POLITICO: ევროკავშირის ლიდერები კვლავ ვერ თანხმდებიან, თუ ვინ წარადგენს ევროპას უკრაინის საკითხზე მოლაპარაკებებში

დუბლინში შეკრებილი ევროკავშირის ლიდერები უკრაინის მომავალთან დაკავშირებით მოლაპარაკებებში ევროპის წარმომადგენელზე კვლავ ვერ თანხმდებიან. ინფორმაციას POLITICO ავრცელებს.

ირლანდიის დედაქალაქში გამართული სამიტის დღის წესრიგში ეს საკითხი თავდაპირველად არც კი იყო გათვალისწინებული, თუმცა დიპლომატიური უთანხმოება უკვე შეხვედრის მთავარ თემად იქცა.

„ამის შესახებ სატელევიზიო შოუს გადაღებაც კი შეიძლება“, - განაცხადა ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიხალმა POLITICO-თან ინტერვიუში და აღნიშნა, რომ ევროკავშირის ლიდერებს შორის უთანხმოება განსაკუთრებით გამწვავდა.

„თუმცა საუკეთესო ნაწილს ხვალისთვის ვინახავთ“, - დასძინა მან.

რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრა უკრაინაში 2022 წლის თებერვალში დაიწყო. მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპის სამშვიდობო ინიციატივების მიმართ დამოკიდებულება პერიოდულად იცვლებოდა, ევროკავშირი მოლაპარაკებების პროცესიდან ფაქტობრივად გარიყული აღმოჩნდა, მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინის მხარდაჭერის ფინანსური ტვირთის სულ უფრო დიდ ნაწილს საკუთარ თავზე იღებს, წერს გამოცემა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ, რომელიც ხუთშაბათს დუბლინში ევროკავშირისა და არაწევრი ქვეყნების დაახლოებით 50 ლიდერს შეხვდა, გააფრთხილა ისინი, რომ რუსეთი ევროპის უსაფრთხოების არქიტექტურის შეცვლას ცდილობს. ზელენსკიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ევროპულ მთავრობებს მოლაპარაკებებში საკუთარი ხმა უნდა ჰქონდეთ. მანამდე აბუ-დაბიში ორი დღის განმავლობაში რუსეთ-უკრაინა-აშშ-ის მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა, რომლებშიც ევროკავშირი დიდწილად ჩართული არ ყოფილა.

ხუთშაბათს, მოსკოვში რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან შეხვედრისას, ეს საკითხი დონალდ ტრამპის წარმომადგენლებმა სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა განიხილეს. მოგვიანებით, ამერიკელი წარმომადგენლები დუბლინში ჩავიდნენ, სადაც ზელენსკის საკუთარი მოსაზრებები გააცნეს.

ევროკავშირის წევრები თანხმდებიან, რომ უკრაინის მთავარმა მხარდამჭერმა ბლოკმა მოლაპარაკებების მაგიდასთან ადგილი უნდა დაიკავოს, თუმცა ვერ თანხმდებიან, ვინ უნდა წარმოადგენდეს მას. დიპლომატებისა და ოფიციალური პირების ინფორმაციით, ევროკავშირის შიგნით სულ მცირე სამი პოზიცია გამოიკვეთა.

ერთი ჯგუფი ევროპული საბჭოს პრეზიდენტის ანტონიუ კოშტას კანდიდატურას უჭერს მხარს. მისი თანამდებობა მას ევროკავშირის სახელით გამოსვლის ბუნებრივ კანდიდატად აქცევს. მეორე პოზიციაზე არიან საფრანგეთი და გერმანია, რომლებსაც ბრიუსელისთვის მოლაპარაკებებში საკუთარი ადგილების დათმობა არ სურთ.

