მათე ხვედელიძე: მალე ირანის ომი ისევ განახლდება და ...
ვისაც დარჩება ირანი, მას ექნება დიდი უპირატესობა ამერიკისა და ჩინეთის ახალ ცივ ომში. მეტიც, თუ ამერიკამ ირანის მორჯულება მოახერხა, ჩინეთისგან ბევრი სახელმწიფო დისტანცირდება. თუ ირანში აიათოლების რეჟიმი დაემხო, აშშ სრულ სახმელეთო ალყას შეკრავს რუსეთისა და ჩინეთის გარშემო. დღეის მდგომარეობით, წითლად შემოხაზულ რკალში მხოლოდ ირანიღაა დარჩენილი რუსულ-ჩინურ ბლოკში.
იურისტი, პროფესორი მათე ხვედელიძე:
მალე ირანის ომი ისევ განახლდება და თვალსაჩინოებისთვის უცნაური პარალელი გავავლოთ.
ძალიან ბევრს გერმანიის მიერ სტალინგრადზე კონცენტრირება ადოლფას უცნაური ახირება და აკვიატება ჰგონია. არადა, სტალინგრადზე დარტყმას ძალიან კონკრეტული სამხედრო ამოცანები ჰქონდა.
სტალინგრადის მდებარეობას თუ დახედავთ, მიხვდებით, რომ ვოლგის გარეშე, ამერიკული ლენდ ლიზის პროექტიც ჩაკვდებოდა, რითაც გადაიკეტებოდა ირანზე გამავალი კორიდორი, რომელიც მთელი ლენდ ლიზის 30 %-მდე იყო.
სტალინგრადი წარმოადგენდა მთავარ სატრანსპორტო კვანძს, რომელიც მოკავშირეების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მარშრუტს აკონტროლებდა. ირანის გავლით შემოსული ტვირთები კასპიის ზღვითა და მდინარე ვოლგით (სტალინგრადის გავლით) მიედინებოდა სსრკ-ის ცენტრალურ ნაწილში. სტალინგრადის დაცემით ეს გზა ფაქტობრივად გადაიკეტებოდა.
ამდენად, სტალინგრადის დაკარგვით, Lend-Lease-ის პროგრამით მიწოდება კატასტროფულად შემცირდებოდა და უმძიმეს დარტყმას მიაყენებდა საბჭოთა კავშირის ომისუნარიანობას.
გარდა Lend-Lease-ის არხების ჩაკეტვისა, სტალინგრადის აღებით ადოლფა მიაღწევდა თავის მთავარ სტრატეგიულ მიზანს — კავკასიის ნავთობის საბადოების (ბაქო და გროზნო) იზოლაციას დანარჩენი საბჭოთა კავშირისგან. ბაქო იმ დროს სსრკ-ს ნავთობის 70-80%-ს აძლევდა.
შედეგად, ბაქოს ნავთობის დაკარგვის შემდეგ, საბჭოთა არმია და ეკონომიკა მთლიანად დამოკიდებული გახდებოდა მოკავშირეების მიერ მიწოდებულ საწვავზე. თუმცა, ვინაიდან „სპარსეთის დერეფანი“ უკვე ბლოკირებული იქნებოდა, აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს ფიზიკურად აღარ ექნებოდათ გზა, რათა სსრკ-სთვის საჭირო მილიონობით ტონა საწვავი მიეწოდებინათ.
თუ სტალინგრადი დაეცემოდა, საბჭოეთი ავტომატურად კარგავდა კავკასიას, რადგანაც სტალინგრადი შუაზე გაჭრიდა რუსეთს ევროპიდან ურალის ქედამდე და მოსკოვი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ალყაში იქნებოდა, ლოჯისტიკის სრული მოშლის პირობებში.
კიდევ ერთი მომენტია აქ, რაც თურქეთს ეხება. ისტორიკოსთა შორის არსებობს მყარი კონსენსუსი, რომ სტალინგრადის დაცემისა და კავკასიაში გერმანიის წარმატების შემთხვევაში, თურქეთი დიდი ალბათობით ჩაერთვებოდა ომში გერმანიის მხარეს და თავს დაესხმებოდა საბჭოთა კავშირს.
ჰოდა, სტალინგრადის მოგებით მოიგო საბჭოეთმა ომი. რომ აეღოთ გერმანელებს სტალინგრადი, კაცმა არ იცის მერე რა იქნებოდა.
რაოდენ უცნაური პარალელიც არ უნდა იყოს, ამერიკისთვის ერთგვარი "სტალინგრადია" ახლა ირანი
ვისაც დარჩება ირანი, მას ექნება დიდი უპირატესობა ამერიკისა და ჩინეთის ახალ ცივ ომში. მეტიც, თუ ამერიკამ ირანის მორჯულება მოახერხა, ჩინეთისგან ბევრი სახელმწიფო დისტანცირდება.
თუ ირანში აიათოლების რეჟიმი დაემხო, აშშ სრულ სახმელეთო ალყას შეკრავს რუსეთისა და ჩინეთის გარშემო. დღეის მდგომარეობით, წითლად შემოხაზულ რკალში მხოლოდ ირანიღაა დარჩენილი რუსულ-ჩინურ ბლოკში.
აიათოლების დაყირავება, გარდა უშუალოდ ირანისა, ჩინეთს წაართმევს ახლო აღმოსავლეთზე წვდომას. მათ შორის იგულისხმება როგორც უშუალოდ რესურსები, ასევე გამავალი სავაჭრო გზები, მათ შორის "ერთი სარტყელის" პროექტი. ასევე, ჰორმუზი და ბაბ-ელ-მანდების სრუტე. გარდა ჩინეთისა, ამ გზით აშშ მოკლე საბელით გამოიბამს გაჯიუტებელ ევროპასაც, რდაგან ევროპაც დიდწილად ახლო აღმოსავლეთის სრუტეებსა და რესურსებზეა ჩამოკიდებული.
სტალინგრადისა და ირანის უცნაური პარალელი ისაა, რომ ამერიკა ჩინეთს დაამარცხებს ირანშივე, როგორც საბჭოეთმა გერმანია დაამარცხა სტალინგრადში და ამან განაპირობა ომის შედეგი. იმის თქმა მინდა, რომ ადოლფას მსგავსად, არც დონალდას ახირებაა ირანთან ომი და კონკრეტული სამხედრო სტრატეგია არსებობს.
ბოლო დღეებში აშშ-მ მესამე ავიამზიდიც გააგზავნა. რეალურად, სამი კი არა ხუთი საავამზიდოაა დაჯგუფებაა მანდ, რადგან USS Boxer და USS Tripoli მსუბუქი ავიამზიდები არიან. 5 ავიამზიდი სათამაშოდ არ დაჰყავთ ხოლმე აქეთ-იქეთ.
2027 წლის 3 იანვრიდან ახალი კონგრესი შეუდგება მუშაობას და ამიტომ ომი მანამდე იქნება. ირანთან წარმატებული ომის გარდა, უკრაინაში ჩაფლავებისა და შიდა რეიტინგების დაცემის გამო, ტრამს სხვა გზა არც აქვს პოლიტიკური რეინკარნაციისთვის. ტრამპის ეგოს გადამკიდე, პოლიტიკური რეინკარნაცია კი ენდომება ისევ.
ამდენი იმიტომ დავწერე, რომ საწვავის ავზები შეავსეთ, რადგან ომი აუცილებლად იქნება
მასალა მომზადებულია NEWS.GE-ის რედაქციის მიერ. news.ge-ის მუშაობის პრინციპებს გაეცანი პროექტის შესახებ გვერდზე.