ფასიანი განთავსება
თხილის კვირტის ტკიპა: როგორ გადავარჩინოთ მოსავალი
ფოტო: baraka.ge
10
წაკითხვა
საქართველოს სოფლის მეურნეობისთვის თხილი ერთ-ერთი წამყვანი სტრატეგიული კულტურაა. ფერმერთა კეთილდღეობა პირდაპირ არის დამოკიდებული მოსავლის ხარისხსა და რაოდენობაზე, რომლის მიღებაც წარმოუდგენელია სწორი აგროტექნიკური ღონისძიებებისა და მავნებელ-დაავადებათა ეფექტური კონტროლის გარეშე.
თხილის მავნებელთა შორის განსაკუთრებული საფრთხით გამოირჩევა თხილის კვირტის ტკიპა (Phytoptus avellanae), რომელიც მასშტაბურად აზიანებს მცენარის, როგორც ვეგეტატიურ, ისე რეპროდუქციულ ორგანოებს.
მავნებელი ფართოდ არის გავრცელებული საქართველოს ყველა რეგიონში, თუმცა განსაკუთრებული აგრესიულობით ხასიათდება: დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში; კახეთის რეგიონში, სადაც თხილის კულტურა წარმოდგენილია სამრეწველო მასშტაბით.
ფოტო: ბარაქა
მავნებელი აზიანებს მდედრობით გენერაციულ და საფოთლე კვირტებს, იშვიათად კი — მჭადა ყვავილებს. დაზიანების პროცესი რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობს:
პირველადი დაზიანება: კვირტის შიდა ზედაპირზე წარმოიქმნება ღია მწვანე ფერის გალისებრი (ბორცვისებრი) გამონაზარდები. დეგრადაცია: დროთა განმავლობაში დაზიანებული ქსოვილები ყვითლდება. ფინალური ფაზა: კვირტი იღებს სპეციფიკურ მოყავისფრო-შინდისფერ ან მოვარდისფრო შეფერილობას. დეფორმაცია: დაზიანებული კვირტები არაბუნებრივად დიდდება და ფორმას იცვლის. ვიზუალურად ისინი გადაშლილ ყვავილს მოგვაგონებს.
ბიოლოგიური ციკლი და განვითარების ფაზები:
თხილის კვირტის ტკიპა ზამთარს დაზიანებულ, გადიდებულ კვირტებში ატარებს. ერთ კვირტში შესაძლოა რამდენიმე ათასი ინდივიდი იყრიდეს თავს. ზამთრის პერიოდში მავნებელი პასიურ ფაზაშია, რაც მას საიმედოდ იცავს როგორც დაბალი ტემპერატურისგან, ისე ქიმიური პრეპარატების ზემოქმედებისგან.
გაზაფხულის დასაწყისში, ტემპერატურის მატებასთან ერთად, ტკიპები აქტიურდებიან და კვირტის ქსოვილებით კვებას იწყებენ. ამ პროცესის შედეგად კვირტში უჯრედების არაბუნებრივი გაყოფა და ზრდა იწყება, რაც საბოლოოდ ფორმის დეფორმაციას იწვევს.
მიგრაციის კრიტიკული პერიოდი: მარტის ბოლოდან მაისის დასაწყისამდე პერიოდში ძველი, დაზიანებული კვირტები შრება და იხსნება. სწორედ ამ დროს იწყება მიგრაციის პროცესი ახლად წარმოქმნილ, ჯანსაღ კვირტებში. ტკიპების მასობრივი გადასახლება მაშინ იწყება, როდესაც: ჰაერის ტემპერატურა 13-14°C-ს აღწევს და ტენიანობა 50-60%-ია.
მავნებლის გავრცელება ხდება მცენარეზე გადაადგილებით, ქარის საშუალებით ან მწერებზე მიმაგრებით. ბრძოლის თვალსაზრისით, ეს ფაზა ყველაზე კრიტიკულია, რადგან ღია სივრცეში გამოსული ტკიპები გარემო პირობებისა და პრეპარატების მიმართ ყველაზე დაუცველნი არიან.
მაისიდან ოქტომბრამდე, ახალ კვირტებში დამკვიდრების შემდეგ, ტკიპები კვერცხისდებას იწყებენ და სეზონის განმავლობაში რამდენიმე თაობას აძლევენ დასაბამს.
ფოტო: ბარაქა
ბრძოლის ღონისძიებები: ინტეგრირებული მიდგომა
თხილის კვირტის ტკიპასთან გამკლავება მოითხოვს როგორც მექანიკურ, ისე ქიმიურ ჩარევას. მხოლოდ კომპლექსური მიდგომითაა შესაძლებელი პოპულაციის ეფექტური მართვა.
