ერევანი-კიევის ურთიერთობებში ბოლოდროინდელი დადებითი დინამიკის გამო მოსკოვის გაღიზიანების ფონზე, ნიკოლ ფაშინიანმა და ვოლოდიმირ ზელენსკის სატელეფონო საუბარი გამართეს.
„ვესაუბრე სომხეთის პრემიერ-მინისტრს ნიკოლ ფაშინიანს“, – დაწერა უკრაინის პრეზიდენტმა ზელენსკიმ 12 აგვისტოს.„უკრაინასა და სომხეთს შორის ურთიერთობები ახლა კიდევ უფრო კონსტრუქციული ხდება და მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ შევინარჩუნოთ უწყვეტი დიალოგი“, – წერს ზელენსკი X-ზე.
მისი ცნობით, განიხილეს ზელენსკის სომხეთში ვიზიტის შედეგები და „თანამშრომლობის პრიორიტეტული სფეროები“.„მადლობას ვუხდი პრემიერ-მინისტრს კიევ-პეჩერის ლავრის დაარსების 975-ე წლისთავის მოლოცვისთვის – ეს მნიშვნელოვანი თარიღია ჩვენი რეგიონის ქრისტიანებისთვის. შევთანხმდით, რომ კონტაქტს შევინარჩუნებთ“, – წერს იგი X-ზე.
კიევ-პეჩერის ლავრა: ომის, ნგრევისა და აღორძინების ათასი წელი
1/12
15 ივნისს კიეველების ძვირფასი სიწმინდე ცეცხლში გაეხვა – რუსეთი უკრაინის რეგიონებს დრონებითა და რაკეტებით უტევდა. თუმცა ეს პირველი შემთხვევა როდია, როდესაც კიევ-პეჩერის ლავრა ომის დროს ზიანდება.
2/12
კიევ-პეჩერის ლავრის ესკიზი (1651 წელი). „პეჩერა“ გამოქვაბულს ნიშნავს. ლავრა არის მონასტერი, რომელიც განდეგილების სენაკებს მოიცავს. სამონასტრო კომპლექსი XI საუკუნეში დნეპრის ნაპირას, ბორცვზე აშენდა. 1096-1416 წლებში ლავრა არაერთხელ გაიძარცვა და გადაიწვა ყივჩაყების, მონღოლებისა და ოქროს ურდოს თავდასხმებისას.
3/12
მონასტრის შიდა ეზო (1902 წელი). ამ პერიოდში კიევი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედის. მონასტრის კომპლექსში მდებარეობს კატაკომბები, სადაც ინახება მართლმადიდებელი წმინდანების მუმიფიცირებული ნეშტები, მათ შორის, ნესტორ მემატიანის ცხედარიც. ბერი ნესტორი ავტორია წიგნის „წარსულ წელთა ამბავი“, რომელიც კიევის რუსეთის ქრონიკებს გადმოსცემს.
4/12
მონასტრული კომპლექსის შესასვლელი (1918 წელი). 1918 წლის დასაწყისში, როდესაც უკრაინა გასაბჭოების წინააღმდეგ იბრძოდა, ბოლშევიკებმა ლავრის კედლებთან დახვრიტეს კიევისა და გალიციის მიტროპოლიტი ვლადიმირი. უკრაინაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მონასტრის ძვირფასეულობა სახელმწიფომ მიითვისა, ხოლო თავად კომპლექსი მუზეუმად გადააკეთეს.
5/12
1941 წლის სექტემბერი – კიევი ნაცისტების მიერაა ოკუპირებული. გერმანელი ჯარისკაცი კიევ-პეჩერის ლავრის სამრეკლოზე დგას. ამ ფოტოს გადაღებიდან რამდენიმე კვირაში ლავრის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი ააფეთქეს. ყველაზე გავრცელებული ვერსიით, აფეთქება გამოიწვია წითელარმიელების ნაღმებმა, რომლებიც მათ უკან დახევისას დატოვეს.
6/12
ტაძრის ნანგრევები. ეს ფოტო 1942 წელსაა გადაღებული. კიევი ჯერაც ნაცისტური ოკუპაციის ქვეშაა. ქალაქი წითელმა არმიამ 1943 წლის ბოლოს გაათავისუფლა.
7/12
1977 წელს გადაღებული მონასტრის სატრაპეზო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომს გადაურჩა. ღვთისმშობლის მიძინების დანგრეული ტაძარი (ის კადრს მიღმა, მარცხენა მხარეს მდებარეობდა) საბჭოთა პერიოდის განმავლობაში არ აღუდგენიათ.
8/12
მას შემდეგ, რაც უკრაინამ 1991 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი (ფოტო 2013 წელ არის გადაღებული) აღადგინეს და იგი 2000 წელს, უკრაინის დამოუკიდებლობის დღეს გაიხსნა.
9/12
2013 წელი – კიევ-პეჩერის ლავრის სატრაპეზო ეკლესიის სარკმლებიდან მზის სხივები შემოდის.მონასტერი ექვემდებარებოდა უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს. 2022 წლის მაისში უკრაინის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ დაგმო რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრა უკრაინაში და განაცხადა, რომ მოსკოვთან კავშირს წყვეტდა. მიუხედავად ამისა, უკრაინის ხელისუფლებამ ეკლესია მაინც დაადანაშაულა რუსეთთან კავშირში.