მესამე, შედარებით მცირერიცხოვანი ჯგუფი კი ევროკავშირის საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლეს წარმომადგენელს კაია კალასს უჭერს მხარს. მისი კანდიდატურა ერთი შეხედვით ყველაზე ლოგიკური არჩევანი იქნებოდა, თუმცა რუსეთის მიმართ მკაცრი პოზიციის გამო ზოგიერთი დიპლომატი მიიჩნევს, რომ კრემლმა შესაძლოა კალასთან მოლაპარაკება არ ისურვოს და მისი მონაწილეობა პროცესისთვის ხელის შემშლელი აღმოჩნდეს.

ევროპის სახელით საუბრის უფლებამოსილება კოშტას თანამდებობრივ მოვალეობებში ისედაც შედის.

კოშტა ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს შორის ამ ეტაპზე ყველაზე მისაღებ კანდიდატად განიხილება. ერთ-ერთი ევროპელი დიპლომატის შეფასებით, მის ინსტიტუციურ პოზიციას ევროკავშირის ლიდერების წარმომადგენლობის მანდატი აქვს, ხოლო პორტუგალიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის გამოცდილება მას შედარებით ნეიტრალურ ფიგურად წარმოაჩენს.

კოშტას მხარდაჭერა პირველმა ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიხალმა გამოუცხადა. მისი თქმით, კოშტას „მანდატი პირდაპირ [ევროპულ] საბჭოსგან მოდის“, რაც მას ევროკავშირის წევრი ქვეყნების წინაშე ანგარიშვალდებულს ხდის.

იტალიის პრემიერ-მინისტრმა ჯორჯია მელონიმ, რომელმაც პარასკევის შეხვედრის დღის წესრიგში ამ საკითხის შეტანა მოითხოვა, განაცხადა, რომ კოშტას კანდიდატურას მხარს დაუჭერდა. მის მხარდაჭერას შეუერთდნენ ლუქსემბურგისა და პოლონეთის ლიდერებიც.

თავად კოშტამაც არაერთხელ მიანიშნა, რომ საერთაშორისო ასპარეზზე ევროკავშირს მისი ინსტიტუტები წარმოადგენენ, მათ შორის, ევროპული საბჭო, რომელსაც ის ხელმძღვანელობს.

კალასის კანდიდატურა კი გაცილებით მეტ უთანხმოებას იწვევს. ზოგიერთი დიპლომატი მიიჩნევს, რომ ესტონეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი კრემლისთვის მიუღებელი მოსაუბრე იქნება. ევროკავშირის ერთ-ერთმა მაღალჩინოსანმა მასზე ერთხელ იხუმრა, რომ კალასი „რუსებს საუზმეზე მიირთმევს“.

„ეს ხუმრობაა, ხომ?“ - ასე გამოეხმაურა კიდევ ერთი ევროპელი დიპლომატი კალასის შესაძლო კანდიდატურას და აღნიშნა, რომ ის „ალბათ ყველაზე ცუდი არჩევანი იქნებოდა“.

თუმცა სხვები მიიჩნევენ, რომ სწორედ კალასის მკაცრი პოზიცია რუსეთის მიმართ აქცევს მას შესაფერის კანდიდატად. „ეს გაცილებით უფრო ლოგიკური იქნებოდა. პუტინი სწორედ ასე მოიქცეოდა - აირჩევდა იმას, ვისთან საუბარიც შენ არ გსურს“, - განუცხადა გამოცემას მეორე მაღალჩინოსანმა ევროპელმა დიპლომატმა.

მიხალის აზრით, კალასის თანამდებობა მას კოშტას მოადგილეობის ბუნებრივ კანდიდატად აქცევს. მისი თქმით, ორივე მათგანი, სავარაუდოდ, თანამდებობებზე 2029 წლამდე დარჩება, რაც მათ უფრო საიმედო წარმომადგენლებად აქცევს, ვიდრე ცალკეული ქვეყნების ლიდერებს. „პუტინს არ მოეთხოვება, რომ ეს მოსწონდეს“, - აღნიშნა ესტონეთის პრემიერმა.