მექანიკური კონტროლი:
ადრე გაზაფხულზე, სანამ მიგრაცია დაიწყება, აუცილებელია ბაღის მონიტორინგი. ყველა დაზიანებული, დეფორმირებული და გაწითლებული კვირტი უნდა მოცილდეს მცენარეს. შეგროვილი მასალის ბაღიდან გატანა და დაწვა სავალდებულოა, რათა თავიდან ავიცილოთ მავნებლის ხელახალი გავრცელება.
ქიმიური კონტროლი:
ქიმიური წამლობისთვის ყველაზე ხელსაყრელი მომენტია თხილის ფოთლების გაშლის პერიოდი, როდესაც ტკიპები მიგრაციის ფაზაში არიან და ყველაზე მეტად ექვემდებარებიან პრეპარატის ზემოქმედებას. ეფექტური ბრძოლისთვის რეკომენდებულია შემდეგი აკარიციდები:
პირატი — გამოირჩევა სწრაფი ნოკდაუნ ეფექტით, რაც ნიშნავს, რომ მავნებელი კონტაქტისთანავე წყვეტს კვებას და იღუპება.
დიკაბრიონი — ხასიათდება ტრანსლამინარული თვისებებით (აღწევს ფოთლის ქსოვილში), რაც მის მაღალ ეფექტურობას უზრუნველყოფს.
თხილის დაცვის სრული სეზონური გეგმისა და რეკომენდებული პრეპარატების სანახავად იხილეთ ბარაქას თხილის მცენარეთა დაცვის სქემა.
კომენტარები
გადახედვა
ტესტი: რა იცი დუშენის კუნთოვანი დისტროფიის შესახებ?
20 წუთის წინ
ტესტი: რა იცი დუშენის კუნთოვანი დისტროფიის შესახებ?
გაიცანით ნათია მეტრეველი, საშაბათო სკოლის დამფუძნებელი და მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მონაწილე
20 წუთის წინ
გაიცანით ნათია მეტრეველი, საშაბათო სკოლის დამფუძნებელი და მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მონაწილე
გადახედვა
შავ ზღვაში ნავთობის ჩაღვრის შედეგად 800-ზე მეტი ფრინველი დაიღუპა ან დაშავდა
21 წუთის წინ
შავ ზღვაში ნავთობის ჩაღვრის შედეგად 800-ზე მეტი ფრინველი დაიღუპა ან დაშავდა
გადახედვა
Pink Floyd-მა და მილანის ინტერმა ერთობლივი კოლექცია გამოუშვეს
26 წუთის წინ
Pink Floyd-მა და მილანის ინტერმა ერთობლივი კოლექცია გამოუშვეს
ქვიზი: გამოიცანი რა ღირს საკვები პროდუქტი
ერთი საათის წინ
ქვიზი: გამოიცანი რა ღირს საკვები პროდუქტი
გადახედვა
რუსეთი აზერბაიჯანული ავიალაინერის ჩამოგდების შედეგად მიყენებული ზარალის ანაზღაურებას დათანხმდა
2 საათის წინ
რუსეთი აზერბაიჯანული ავიალაინერის ჩამოგდების შედეგად მიყენებული ზარალის ანაზღაურებას დათანხმდა
გადახედვა
“ტვ პირველი”: “იმედი” “ტვ პირველის” შესახებ ავრცელებს ტყუილს!
2 საათის წინ
“ტვ პირველი”: “იმედი” “ტვ პირველის” შესახებ ავრცელებს ტყუილს!
გადახედვა
რამზან კადიროვი რუსეთში ცემენტის მრეწველობის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის დააჯილდოვეს
2 საათის წინ
რამზან კადიროვი რუსეთში ცემენტის მრეწველობის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის დააჯილდოვეს
მეტი, ვიდრე შეჯიბრი: რატომ არის STEM ოლიმპიადა მნიშვნელოვანი?
2 საათის წინ
მეტი, ვიდრე შეჯიბრი: რატომ არის STEM ოლიმპიადა მნიშვნელოვანი?
გადახედვა
პარლამენტმა “გრანტების შესახებ” კანონში ცვლილებები მესამე მოსმენით დაამტკიცა
2 საათის წინ
პარლამენტმა “გრანტების შესახებ” კანონში ცვლილებები მესამე მოსმენით დაამტკიცა
გადახედვა
კახა კალაძე: ვიქტორ ორბანი “ქართული ოცნების” კი არა, ქართველი ხალხის მეგობარი იყო
3 საათის წინ
კახა კალაძე: ვიქტორ ორბანი “ქართული ოცნების” კი არა, ქართველი ხალხის მეგობარი იყო
გადახედვა
კალაძე: აბასთუმანი იყო განადგურებული და ბიძინა ივანიშვილმა თავისი პირადი სახსრებით აღადგინა, რატომ გინდათ ყველაფერში ცუდი ეძიოთ?
