88 დეპუტატი საქართველოს სუვერენიტეტის წინააღმდეგ – რა წერია პარტიების ამკრძალავ სარჩელში
„ქართული ოცნების“ 88 დეპუტატის სარჩელი ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ 2008 წლის ომის დაწყებას წინა ხელისუფლებას აბრალებს და საიას წარმომადგენელ გიორგი გოცირიძის შეფასებით, სარჩელის დაკმაყოფილება ქვეყნის სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას მძიმე საფრთხეს შეუქმნის.

„აღნიშნული მოვლენების კულმინაცია იყო 2008 წლის აგვისტო, როდესაც საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ნიადაგი ცხინვალის რეგიონში საოკუპაციო ძალის შესაჭრელად“, – ეს არის ამონარიდი პარტიების აკრძალვის შესახებ საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილი სარჩელიდან, რომელსაც ხელს „ქართული ოცნების“ 88 დეპუტატი აწერს.
21, 22 და 23 ოქტომბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს საქართველოს პარლამენტის 88 წევრის საკონსტიტუციო სარჩელს, რომელსაც ასე ჰქვია – „ზოგიერთი პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობისა და მათი აკრძალვის შესახებ“.
„ქართული ოცნება“ გეგმავს აკრძალოს შემდეგი პარტიები: ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, კოალიცია ცვლილებებისთვის – გვარამია მელია გირჩი დროა, ლელო, ფედერალისტები და გახარია საქართველოსთვის.
საკონსტიტუციო სარჩელზე საუბრისას ძირითადი აქცენტი, როგორც წესი, პარტიების აკრძალვაზე კეთდება.
კონსტიტუციონალისტები კი ფიქრობენ, რომ სარჩელის სიღრმეში ბევრად უფრო მძიმე საფრთხეები იმალება, რომელიც ქვეყნის სუვერენიტეტს და სამომავლოდ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას აყენებს საფრთხის ქვეშ.
კერძოდ, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო „ოცნების“ დეპუტატების ამ სარჩელს გაიზიარებს, საქართველოს სუვერენიტეტი საფრთხის ქვეშ დადგება, ხოლო მომავალი ხელისუფლებებისთვის, რომლებიც ოდესმე მოვლენ ქვეყნის სათავეში, შეუძლებელი გახდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა.
„1996 წლიდან, საკონსტიტუციო სასამართლოს შექმნიდან დღემდე, პირველად ხდება, რომ სასამართლო პარტიების აკრძალვის საკითხს განიხილავს.
ასეთი პოლიტიკური ხასიათის, ასეთი მნიშვნელობის და მგრძნობელობის საქმე საკონსტიტუციო სასამართლოს ჯერ არ განუხილავს. ამ სარჩელით კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება არა მხოლოდ დემოკრატია, არამედ ქვეყნის დამოუკიდებლობა, ტერიტორიული მთლიანობა და საქართველოს სიმართლე 2008 წლის ომში,“ – ამბობს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის საკონსტიტუციო სამართალწარმოების გუნდის ხელმძღვანელი გიორგი გოცირიძე „ბათუმელებთან“.
გიორგი გოცირიძე, საიას საკონსტიტუციო სამართალწარმოების გუნდის ხელმძღვანელი
„ბათუმელები“ გიორგი გოცირიძეს იმ საფრთხეების შესახებ ესაუბრა, რასაც ქვეყნისთვის ე.წ. პარტიების ამკრძალავი სარჩელი შეიცავს.
რა არის საკონსტიტუციო სარჩელის ფარული მიზნები? რა პრობლემებს შეუქმნის საქართველოს სუვერენიტეტს სამომავლოდ ის სამართლებრივი შინაარსი, როგორც არის აღწერილი სარჩელში „აგვისტოს ომთან დაკავშირებული მოვლენები“?
დავიწყოთ ტერმინით: „აგვისტოს ომთან დაკავშირებული მოვლენები“. ეს სარჩელი „ნაციონალურ მოძრაობას“ ადანაშაულებს საქართველოს დამოუკიდებლობის ხელყოფასა და ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევაში.
აგვისტოს ომთან დაკავშირებით სარჩელში არის ასეთი ჩანაწერი:
„ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ ხელისუფლების ფლობის პერიოდში (2004-2012 წლებში) საქართველოს დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ ჩაიდინა არაერთი ქმედება და ამ მხრივ აშკარა, არაკონსტიტუციური საქმიანობა განახორციელა, რამაც დააზიანა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენის პერსპექტივა, ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას და საოკუპაციო ძალის მიერ ოკუპაციასთან მიმართებაში პოლიტიკური პოზიციების გამყარებას“.
