრივი მეურნეობის წარმოების, კოლმეურნეობის საწარმოო, საცხოვრებელი და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო ნაგებობების განლაგების, საკოლმეურნეო კომლებისათვის საკარმიდამო ნაკვეთის მისაზომად, აგრეთვე კოლმეურნეობის წევრთა პირადი საკუთრების პირუტყვის საკვებითა და საძოვრებით უზრუნველსაყოფად.
მეთევზეობის კოლმეურნეობის მიწების შიდასამეურნეო გამოყენება ხორციელდება მისი წესდების საფუძველზე სსრ კავშირისა და მოკავშირე რესპუბლიკების მიწის კანონმდებლობის საფუძვლებისა და სსრ კავშირის სხვა კანონმდებლობის, აგრეთვე ამ კოდექსის და საქართველოს სსრ სხვა კანონმდებლობის შესაბამისად.
თ ა ვი XII
საბჭოთა მეურნეობების და სხვა სახელმწიფო სასოფლო სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიწათსარგებლობა
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 62. საბჭოთა მეურნეობებისა და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციებისა მიწების შემადგენლობა
მიწები, რომლებიც მიცემული აქვს სარგებლობისათვის საბჭოთა მეურნეობებს და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს, შედგება ძირითადი (საწარმოო) დანიშნულების და საკარმიდამო მიწებისაგან.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 63. მიწის ნაკვეთების მიმაგრება საწარმოო ქვეგანაყოფებზე
მიწის ნაკვეთები საბჭოთა მეურნეობებსა და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში, მიემაგრება მეურნეობის საწარმოო ქვეგანაყოფებს, რომლებიც მათ იყენებენ სოფლის მეურნეობის საწარმოებლად შიდასამეურნეო მიწათმოწყობის დამტკიცებული პროექტის მიხედვით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 64. საკარმიდამო მიწის გამოყოფა
იმ მიწებიდან, რომლებიც მიცემული აქვთ სარგებლობისათვის საბჭოთა მეურნეობებსა თუ სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოს, დაწესებულებასა და ორგანიზაციას სოფლის მეურნეობის საჭიროებისათვის, შიდასამეურნეო მიწათმოწყობის დამტკიცებული პროექტების შესაბამისად გამოიყოფა და ადგილზე დაიმიჯნება საკარმიდამო მიწები, განკუთვნილი მუშებისა და მოსამსახურეებისათვის საკარმიდამო ნაკვეთების მისაზომად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 65. საკარმიდამო მიწის ფართობის გადიდების წესი
თუ მუშათა და მოსამსახურეთა საკარმიდამო ნაკვეთებით უზრუნველსაყოფად არ არის საკმარისი საკარმიდამო მიწა, მეურნეობათა ხელმძღვანელების შუამდგომლობით შეიძლება ამ მიწის ფართობის გადიდება, შესაბამისად, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს, აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭოს და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის ნებართვით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი XIII
სამეცნიერო-კვლევითი, სასწავლო და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებების მიწათსარგებლობა
მუხლი 66. სამეცნიერო-კვლევითი, სასწავლო და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებების მიწათსარგებლობა
სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები, სასელექციო და საცდელი სადგურები, ექსპერიმენტული მეურნეობები სასწავლო დაწესებულებები და სხვა სასოფლო-სამეურნეო დაწესებულებები მათთვის მიცემულ მიწებს იყენებენ დადგენილი წესით დამტკიცებული სამეცნიერო-კვლევითი, საცდელი და სასწავლო სამუშაოების გეგმებისა და პროგრამების, აგრეთვე საწარმოო საქმიანობის გეგმების შესაბამისად.
მუხლი 67. კოლმეურნეობათაშორისი, სახელმწიფო-საკოლმეურნეო და სხვა სახელმწიფო-კოოპერაციული საწარმოებისა და ორგანიზაციების მიწათსარგებლობა
კოლმეურნეობათაშორის, სახელმწიფო-საკოლმეურნეო და სხვა სახელმწიფო-კოოპერაციულ საწარმოებსა და ორგანიზაციებს მიწის ნაკვეთები სარგებლობისათვის ეძლევა სოფლის მეურნეობის პროდუქტთა საწარმოებლად და გადასამუშავებლად, საყოველთაო გავრცელებული სასარგებლო წიაღისეულის მოსაპოვებლად თუ სხვა საჭიროებისათვის ამ საწარმოსა და ორგანიზაციის სამეურნეო გეგმების შესაბამისად.