3 საათის წინ
კალაძე: აბასთუმანი იყო განადგურებული და ბიძინა ივანიშვილმა თავისი პირადი სახსრებით აღადგინა, რატომ გინდათ ყველაფერში ცუდი ეძიოთ?
გადახედვა
ელენე ხოშტარია: არსებობს ქართული უპრეცედენტო ბრძოლა და ყველა წინაპირობა, რომ შევქმნათ — მესამე ქართული გამარჯვება. ამაში ორივე მაგალითი გვეხმარება.
3 საათის წინ
ელენე ხოშტარია: არსებობს ქართული უპრეცედენტო ბრძოლა და ყველა წინაპირობა, რომ შევქმნათ — მესამე ქართული გამარჯვება. ამაში ორივე მაგალითი გვეხმარება.
გადახედვა
მოქალაქეებისთვის, ძირითადად პენსიონერებისთვის, ₾125 000-ის გამოძალვისთვის 2 პირი დააკავეს
3 საათის წინ
მოქალაქეებისთვის, ძირითადად პენსიონერებისთვის, ₾125 000-ის გამოძალვისთვის 2 პირი დააკავეს
გადახედვა
კრისტოფერ ნოლანის თქმით, ოდისეის გადაღებები “ნამდვილი კოშმარი იყო, თუმცა საჭირო”
4 საათის წინ
კრისტოფერ ნოლანის თქმით, ოდისეის გადაღებები “ნამდვილი კოშმარი იყო, თუმცა საჭირო”
გადახედვა
გაუპატიურების ბრალდებით უცხო ქვეყნის მოქალაქე დააკავეს
4 საათის წინ
გაუპატიურების ბრალდებით უცხო ქვეყნის მოქალაქე დააკავეს
გადახედვა
თავისი სახლების თავზე ცას კეტავდნენ მუამარ კადაფი, სადამ ჰუსეინი და სხვა მსგავსი ოდიოზური დიქტატორები — თაზო დათუნაშვილი აბასთუმნის ცის დაკეტვაზე
4 საათის წინ
თავისი სახლების თავზე ცას კეტავდნენ მუამარ კადაფი, სადამ ჰუსეინი და სხვა მსგავსი ოდიოზური დიქტატორები — თაზო დათუნაშვილი აბასთუმნის ცის დაკეტვაზე
გადახედვა
ეს იმპროვიზაცია საქართველოს ინტერესებში არ არის — გიორგი კოდუა აბასთუმნის ცის დაკეტვაზე
4 საათის წინ
ეს იმპროვიზაცია საქართველოს ინტერესებში არ არის — გიორგი კოდუა აბასთუმნის ცის დაკეტვაზე
გადახედვა
თემურ ჭყონია: ჰორეკა სექტორში პლასტიკის ბოთლებით სასმლის აკრძალვა სოლომონ პავლიაშვილის ახირება მგონია, მიზანი და შედეგი კი გაურკვეველია
5 საათის წინ
თემურ ჭყონია: ჰორეკა სექტორში პლასტიკის ბოთლებით სასმლის აკრძალვა სოლომონ პავლიაშვილის ახირება მგონია, მიზანი და შედეგი კი გაურკვეველია
იმოგზაურე გიორგი მოსიძესთან ერთად აზროვნების სამყაროში — ზუგდიდში, გიორგი მოსიძესთან შეხვედრა გაიმართება
5 საათის წინ
იმოგზაურე გიორგი მოსიძესთან ერთად აზროვნების სამყაროში — ზუგდიდში, გიორგი მოსიძესთან შეხვედრა გაიმართება
გადახედვა
გიორგი ქუფარაშვილი, უკრაინისმე-3 არმიის კორპუსის (აზოვის) მექანიზებული პოლკის მეთაურად დაინიშნა
5 საათის წინ
გიორგი ქუფარაშვილი, უკრაინისმე-3 არმიის კორპუსის (აზოვის) მექანიზებული პოლკის მეთაურად დაინიშნა
კვირის ტოპ-5
ქვიზი: გამოიცანი ქართული ფილმი სუფრით6413 ნახვა
ქვიზი: რომელი სააღდგომო კვერცხი ხარ?4568 ნახვა
რას უსმენდნენ ასტრონავტები მთვარეზე — ნახეთ ფლეილისტი2471 ნახვა
CNN-მა შეცდომით გამოაქვეყნა ნეკროლოგი მსახიობზე, რომელიც ცოცხალია594 ნახვა
