სებ-ის პროგნოზით, საწვავის ფასები ინფლაციაზე ზეწოლას 2027 წლის მეორე კვარტლამდე შეინარჩუნებს

საქართველოს ეროვნული ბანკის პროგნოზით, საერთაშორისო ბაზრებზე ნავთობის მიწოდების შეზღუდვები, გლობალური მარაგების შემცირება და დიზელის დეფიციტი წლის ბოლომდე ინფლაციურ ზეწოლას 2027 წლის მეორე კვარტლამდე შეინარჩუნებს - ამის შესახებ აღნიშნულია ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის უახლეს ანგარიშში.

„მიუხედავად ნაკლებად ინფლაციური ეკონომიკური ზრდის პერსპექტივისა, ინფლაციის მიზნობრივ მაჩვენებელთან დაბრუნებას გლობალური მიწოდების შოკების გახანგრძლივება აფერხებს. ცენტრალური სცენარის მიხედვით, ინფლაციის მოკლევადიან დინამიკას ძირითადად ახლო აღმოსავლეთიდან ნავთობის მიწოდებაზე არსებული შეზღუდვების წლის ბოლომდე შენარჩუნება განაპირობებს“, - წერს ეროვნული ბანკი.

სებ-ის განმარტებით, ნედლი ნავთობის ფასებზე დამატებით ზეწოლას შემცირებული გლობალური მარაგები და დიზელის ბაზარზე არსებული მწვავე დეფიციტიც შექმნის. ეს ნავთობგადამამუშავებელი საწარმოების მხრიდან ნედლ ნავთობზე მაღალი მოთხოვნის შენარჩუნებას გულისხმობს.

ადგილობრივ ბაზარზე საწვავის გაძვირება ინფლაციაზე რამდენიმე არხით მოქმედებს. ერთი მხრივ, იზრდება უშუალოდ საწვავის ფასი, მეორე მხრივ კი, ძვირდება საქონლის წარმოებისა და ტრანსპორტირების ხარჯები, რაც ფასების ზრდას ეკონომიკის სხვა სექტორებშიც უწყობს ხელს.

„საწვავის ადგილობრივ ბაზარზე, მოკლევადიან პერიოდში, ფასებზე დამატებით ზეწოლას ტრანსპორტირებისა და დაზღვევის გაზრდილი ხარჯები და ნავთობის გადამუშავების მაღალი მარჟები მოახდენს. ეს კი, წარმოებისა და ტრანსპორტირების ხარჯების არხით, სხვადასხვა საქონლისა და მომსახურების ფასებზეც აისახება“, - აღნიშნავს სებ-ი.

ეროვნული ბანკის პროგნოზით, 2027 წლის მეორე კვარტლიდან საწვავის ინფლაცია შემცირებას დაიწყებს. ამის მიზეზი ნავთობის ბაზარზე არსებული ფაქტორების გავლენის შესუსტება, ნავთობპროდუქტების ფასების კლებადი დინამიკა და წინა წლის მაღალი საბაზო ეფექტი იქნება.

ინფლაციურ რისკებს, სებ-ის შეფასებით, სასურსათო ნედლეულის საერთაშორისო ფასების ზრდაც აძლიერებს. ახლო აღმოსავლეთში გეოპოლიტიკური ვითარების გახანგრძლივებამ შესაძლოა ენერგორესურსების გაძვირების გზით სურსათის წარმოებისა და გადამუშავების ხარჯები გაზარდოს. ამასთან, სასურსათო ფასებზე გავლენას კლიმატური პირობების გაუარესებაც ახდენს.

ეროვნული ბანკის ცენტრალური სცენარის მიხედვით, ეს ტენდენციები საქართველოს ბაზარზეც აისახება, თუმცა სურსათის წლიურ ინფლაციაზე მათ გავლენას ნაწილობრივ წინა წლის მაღალი საბაზო ეფექტი დააბალანსებს.

„ზემოაღნიშნული ფაქტორების ფონზე, მოკლევადიან პერიოდში ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებლიდან გადახრას ძირითადად საგარეო ფაქტორებიდან მომდინარე ინფლაციური ზეწოლის გაძლიერება განაპირობებს. ამავდროულად, საგარეო შოკების სიძლიერე და გახანგრძლივება არაპირდაპირი და მეორე რაუნდის ეფექტების ზომიერ გაძლიერებასაც იწვევს, მათ შორის ინფლაციური მოლოდინების ზრდის გავლენით“, - ნათქვამია ანგარიშში.

21 ოქტომბერს ეროვნულმა ბანკმა 2026 წლის ინფლაციის პროგნოზი 5.2%-დან 5.4%-მდე გაზარდა. სებ-ის განმარტებით, პროგნოზის ზრდა გლობალურ ბაზრებზე გახანგრძლივებულმა ინფლაციურმა წნეხმა განაპირობა. ამავე დროს, მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი უცვლელად, 8.25%-ზე შენარჩუნდა.

2026 წლის სექტემბერში საქართველოში წლიურმა ინფლაციამ 5.6% შეადგინა, საიდანაც დაახლოებით 2 პროცენტული პუნქტი ენერგორესურსების ფასებზე მოდიოდა. ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3%-ია. ეროვნული ბანკის პროგნოზით, 2027 წლის საშუალო ინფლაცია 3.5% იქნება, ხოლო წლის მეორე ნახევრიდან ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელს ეტაპობრივად დაუახლოვდება.