“შეხედეთ თქვენს შვილებს. შეხედეთ, როგორ სხედან ისინი საკლასო ოთახებში, როგორ იზეპირებენ აბზაცებს და როგორ იღებენ ნიშნებს. გგონიათ, რომ ისინი უსაფრთხოდ არიან? გგონიათ, რომ ეს “განათლება” მათ მომავალს უზრუნველყოფს? ეს არის ყველაზე დიდი ტყუილი, რომელსაც საკუთარ თავს ვეუბნებით. სინამდვილეში, ჩვენ ვუყურებთ თაობას, რომელიც უკვე განწირულია, უკვე დამარცხებულია იქამდე, სანამ ნამდვილი ბრძოლა დაიწყება.
ყველაზე დიდი, გამოუსწორებელი დანაშაული, რასაც დღევანდელი საგანმანათლებლო სისტემა სჩადის, არ არის უბრალოდ უცოდინრობის ტირაჟირება ეს არის დროის შეუბრალებელი კარგვა. დროის, რომელიც ჩვენი ერთადერთი რესურსია ტექნოლოგიურ პროგრესთან ჭიდილში.
ინტელექტუალური სუიციდი ხდება:
სანამ ჩვენს სკოლებში ბავშვებს წლობით აზეპირებენ იმ მშრალ ფაქტებს, თარიღებსა და ტექსტებს, რის მოძიებასაც გუგლში ზუსტად 2 წამი სჭირდება, სამყარო არა უბრალოდ წინ მიდის, ის კოსმოსური სისწრაფით გვშორდება. ჩვენ ვაქციეთ ბავშვების გონება დეფექტურ, მცირე მოცულობის მყარ დისკებად მაშინ, როცა რეალურ სამყაროს სჭირდება მძლავრი პროცესორები.
სკოლებში დაუყოვნებლივ, წამების დაყოვნების გარეშე უნდა დაემატოს ელიტარული, გაძლიერებული მათემატიკის სწავლება, ხელოვნური ინტელექტის (AI) და მანქანური სწავლების (Machine Learning) საგნები. და ნუ იტყვით, რომ ეს რთულია. ეს არის თავის მართლება. მესამე კლასელსაც კი სრულიად მარტივად შეიძლება აუხსნა მანქანური სწავლების ფუნდამენტური ლოგიკა: “როგორც შენ სწავლობ ძაღლის ცნობას ბევრი განსხვავებული ძაღლის დანახვით და შენს ტვინში პატერნის შექმნით, ზუსტად ისე ვასწავლით კომპიუტერს მილიონობით სურათის ჩვენებით”.
ბავშვებმა უნდა ისწავლონ, როგორ მუშაობს ეს ალგორითმები. მათ უნდა იცოდნენ, როგორ დაწერონ კოდი, როგორ მართონ მონაცემთა უზარმაზარი მასივები. რისი იმედი გაქვთ ამის გარეშე? მართლა გჯერათ, რომ თქვენი გაზრდილი თაობა, რომელმაც მხოლოდ ლექსების უემოციოდ, ზეპირად თქმა და სურათებიანი წიგნების ფურცვლა იცის, რაიმე სახის კონკურენციას გაუწევს იმ ამერიკელ, აზიელ თუ ევროპელ ახალგაზრდებს, რომლებიც მე-5 კლასიდან უკვე პითონში (Python) წერენ ლოგიკურ მოდელებს და ნეირონულ ქსელებს ტესტავენ?
მოდით, თვალი გავუსწოროთ საზარელ სიმართლეს: ისინი უბრალოდ გაგჭყლეტენ გლობალურ ბაზარზე. გადაგივლიან ისე, რომ ვერც კი შეამჩნევენ თქვენს არსებობას. მომავლის განტოლება ძალიან მარტივი და დაუნდობელია:
ან შენ ფლობ ელიტარულ მათემატიკას და მართავ ხელოვნურ ინტელექტს, ან ხელოვნური ინტელექტი გმართავს შენ. მესამე ვარიანტი, სადღაც შუაში ყოფნა, ბუნებაში აღარ არსებობს.
კოგნიტური ომი: ტიკტოკის ნეირო-ჰაკინგი სკოლის უნიფორმების წინააღმდეგ.
ახლა კი გადავიდეთ ყველაზე სასაცილო, აბსურდულ და ამავდროულად, ყველაზე სამწუხარო ნაწილზე. ჩვენი ბავშვები 24 საათის განმავლობაში სხედან სმარტფონებში. მათი ტვინი მუდმივად მიბმულია ტიკტოკის (TikTok) რილსებზე, სადაც წამების განმავლობაში იცვლება კადრები.
რას ხედავენ ისინი ეკრანზე? თანამედროვე, მოდური ტენდენციებით გამოწყობილ ინფლუენსერებს, ახალგაზრდა მილიონერებს, ადამიანებს, რომლებიც ქმნიან დინამიკურ, ფერად, ესთეტიკურად სრულყოფილ და მიმზიდველ კონტენტს.