მუხლი 68. კოლმეურნეობათაშორის, სახელმწიფო-საკოლმეურნეო და სხვა სახელმწიფო-კოოპერაციული საწარმოებისა და ორგანიზაციებისათვის მიწის სარგებლობაში მიცემის წესი
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების კოლმეურნეობათაშორის ორგანიზაციებს და საწარმოებს (კოლმეურნეობათაშორის მეფრინველეობის ფერმებს, გამოსაკვებ პუნქტებს და ა. შ.) მიწის ნაკვეთები მიეცემათ იმ კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების გადაწყვეტილებით, რომლის მიწაზეც არსდება საწარმო ან ორგანიზაცია. ამ გადაწყვეტილებას ამტკიცებს სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი.
არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების კოლმეურნეობათაშორის საწარმოებს და ორგანიზაციებს (კოლმეურნეობათაშორის სამშენებლო ორგანიზაციებს, სამშენებლო მასალების საწარმოებს და ა.შ.) მიწის ნაკვეთები გაერთიანების მონაწილე კოლმეურნეობათა მიწებიდან მიეცემათ სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის, მიწების გამოყოფის საერთო წესის მიხედვით.
კოლმეურნეობათაშორის, სახელმწიფო-საკოლმეურნეო და სხვა სახელმწიფო-კოოპერაციულ საწარმოებს და ორგანიზაციებს მიწის ნაკვეთები აგრეთვე შეიძლება მიეცეს სახელმწიფო მარაგის, სახელმწიფო ტყის ფონდის და სხვა მიწებიდან საერთო საფუძველზე.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი XIV
არასასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიწათსარგებლობა
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 69. არასასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიწათსარგებლობა
არასასოფლო-სამეურნეო საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, მათს სარგებლობაში მიცემულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებს იყენებენ დამხმარე მეურნეობისათვის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების წარმოების მიზნით, აღნიშნული საწარმოების, დაწესებულებების და ორგანიზაციების მუშებისა და მოსამსახურეების, სასადილოების, სკოლების, საბავშვო დაწესებულებების, საავადმყოფოების, მოხუცთა და ინვალიდთა სახლების, სანატორიუმების, დასასვენებელი სახლების და ა. შ. მომარაგებისათვის.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
თ ა ვ ი XV
საკოლმეურნეო კომლის მიწათსარგებლობა
მუხლი 70. საკოლმეურნეო კომლის უფლება საკარმიდამო მიწის ნაკვეთზე
თითოეულ საკოლმეურნეო კომლს უფლება აქვს საკარმიდამო მიწის ნაკვეთზე, რომელსაც მას მისცემენ კოლმეურნეობის წესდებით გათვალისწინებული წესისა და ნორმების შესაბამისად.
საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი ეძლევა საცხოვრებელი სახლის სამეურნეო ნაგებობების ასაშენებლად და დამხმარე სოფლის მეურნეობის საჭიროებისათვის, ნაკვეთის ზომაში ითვლება ნაგებობებით დაკავებული ფართობიც.
საკარმიდამო ნაკვეთი არ შეიძლება სარგებლობისთვის გადაეცეს სხვა პირს და დამუშავებულ იქნეს დაქირავებული შრომის გამოყენებით.
მუხლი 71. საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მიცემის წესი
საკოლმეურნეო კომლისათვის საკარმიდამო ნაკვეთის მიცემა ხდება კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით და მისი ოდენობა განისაზღვრება კომლის წევრთა რაოდენობისა და კოლმეურნეობის საზოგადოებრივ მეურნეობაში მათი შრომითი მონაწილეობის გათვალისწინებით.