10/12
2023 წლის მარტი – უკრაინელი ჯარისკაცები და კიევ-პეჩერის ლავრის ბერი. 2022 წლის ნოემბერში გავრცელდა ვიდეო, რომელზეც ასახულია, რომ კომპლექსის ერთ-ერთ ეკლესიაში მრევლი რუსულ პატრიოტულ სიმღერას მღერის. ამის შემდეგ მონასტერში პოლიციამ რეიდი ჩაატარა.
11/12
2023 წლის მარტში უკრაინის კულტურის სამინისტრომ შეწყვიტა იჯარის ხელშეკრულება, რომელიც უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიას მონასტრის ნაწილის გამოყენების უფლებას აძლევდა. თუმცა სასულიერო პირებმა უარი თქვეს გამოსახლებაზე. 2026 წლის ივნისის მდგომარეობით, ლავრაში კვლავ იმყოფება უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის ათეულობით მღვდელი და ბერი.
12/12
სავარაუდოდ, ამ ადგილას მოხვდა დრონი ტაძარს 15 ივნისს. შემთხვევის ადგილიდან გავრცელებული სურათების მიხედვით, ხანძარმა დააზიანა ტაძრის სახურავი, თუმცა ტაძრის შიდა სივრცე თითქმის ხელუხლებელი დარჩა.უკრაინის პრეზიდენტმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ, განაცხადა, რომ რუსული დრონები „მიზანმიმართულად ურტყამდნენ“ კიევის იმ ნაწილს, სადაც სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს. ლავრის ვიკარმა, არქიმანდრიტმა აბრაამმა რადიო თავისუფლებასთან საუბარში ეს დარტყმა „ტყვიის გულში მოხვედრას“ შეადარა.რუსეთი უარყოფს, რომ მონასტერზე განზრახ მიიტანა იერიში და ამტკიცებს, რომ ტაძარი უკრაინის საჰაერო თავდაცვის შეცდომამ დააზიანა, თუმცა ამის მტკიცებულება არ წარმოუდგენია.მასშტაბური ნგრევა და მსხვერპლი – აი, ეს მოუტანა უკრაინას რუსეთის მრავალრიცხოვანმა იერიშებმა საცხოვრებელ სახლებზე, სამოქალაქო ობიექტებსა და კულტურულ ღირსშესანიშნაობებზე. ეს იერიშები უკრაინაში მთელი ომის განმავლობაში გრძელდება.
ნიკოლ ფაშინიანის ადმინისტრაციას ჯერჯერობით საუბრის შესახებ მოკლე ცნობა არ გამოუქვეყნებია.კიევთან ურთიერთობებს აღრმავებს სომხეთის მეზობელი აზერბაიჯანიც – საგარეო საქმეთა მინისტრი ჯეიჰუნ ბაირამოვი 6 აგვისტოს უკრაინის დედაქალაქ კიევს ეწვია და შეხვედრები გამართა უკრაინელ ლიდერებთან.ეს აზერბაიჯანის მთავრობის მაღალი რანგის წარმომადგენელთა პირველი ოფიციალური ვიზიტი იყო მას შემდეგ, რაც რუსეთმა 2022 წელს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი ომი წამოიწყო.
მოსკოვის კრიტიკაწინა კვირას მოსკოვმა ეჭვები გამოთქვა, რომ ტრადიციული მოკავშირე სომხეთი, – რომლის ხელისუფლებაც ბოლო წლების განმავლობაში დასავლეთისკენ სვლაზე საუბრობს, – „ჭეშმარიტი მოკავშირე“ აღარ არის და არ მოსწონს მისი „კიევთან ფლირტაობა“.6 აგვისტოს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციისა და პრესის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილემ ალექსეი ფადეევმა განაცხადა:„[სომხეთის პროდასავლური] ხაზი და მისი უდავოდ დემონსტრაციული ფლირტი კიევის რეჟიმთან, სერიოზულ ეჭვებს ბადებს სომხეთის მმართველი წრეების მზადყოფნასთან დაკავშირებით რუსეთთან ჭეშმარიტად მოკავშირეობრივი თანამშრომლობისთვის“.
სომხეთის რესპუბლიკამ, რომელიც წლების განმავლობაში რუსეთის მოკავშირე იყო, ნიკოლ ფაშინიანის პრემიერობის პერიოდში, ყარაბაღის მეორე ომის შემდეგ, აირჩია დასავლეთთან დაახლოების კურსი;ბოლო თვეების განმავლობაში რუსეთი აწესებს შეზღუდვებს სომხეთიდან ექსპორტირებულ სხვადასხვა საქონელზე;ეკონომიკური სანქციების ფონზე, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა პირადად მოითხოვა, რომ ერევანმა ჩაატაროს რეფერენდუმი, რათა გადაწყვიტოს, ქვეყანა ევრაზიულ კურსს მიჰყვება თუ ევროპულს;სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ საკითხი სახალხო კენჭისყრამდე მხოლოდ მაშინ მივა, როდესაც ერევანი ევროკავშირში გაწევრიანების ოფიციალურ განაცხადს წარადგენს.4-5 მაისს ერევანში გაიმართა „ევროპის პოლიტიკური თანამეგობრობის“ (EPC) სამიტი და ასევე სომხეთისა და ევროკავშირის ორმხრივი სამიტი; ერევანში იმყოფებოდა უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი, რამაც კრემლი ასევე გააღიზიანა.