ანუ, სარჩელს გამოაქვს ასეთი დასკვნა, რომ „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას, რითაც რეალურად გამყარებული და სწორი გამოდის რუსეთის პოზიცია ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით.
აი, ასეთი დასკვნა გამომდინარეობს აქედან.
იქვე ჩამოთვლილია მოვლენები და ბოლოს საუბარია იმაზე, რომ 2008 წელს შეიქმნა ნიადაგი: „აღნიშნული მოვლენების კულმინაცია იყო 2008 წლის აგვისტო, როდესაც საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ნიადაგი ცხინვალის რეგიონში საოკუპაციო ძალის შესაჭრელად.“
აქ პირდაპირ საუბარია იმაზე, რომ საქართველოს იმდროინდელმა ხელისუფლებამ შექმნა ეს ნიადაგი (და არა უბრალოდ პოლიტიკურმა პარტიამ, თუმცა პოლიტიკური პარტიაც რომ ეწეროს, ბუნებრივია, მმართველი პარტია სახელმწიფოს სახელით მოქმედებს).
თუ საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს დაწერა, ანუ ეს მოსაზრება და ტერმინოლოგია გადაწყვეტილებაში გადაიტანა და სარჩელი გადაწყვეტილებად იქცა, საქართველოს კონსტიტუციური კონტროლის განმახორციელებელ ორგანოს მოუწევს იმის აღიარება, რომ ამ კონფლიქტში რუსეთი მართალია და საქართველოს ეკისრება პასუხისმგებლობა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომზე.
ეს იქნება შედეგი, რაც პრინციპულად აზიანებს საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებს და აგვისტოს ომზე პასუხისმგებლობას საქართველოს აკისრებს.
ერთი საკითხია, რა გადაწყვეტილებას მიიღებს საკონსტიტუციო სასამართლოს 7 მოსამართლე, მაგრამ ამ სარჩელს ხელს აწერს საქართველო პარლამენტში მყოფი 88 დეპუტატი, სარჩელი მათი სახელით არის შესული. ნიშნავს ეს იმას, რომ საქართველოს პარლამენტში მყოფი 88 დეპუტატი აცხადებს – „ომი საქართველომ დაიწყო“?
რა თქმა უნდა. სხვაგვარად ისინი ხელს არ მოაწერდნენ და ვერც მოაწერდნენ ამ სარჩელს. ისინი თვლიან, რომ 2008 წლის ომი საქართველოს მიერ არის პროვოცირებული და ამას პირდაპირ წერენ. ასევე წერენ, რომ რუსეთის პოზიცია ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით გამყარებულია.
ისინი პარტიაზე კი არ საუბრობენ, პირდაპირ წერია: ხელისუფლებაში ყოფნის პერიოდში დააზიანა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენის პერსპექტივა, ხელი შეუწყო საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას და გაამყარა რუსეთის პოლიტიკური პოზიციები. ასე წერია სარჩელში.
იმ შემთხვევაში, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო გაიზიარებს სარჩელის არგუმენტებს, შეიქმნება თუ არა იურიდიული საფუძველი იმისთვის, რომ საქართველომ აიღოს ძალის გამოუყენებლობის ვალდებულება უშუალოდ სოხუმისა და ცხინვალის დე ფაქტო რეჟიმების წინაშე?
ბუნებრივია. ეს, პრინციპში, იქნება გარკვეულად იმის აღიარება, რომ ომი დაიწყო საქართველომ. თუკი საკონსტიტუციო სასამართლო ამას იტყვის, ბუნებრივია, ამას შესაძლოა მოჰყვეს ამ ტიპის ვალდებულებებიც.
არსებობს რაიმე შანსი, რომ სასამართლომ ეს არ თქვას, თქვენ როგორ ხედავთ ამას?
თეორიულად, სარჩელის დაკმაყოფილება შესაძლებელია კონკრეტულად ამ არგუმენტაციის გარეშეც. მაგალითად, თუ სასამართლო იტყვის, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ და სხვა პარტიები კონსტიტუციურ წყობილებას აზიანებენ იმის გამო, რომ უარი თქვეს პარლამენტში შესვლაზე, ან არ აღიარებენ ამ რეჟიმს. თუ სასამართლო სარჩელს ამ საფუძვლით დააკმაყოფილებს და დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის არგუმენტზე საერთოდ არ იმსჯელებს, პრინციპში, შესაძლებელია ამ მძიმე შედეგის თავიდან აცილება.