სასოფლო დასახლებული პუნქტის კომპაქტური განაშენიანების განხორციელებისას კოლმეურნეობა გამოუყოფს კოლმეურნეებს საკარმიდამო ნაკვეთს მათი საცხოვრებელი სახლების (ბინების) მახლობლად ნაკლები ოდენობით, ხოლო მიწის ნაკვეთის დანარჩენ ნაწილს კი გამოუყოფს დასახლებული პუნქტის საცხოვრებელი ზონის ფარგლებს გარეთ. ამასთან ერთად საკოლმეურნეო კომლისათვის სარგებლობაში გამოყოფილი მიწის ფართობის საერთო ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს კოლმეურნეობის წესდებით გათვალისწინებულ საკარმიდამო ნაკვეთის ოდენობას.
მუხლი 72. საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მიცემა საკოლმეურნეო კომლის გაყრისას (გაყოფისას)
საკოლმეურნეო კომლის გაყრისას (გაყოფისას), რაც რეგისტრირებულია სახალხო დეპუტატთა სასოფლო, სადაბო საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტში ახლად შექმნილ საკოლმეურნეო კომლს მიწის ნაკვეთს აძლევს კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრება იმ წესით და იმ ნორმების ფარგლებში, რაც გათვალისწინებულია კოლმეურნეობის წესდებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 73. საკოლმეურნეო კომლისათვის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთით სარგებლობის უფლების შენარჩუნება
მიზომილი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთით სარგებლობის უფლება უნარჩუნდება საკოლმეურნეო კომლს, რომლის ერთადერთი შრომისუნარიანი წევრი გაწვეულია სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალების რიგებში ნამდვილ ვადიან სამხედრო სამსახურში ან იმყოფება არჩევითს თანამდებობაზე, სწავლობს, დროებით გადავიდა სხვა სამუშაოზე კოლმეურნეობის თანხმობით ან ორგანიზებული შეგროვების წესით, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, თუ საკოლმეურნეო კომლის შემადგენლობაში დარჩნენ მხოლოდ არასრულწლოვანები.
საკარმიდამო ნაკვეთით სარგებლობის უფლება უნარჩუნდება აგრეთვე იმ საკოლმეურნეო კომლს, რომლის ყველა წევრმა დაკარგა შრომის უნარი მოხუცებულობის ან ინვალიდობის გამო.
იმ კოლმეურნეობის მარტოხელა მოხუც და შრომისუუნარო წევრს, რომელიც საბჭოთა მეურნეობად და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოდ გარდაიქმნა, სიცოცხლის განმავლობაში უნარჩუნდება ის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, რომლითაც სარგებლობდა კოლმეურნეობაში.
ყველა სხვა შემთხვევაში საკარმიდამო ნაკვეთის შენარჩუნების საკითხს წყვეტს კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრება.
მუხლი 74. საკოლმეურნეო კომლისათვის საძოვრის და მიწის ნაკვეთის გამოყოფა სათიბად და სხვა საჭიროებისათვის
კოლმეურნეობის წესდების შესაბამისად საკოლმეურნეო კომლს პირუტყვისათვის გამოუყოფენ საძოვარს.
საკოლმეურნეო კომლს სათიბად და სხვა საჭიროებისათვის გამოუყოფენ მიწის ნაკვეთს სსრ კავშირის და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
კოლმეურნეობის საზოგადოებრივ მეურნეობაში გამოუყენებელი მიწიდან ნაკვეთს სათიბად ან სხვა საჭიროებისათვის გამოუყოფენ კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების გადაწყვეტილებით, სახელმწიფო მარაგის და სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებიდან – სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით, ხოლო დასახლებული პუნქტების მიწებიდან – სახალხო დეპუტატთა საქალაქო, სადაბო ან სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1981 წლის 11 ივნისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №6, ივნისი, 1981 წ., მუხ.107
თ ა ვ ი XVI
სოფლად მცხოვრები მუშების, მოსამსახურეებისა და სხვა მოქალაქეთა მიწათსარგებლობა
მუხლი 75. სოფლად მცხოვრებ და მომუშავე მუშების, მოსამსახურეებისა და სპეციალისტებისათვის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მიცემა