რა ემართება მათ ტვინს?
მათი დოფამინური რეცეპტორები ჰიპერ-სტიმულირებულია. მათი გონება მიჩვეულია ვიზუალურ ექსტაზს, სისწრაფეს, თავისუფლებასა და მყისიერ ჯილდოს. ამ ალგორითმებს წერენ პლანეტის საუკეთესო, ელიტარული მათემატიკოსები, რათა ბავშვის ყურადღება სამუდამოდ მიაჯაჭვონ ეკრანს.
და ამ დროს, ჩვენი დეგრადირებული განათლების სისტემა ამ უზარმაზარ, გლობალურ ციფრულ ტალღას რით უპირისპირდება? ნაცრისფერი, უფორმო, ერთნაირი სკოლის უნიფორმებით, აკრძალვებით და გაყინული, უჰაერო საკლასო ოთახებით!
ეს ხომ სრული სიგიჟეა. ეს არის კოგნიტური კატასტროფა. თქვენ მართლა გგონიათ, რომ ბავშვს, რომლის ტვინიც ტიკტოკის ალგორითმის სისწრაფეზე და სიფერადეზეა მომართული, ერთნაირ, მახინჯ ფორმას ჩააცმევთ, ძველმოდურ, მოწყენილ კლასში დასვამთ, დაფასთან ცარცით რაღაცას დაუწერთ და ის უცებ მორჩილი, მოტივირებული და ბედნიერი გახდება? პირიქით. ეს იწვევს მხოლოდ შინაგან პროტესტს, აგრესიას და სკოლის, როგორც ინსტიტუტის მიმართ, ტოტალურ სიძულვილს.
ეს უნიფორმები და ესთეტიკური შეზღუდვები არის უსუსური, იაფფასიანი მცდელობა, შეიქმნას “წესრიგის” ილუზია იქ, სადაც შინაარსი სრულიად, აბსოლუტურად ცარიელია.
გამოსავალი: შევქმნათ ის, რასაც ვუყურებთ
თუ მართლა გინდათ, რომ ბავშვმა სკოლაში იაროს და ისწავლოს, სკოლა უნდა იყოს იმაზე ბევრად უფრო საინტერესო, ინტერაქტიული და ჩამთრევი, ვიდრე ნებისმიერი ტიკტოკის ვიდეო. სკოლაში უნდა ხდებოდეს რეალური, ხელშესახები მომავლის შექმნა:
რობოტექნიკა: მექანიზმებისა და კოდის სინთეზის საკუთარი ხელით აწყობა.
ვირტუალური რეალობა (VR): ისტორიისა თუ ბიოლოგიის გაკვეთილზე არა წიგნის კითხვა, არამედ ძველ რომში ან სისხლძარღვებში ვირტუალური მოგზაურობა.
3D ბეჭდვა (3D Printing): საკუთარი იდეების ფიზიკურ ობიექტებად ქცევა.
ბავშვს უნდა უჩნდებოდეს ერთი მარტივი ფიქრი:
“ვაუ, ეს ეკრანზე სხვისი ცხოვრების ყურებას ჯობია, ამას მე თვითონ ვაკეთებ, მე ვარ შემოქმედი!”
მაგრამ სანამ განათლების სამინისტრო და ბიუროკრატიული აპარატი იმაზე ფიქრობს, თუ რა ფერის ჰალსტუხი უნდა ეკეთოს მოსწავლეს და რა უშინაარსო სურათი უნდა დახატოს ისტორიის წიგნის გარეკანზე, რეალური სამყარო სინათლის სიჩქარით მიიწევს წინ და გვტოვებს შუა საუკუნეების წყვდიადში.
დროა, შევწყვიტოთ დამპალი ფასადების ღებვა. დროა, ვაღიაროთ, რომ მე-18 საუკუნის ინდუსტრიული მეთოდები აღარ მუშაობს ციფრულ ეპოქაში და დავიწყოთ სასიცოცხლო ინვესტირება იმაში, რაც ერთადერთია მართლა მნიშვნელოვანი: ელიტარულ მათემატიკაში, ტექნოლოგიებში, თანამედროვე ლაბორატორიებსა და ხელოვნური ინტელექტის არქიტექტურის სწავლებაში.
ჩვენი შვილების გონება უნდა გადაიქცეს იარაღად, რომელიც შეძლებს მომავლის მართვას. სხვა ყველაფერი , ყოველი ახალი გაკვეთილი, რომელიც არ ეფუძნება ამ რეალობას უბრალოდ საკუთარი თავის მოტყუება და ერის ნელი, უმტკივნეულო სიკვდილია”.
პოსტს სოციალურ ქსელში ავრცელებს მათემატიკოსი მირიან ივანაძე.