საქმე ისაა, რომ სარჩელი ორი ნაწილისგან შედგება:
პირველი ნაწილი, ეს არის კონსტიტუციური წესწყობილების დამხობის არგუმენტი. აქ საუბარია იმაზე, რომ ეს პარტიები არ აღიარებენ 2024 წლის არჩევნებს და „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში ყოფნას. ასევე საუბარია იმაზე, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ თავისი 9-წლიანი მმართველობის პერიოდში არღვევდა ადამიანის უფლებებს, ართმევდა საკუთრებას, ხურავდა მედიასაშუალებებს, ამეტებდა ძალას და ციხეებში ჰქონდა წამება.
მეორე ნაწილი, ეს არის უშუალოდ ომთან დაკავშირებული არგუმენტი.
თუ სასამართლომ სარჩელი პირველი არგუმენტით დააკმაყოფილა, წესით, მას აღარ უნდა მოუწიოს მეორე არგუმენტზე გადასვლა და შედეგი თავიდან იქნება აცილებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, თუ სარჩელის დაკმაყოფილება მოხდა მეორე არგუმენტით, ანუ დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფის მოტივით, ეს უკიდურესად დამაზიანებელი იქნება საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებისთვის და მართლაც სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის ქვეყნის ტერიტორიულ მთლიანობას.
მეორე არგუმენტით სარჩელის დაკმაყოფილება ნიშნავს იმას, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო აღიარებს, თითქოს ომი დაიწყო საქართველომ და სწორედ საქართველოს მხრიდან იყო პროვოცირებული რუსეთი, რომ 2008 წლის აგვისტოში სამხედრო მოქმედებები დაეწყო.
სარჩელში პირდაპირ წერია, რომ საქართველოს ხელისუფლების ქმედებებმა გამოიწვია 2008 წლის ომი. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო ამას გადაწყვეტილებაში გადაიტანს, ომის დაწყება საქართველოს დაჰბრალდება.
თუ სასამართლო ასეთ გადაწყვეტილებას მიიღებს, იქნება თუ არა ეს საქართველოს სუვერენიტეტის კონსტიტუციური თვითშეზღუდვა?
ასეთი გადაწყვეტილებით საკონსტიტუციო სასამართლო თავად შეუქმნის საფრთხეს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და თავადვე გაამართლებს რუსეთის ქმედებებს – იმ რუსეთის, რომელმაც „სამხრეთ ოსეთის“ რეგიონში ეთნიკური წმენდა ჩაატარა და ეს რეგიონი მთლიანად გაწმინდა ეთნიკური ქართველებისგან. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო ამ საფუძვლით აკრძალავს პარტიებს, ის სწორედ ამ დანაშაულებრივ ქმედებებს გაამართლებს.
სამართლებრივად რა სახის შეზღუდვებს დაუწესებს სახელმწიფოს საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება?
რუსეთი ამ არგუმენტს აუცილებლად გამოიყენებს საქართველოს წინააღმდეგ, როგორც დიპლომატიურ ურთიერთობებში, ისე საერთაშორისო სასამართლოებში. თუკი საქართველოს კონსტიტუციური კონტროლის განმახორციელებელმა ორგანომ ასეთი დასკვნები გააკეთა რუსეთ-საქართველოს ომთან დაკავშირებით, ბუნებრივია, რუსეთი ამას ყველგან გამოიყენებს.
მომავალ ხელისუფლებებს სამართლებრივად როგორ შეზღუდავს და ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის პროცესში როგორ შეუშლის ხელს ეს გადაწყვეტილება, თუკი ის სასამართლომ მიიღო?
მე ვერც წარმომიდგენია, ეს გადაწყვეტილება როგორ შეიძლება შეიცვალოს. ხდება ხოლმე, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო პრაქტიკასა და მიდგომებს ცვლის, მაგრამ პარტიის აკრძალვა ერთჯერადი ქმედებაა, პარტია გაუქმდება და მომავალში პრაქტიკას როგორ შეცვლის სასამართლო, ვერ წარმომიდგენია. თუ ერთხელ ეს გადაწყვეტილება მიიღეს, ის, ბუნებრივია, მომავალ პოლიტიკურ ხელისუფლებასაც შეზღუდავს. ის შედეგები, რასაც საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება გამოიწვევს, შეუქცევადი გახდება.