საბჭოთა მეურნეობები და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები მუდმივ მუშებსა და მოსამსახურეებს, აგრეთვე მასწავლებლებს, ექიმებსა და სხვა სპეციალისტებს, რომლებიც მუშაობენ და ცხოვრობენ სოფლად, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთს ან საბოსტნეს აძლევენ ამ მიზნისათვის განკუთვნილი მიწიდან. საკარმიდამო მიწის ნაკვეთისა და საბოსტნის გაცემა ხდება საბჭოთა მეურნეობის, საწარმოს, დაწესებულების და ორგანიზაციის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
კოლმეურნეობა კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების გადაწყვეტილებით საკარმიდამო მიწის ნაკვეთებს აძლევს მასწავლებლებს, ექიმებს და სხვა სპეციალისტებს, რომლებიც მუშაობენ და ცხოვრობენ სოფლად.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 76. სოფლად მცხოვრები მუშების, მოსამსახურეების, ინვალიდებისა და პენსიონერებისათვის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების მიცემა
თუ კოლმეურნეობებში. საბჭოთა მეურნეობებში, სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში არის თავისუფალი საკარმიდამო მიწები, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი შეიძლება მიეცეს სოფლად მცხოვრებ მუშას, მოსამსახურეს, პენსიონერსა და ინვალიდს შესაბამისად კოლმეურნეობის წევრთა საერთო კრების ან რწმუნებულთა კრების ან საბჭოთა მეურნეობის, საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებით, რომელსაც ამტკიცებს სახალხო დეპუტატთა სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
მუხლი 77. საბჭოთა მეურნეობების მუშებისა და მოსამსახურეებისათვის და სხვა მოქალაქეებისათვის სარგებლობაში მისაცემი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის ნორმები
საკარმიდამო მიწის ნაკვეთს, საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობებით დაკავებული ფართობის ჩათვლით, გამოუყოფენ შემდეგ ნორმის ფარგლებში:
1) საბჭოთა მეურნეობებისა და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების მუდმივ მუშებს, სპეციალისტებს და მოსამსახურეებს, რომლებიც სოფლად მუშაობენ და ცხოვრობენ – 0,25 ჰექტარამდე; ყოფილ კოლმეურნეებს, რომლებიც მუდმივად სამუშაოდ გადავიდნენ საბჭოთა მეურნეობებში ან სხვა სახელმწიფო საწარმოებში, კოლმეურნეობების სახელმწიფო საწარმოებად გარდაქმნასთან დაკავშირებით, შეუნარჩუნდებათ საკარმიდამო ნაკვეთები იმ ნორმით, რომლითაც ისინი სარგებლობდნენ კოლმეურნეობებში.
2) სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციების მუშებს, მოსამსახურეებს, აგრეთვე მასწავლებლებს, ექიმებსა და სხვა სპეციალისტებს, რომლებიც მუდმივად ცხოვრობენ და მუშაობენ სოფლად, – საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს მიერ დამტკიცებული ნუსხის შესაბამისად – 0,25 ჰექტარამდე;
3) სოფლად მომუშავე და მცხოვრებ მუდმივ მუშებსა და მოსამსახურეებს, რომლებზედაც არ ვრცელდება ამ მუხლის 1 და მე-2 პუნქტების მოქმედება, აგრეთვე სოფელ ადგილებში მცხოვრებ პენსიონრებსა და ინვალიდებს – 0,15 ჰექტარამდე,
სოფლად მცხოვრებ მუშებს, მოსამსახურეებს და სხვა მოქალაქეებს დაწესებული ნორმის ზევით სარგებლობაში შეიძლება დაუტოვონ მიწათსარგებლობის მოწესრიგების შედეგად წარმოქმნილი მიწის პატარა ნაკვეთები საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს მიერ დადგენილი წესით, თუ მათი გამოყენება კოლმეურნეობების, საბჭოთა მეურნეობების ან სხვა საწარმოებისა და ორგანიზაციების საწარმოო საჭიროებისათვის ან სხვა მოქალაქეებისათვის გადაცემა შეუძლებელია.
საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1980 წლის 28 მაისის ბრძანებულება - საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, №5, მაისი, 1980 წ., მუხ. 156
წყარო: სსიპ „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე“. ტექსტი უცვლელადაა გადმოტანილი და ბოლოს შემოწმდა 22 ნოემბერი, 2026; იურიდიული ძალა აქვს მხოლოდ „მაცნეზე“ გამოქვეყნებულ ტექსტს. AI ასისტენტის პასუხი კანონის ტექსტის განმარტებაა და არ არის იურიდიული კონსულტაცია.