გლოვა, რომელიც სრულდება551 ნახვა
გირჩევთ
გადახედვა
მსოფლიო
თურქეთის სკოლაში 14 წლის მოზარდმა 9 ადამიანი მოკლა
თურქეთის სკოლაში 14 წლის მოზარდმა 9 ადამიანი მოკლა
გადახედვა
პოლიტიკა
“ცაც ბიძინასია?” — სალომე ზურაბიშვილი აბასთუმნის ცის დაკეტვას გამოეხმაურა
“ცაც ბიძინასია?” — სალომე ზურაბიშვილი აბასთუმნის ცის დაკეტვას გამოეხმაურა
გადახედვა
საზოგადოება
დღეიდან აბასთუმნის საჰაერო სივრცე იკეტება
დღეიდან აბასთუმნის საჰაერო სივრცე იკეტება
ეკონომიკა
საქართველოს ბანკი ქმნის განათლების შესაძლებლობებს AI-ით და ტექნოლოგიებით დაინტერესებული გოგოებისთვის
საქართველოს ბანკი ქმნის განათლების შესაძლებლობებს AI-ით და ტექნოლოგიებით დაინტერესებული გოგოებისთვის
გადახედვა
საზოგადოება
ჩეჩინი, კუხარჩუკი და გრიბული პენიტენციურ დაწესებულებაში ბანქოს თამაშის გამო 5000 ლარით დააჯარიმეს
ჩეჩინი, კუხარჩუკი და გრიბული პენიტენციურ დაწესებულებაში ბანქოს თამაშის გამო 5000 ლარით დააჯარიმეს
ეკონომიკა
WhiteBIT-მა საქართველოს ეროვნული ბანკისგან უვადო ფიუჩერსებით ვაჭრობის ლიცენზია მოიპოვა
WhiteBIT-მა საქართველოს ეროვნული ბანკისგან უვადო ფიუჩერსებით ვაჭრობის ლიცენზია მოიპოვა
გადახედვა
ბანკები და ფინანსები
ირაკლი რუხაძემ “ლიბერთი ბანკი” “ბაზისბანკს” მიჰყიდა
ირაკლი რუხაძემ “ლიბერთი ბანკი” “ბაზისბანკს” მიჰყიდა
ეკონომიკა
ბაზისბანკმა ლიბერთი ბანკის შეძენა წარმატებით დაასრულა
ბაზისბანკმა ლიბერთი ბანკის შეძენა წარმატებით დაასრულა
გადახედვა
საზოგადოება
თეონა ჭალიძე: ქალებო, დედებო, ნუთუ არ გესმით დიუშენით დაავადებული ბავშვების დედების განწირული კივილი?
თეონა ჭალიძე: ქალებო, დედებო, ნუთუ არ გესმით დიუშენით დაავადებული ბავშვების დედების განწირული კივილი?
გადახედვა
პოლიტიკა
მაკა ბოჭორიშვილი: [EU-ს მიერ განსაზღვრული] 9 ნაბიჯიდან ბევრი რამ შესრულებულია, ნაწილი კი დროის გათვალისწინებით უკვე ნაკლებად რელევანტურია
მაკა ბოჭორიშვილი: [EU-ს მიერ განსაზღვრული] 9 ნაბიჯიდან ბევრი რამ შესრულებულია, ნაწილი კი დროის გათვალისწინებით უკვე ნაკლებად რელევანტურია
ახლა კითხულობენ
გადახედვა
8 ქალმა ევროსაბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარს იზოლატორებში გაშიშვლების პრაქტიკის შესახებ წერილით მიმართა
7 საათის წინ
პოლიტიკური და სამოქალაქო მოძრაობების წარმომადგენლებმა, ელენე ხოშტარიამ, თამუნა გიორგაძემ, ლიკა ბასილაია-შავგულიძემ,…
“ამას ვერ მივიღებთ, როგორც ტექნიკურ ხარვეზს, არაა რთული ორი გვარის ჩასწორება” — მაკა ბოჭორიშვილი გერმანიის საგარეო უწყებას აკრიტიკებს
რამდენადაა საქართველო რუსეთზე ეკონომიკურად დამოკიდებული? — რისკები და პერსპექტივები
სასამართლომ ნინო ზაუტაშვილის სარჩელი საზოგადოებრივი მაუწყებლის წინააღმდეგ არ დააკმაყოფილა
რა არის დუშენის კუნთოვანი დისტროფია და როგორ ებრძვის მას მედიცინა