როგორ ხედავთ მოსამართლეების არჩევანს, რის წინაშე დგანან ისინი და როგორია საკონსტიტუციო სასამართლოს მოქმედი მოსამართლეების ისტორიული პასუხისმგებლობა? რა შედეგი ექნება მათ მიერ ამ გადაწყვეტილებაზე ხელის მოწერას საქართველოს სუვერენიტეტისთვის?
აქ ერთი პარტიის ბედი არ წყდება. განსაკუთრებით სარჩელის მეორე ნაწილში, როგორც აღვნიშნე, სარჩელი ორი ნაწილისგან შედგება.
ეს მეორე ნაწილი ზიანს მიაყენებს არა „ნაციონალურ მოძრაობას“, მიხეილ სააკაშვილს, გიგა ბოკერიას ან რომელიმე კონკრეტულ პოლიტიკოსს, არამედ მთელ ქვეყანას.
ის სერიოზული კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებს ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობასა და ტერიტორიულ მთლიანობას. თუ ეს არგუმენტაცია და ეს ფორმულირება (ან თუნდაც მისი სინონიმური ფორმულირება) გადაწყვეტილებაში ჩაიწერა, ნებისმიერ შემთხვევაში კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგება საქართველოს საერთაშორისო პოზიციები ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებით. საკონსტიტუციო სასამართლოს ასეთმა გადაწყვეტილებამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას არაღიარების პოლიტიკასაც, თუკი მასში ჩაიწერება, რომ 2008 წლის აგვისტოს ომი საქართველოს ხელისუფლების მიერ იყო პროვოცირებული.
პერსონალურად როგორ ხედავთ იმ მოსამართლეების ისტორიულ პასუხისმგებლობას, ვინც ამას ხელს მოაწერს?
მათი ისტორიული პასუხისმგებლობა სწორედ ისაა, რომ ეს არ გააკეთონ, სარჩელი ამ მეორე საფუძვლით არ დააკმაყოფილონ.
პირველი საფუძველიც პრობლემატურია, რადგან ის საფრთხეს უქმნის ქვეყანაში მრავალპარტიულ სისტემას, მაგრამ მეორე საფუძვლით სარჩელის დაკმაყოფილება საფრთხეს უქმნის არაღიარების პოლიტიკას, ტერიტორიულ მთლიანობას და გაამართლებს რუსეთის მიერ სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის ოკუპაციას, ისევე როგორც სამხრეთ ოსეთში ქართული მოსახლეობის ეთნიკურ წმენდას.
ვინაიდან 88 დეპუტატმა შეიტანა ეს სარჩელი და მას ხელი მოაწერა, თქვენი აზრით, ამ დეპუტატებმა უკვე შეუქმნეს თუ არა ამ ყველაფერს საფრთხე?
რა თქმა უნდა. ეს უკვე საფრთხის შემცველი პოლიტიკური განაცხადია. ხოლო საკონსტიტუციო სასამართლოს მხრიდან ამ სარჩელის დაკმაყოფილება იქნება სამართლებრივი განაცხადი იმაზე, რომ 2008 წლის ომზე საქართველოა პასუხისმგებელი.
როგორც იურისტს, რა კითხვა გექნებოდათ არჩილ გორდულაძესთან, თენგიზ შარმანაშვილთან და გიორგი კახიანთან, რომლებიც ამ სარჩელს 21-23 ოქტომბერს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში წარმოადგენენ?
რამ მიიყვანა ეს ადამიანები, ეს 88 პარლამენტარი იმ დასკვნამდე, რომ საქართველომ მოახდინა რუსეთის პროვოცირება, რათა მას 2008 წელს საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაცია დაეწყო?
ასევე ვიკითხავდი: რამდენად საკმარისი და დასაბუთებულია ის ფაქტები, რომლებიც ამ სარჩელშია მოყვანილი? მაგალითად: დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა, მათ მიაჩნიათ, რომ 2007 წელს დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა იყო ომის პროვოცირების საფუძველი; „იტარ-ტასის“ ჟურნალისტისა და რუსი გენერლის შეჩერება – თვლიან, რომ ამან გამოიწვია 2008 წლის აგრესიის დაწყება; თურმე ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის რიტორიკა, რომელსაც წინა ხელისუფლება მიმართავდა, ყოფილა ომის დაწყების საფუძველი და არა რუსეთის განზრახვა, რომ ეს ტერიტორიები მიეტაცებინა;
ერგნეთის ბაზრობის გაუქმება – ერგნეთის ბაზრობა იყო კონტრაბანდის წყარო, საიდანაც რუსული პროდუქცია ყოველგვარი საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით შემოდიოდა. ბაზრობის გაუქმება ნიშნავდა იმას, რომ სახელმწიფომ გადაწყვიტა თავისი კონსტიტუციური ფუნქციის შესრულება და საბაჟო საზღვრების კონტროლი. ამ სარჩელში კი ეს ფაქტი რუსეთის ქმედებების გამართლების საშუალებად არის წარმოდგენილი.
ბუნებრივია, ჩემი მთავარი კითხვა იქნებოდა: რამ მიიყვანა ეს ადამიანები იმ დასკვნამდე, რომ ეს ომი საქართველოს მიერ იყო პროვოცირებული?
ამავე სარჩელში 2006 წელს დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა შეფასებულია, როგორც სეპარატიზმის ირიბი ლეგიტიმაცია და სახელმწიფო ინტერესების ღალატი. ამავე სარჩელში წერია, რომ 2007 წელს მიღებული კანონი „დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების შესახებ“ ასევე იყო ღალატი. თუმცა, 2012 წელს, როცა ხელისუფლება შეიცვალა, ეს კანონი დარჩა და მთელი 13 წლის განმავლობაში მოქმედებდა, მხოლოდ 2023 წელს გააუქმეს. ეს რას ნიშნავს?
სანაკოევის ადმინისტრაციის შექმნა… სხვათა შორის, სანაკოევის ადმინისტრაცია არსებობას „ქართული ოცნების“ პერიოდშიც აგრძელებდა, ხომ?
ეს თუ სეპარატიზმის ლეგიტიმაცია იყო, მაშინ რატომ არსებობდა კანონი 2023 წლამდე? გამოდის, რომ მაშინ თვითონაც არიან პასუხისმგებლები.
ბუნებრივია, შეიძლება არ მოგწონდეს ყოველი გადაწყვეტილება, რაც იმდროინდელმა ხელისუფლებამ მიიღო, თუმცა სააკაშვილის ხელისუფლების არცერთი ქმედება, მათ შორის, არც დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა, არ წარმოადგენდა იმ უპრეცედენტო აგრესიის გამართლების საშუალებას, რაც 2008 წელს რუსეთმა განახორციელა.
იმდროინდელი ხელისუფლების წარმომადგენლებს რომ ჰკითხოთ, დროებითი ადმინისტრაციის შექმნა იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის პროცესში ეთნიკური ოსების ჩართვის ხელშეწყობა. მათი მხრიდან ამ ადმინისტრაციის შექმნის გამართლება სწორედ ეს იქნებოდა. შეიძლება ამას ეთანხმებოდე ან არ ეთანხმებოდე, მაგრამ ეს არ ყოფილა ის მიზეზი, რის გამოც 2008 წელს რუსეთმა საქართველოს წინააღმდეგ ომი დაიწყო.
კიდევ ერთი საკითხი: ის, რომ ახალგორი და ზემო აფხაზეთი, ასევე დიდი და პატარა ლიახვის ხეობა დროებითი ადმინისტრაციის შემადგენლობაში იქნა შეყვანილი, ეს კანონი და ეს წესი რომც არ ყოფილიყო, რუსეთის აგრესიის შემთხვევაში ეს რეგიონები ოკუპაციას მაინც ვერ გადაურჩებოდა. დღემდე მათი მიზანი არის ის, რომ ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში შემავალი ყველა ტერიტორია შედიოდეს თვითგამოცხადებული ცხინვალის მარიონეტული რეჟიმის დაქვემდებარებაში. ანუ ეს რეგულაცია რომც არ არსებულიყო, ეს 2008 წლის ომსა და საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას თავიდან მაინც ვერ აგვაცილებდა.
იმ შემთხვევაში, თუ საკონსტიტუციო სასამართლო გადაწყვეტს, რომ პარტიები უნდა აიკრძალოს, რას მოუტანს ეს ქვეყანას?
ქვეყანაში უბრალოდ აღარ იარსებებს ოპოზიცია, ის ოპოზიცია, რომელსაც ნდობა გამოუცხადა საქართველოს მოსახლეობამ, 800 000-მდე მოქალაქემ.
2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალური შედეგების მიხედვით, 785 000-ზე მეტმა ადამიანმა მისცა მანდატი ოთხ პოლიტიკურ ძალას: „კოალიცია ცვლილებისთვის / ახლები“, „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“, „ძლიერი საქართველო – ლელო“ და „გახარია საქართველოსთვის“.
ამ ოთხივე პარტიის, რომელმაც 5%-იანი ბარიერი გადალახა (და დამატებით „ფედერალისტების“, რომლებიც ამ არჩევნებში არ მონაწილეობდნენ), ანუ იმ პოლიტიკურ ძალებს აუქმებენ, რომელთაც ხალხმა ნდობა გამოუცხადა და გააჩნიათ ხალხის მხარდაჭერა.
ეს ხდება იმის მიუხედავად, რომ მათ მიერ არჩეული პოლიტიკური ბრძოლის სტრატეგია განსხვავებული იყო: ზოგმა აირჩია ბოიკოტი და მანდატებზე თქვა უარი; ნაწილმა, პირიქით – მაგალითად, „ლელომ“ მიიღო მონაწილეობა საკრებულოების არჩევნებში და წარმოდგენილია საქართველოს მასშტაბით სხვადასხვა საკრებულოში, გახარიას პარტია წარმოდგენილია პარლამენტში.
მიუხედავად პარტიების განსხვავებული მიდგომისა, კრძალავენ ყველა იმ პოლიტიკურ პარტიას, რომელსაც საზოგადოებრივი მხარდაჭერა აქვს. გაცხადებული პოზიციაა ის, რომ ოპოზიცია უნდა იყოს მხოლოდ ის, ვისზეც არჩევანს „ქართული ოცნება“ შეაჩერებს. ანუ არა ქართველმა ხალხმა, არამედ მმართველმა „ქართულმა ოცნებამ“ უნდა გადაწყვიტოს, ვინ იქნება ოპოზიცია.
ეს არის განაცხადი, რომელიც ამ სარჩელის ავტორებმა გააკეთეს. ეს ძირს უთხრის ქვეყანაში დემოკრატიისა და მრავალპარტიული სისტემის არსებობას. ეს არის მათ შორის ის მოსაზრებაც, რაც გამოხატულია ჩვენ მიერ მომზადებულ სასამართლოს მეგობრის (Amicus Curiae) წერილობით პოზიციაში.
პროცედურულ ნაწილზეც გკითხავთ: სამდღიანი განხილვების შემდეგ, სასამართლოს 9 თვე აქვს გადაწყვეტილებისთვის. როდის ელით რომ გამოაქვეყნებენ?
თუ ვიანგარიშებთ, ივნისამდე აქვს ვადა.
ჩემი გამოცდილებით, გადაწყვეტილება სხდომების დასრულების დღესვე ვერ მიიღება, რადგან აუცილებელია, მასში აისახოს მოპასუხე მხარის პოზიციაც. ამ ეტაპზე სასამართლომ არ იცის მოპასუხე მხარის, ანუ პარტიების პოზიციები. პარტიების პოზიციები სწორედ არსებითი განხილვის სხდომაზე დაფიქსირდება. ეს შევა ოქმში და შემდგომ უნდა აისახოს სასამართლოს გადაწყვეტილებაში. შესაბამისად, ამას სჭირდება დრო.
გადაწყვეტილების დაწერას სჭირდება ორივე მხარის პოზიციის გაანალიზება, რასაც დრო სჭირდება. ამიტომ მე პირადად არ მაქვს მოლოდინი, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება თუნდაც ამავე თვეში იქნება.
რა თქმა უნდა, ასპროცენტიანი პასუხი წინასწარ ვერაფერზე გექნება, მაგრამ ეს არის მოლოდინი.
ციტატები სტატიიდან
„1996 წლიდან, საკონსტიტუციო სასამართლოს შექმნიდან დღემდე, პირველად ხდება, რომ სასამართლო პარტიების აკრძალვის საკითხს განიხილავს. ასეთი პოლიტიკური ხასიათის, ასეთი მნიშვნელობის და მგრძნობელობის საქმე საკონსტიტუციო სასამართლოს ჯერ არ განუხილავს. ამ სარჩელით კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება არა მხოლოდ დემოკრატია, არამედ ქვეყნის დამოუკიდებლობა, ტერიტორიული მთლიანობა და საქართველოს სიმართლე 2008 წლის ომში,“
მასალა მიღებულია მითითებული წყაროდან. ავტომატური შეგროვება ფაქტების დამოუკიდებელ გადამოწმებას არ ნიშნავს. news.ge-ის მუშაობის პრინციპებს გაეცანი პროექტის შესახებ გვერდზე.