187 მგვტ სიმძლავრის შუახევის ჰესების კასკადი დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში აშენებული ყველაზე დიდი ენერგოობიექტია.
ჰესების მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის წილი ჯამში ქვეყნის გენერაციაში 4-5% შეადგენს. ელექტროენერგიის სტაბილურ და უსაფრთხო გამომუშავებასთან ერთად კომპანიის პრიორიტეტს წარმოადგენს უსაფრთხოება, გარემოს დაცვა და სოციალური საკითხები.
„შუახევის ჰესმა“ ოპერირება 2020 წლის გაზაფხულზე დაიწყო. მას შემდეგ სადგურმა 200 გიგავატი საათში ელექტროენერგია გამოიმუშავა და 2023 წლიდან ყოველწლიურად აჭარბებს საპროექტო მაჩვენებლებს.
შუახევის ჰესების კასკადი მოიცავს 178 მგვტ „შუახევი ჰესს“ და 9 მგვტ სიმძლავრის „სხალთა ჰესს“, შესაბამისი წყალსაცავებით, კაშხლებითა და დამბით მდინარეებზე: აჭარისწყალი, სხალთისწყალი და ჩირუხისწყალი.
სატიშ ბჰატი, „აჭარისწყალი ჯორჯიას„ აღმასრულებელი დირექტორი ჰესის როლზე:
„ხუთ წელზე მეტია, რაც შუახევი ჰესი წარმატებით გამოიმუშავებს ელექტროენერგიას. ამ წლების განმავლობაში ჩვენ კიდევ უფრო გავაძლიერეთ ჩვენი კომპანიის, როგორც ლიდერის პოზიცია განახლებადი ენერგიის სექტორში, როგორც აქტივების საიმედოობის გაუმჯობესებით, ასევე, საქართველოს ენერგეტიკულ სექტორში მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანით.
ჩვენ მომავალშიც ორიენტირებულნი ვიქნებით უსაფრთხოების გაძლიერებაზე, ინოვაციების დანერგვაზე, მდგრადობის ხელშეწყობაზე, ოპერაციულ გაუმჯობესებაზე და დაინტერესებულ მხარეთა ჩართულობის გაძლიერებაზე“.
ენერგოკომპანიამ ჰესების კასკადის მართვის პროცესში თანამედროვე, უახლესი ტექნოლოგიების გამოყენება ოპერირების დაწყებისთანავე დაიწყო. შუახევის ჰიდროელექტროსადგურში დაინერგა მონიტორინგის სისტემა, რომელიც დაფუძნებულია რეალურ დროში მონაცემების ზუსტი სენსორული მაჩვენებლებისა და ჰიდრავლიკური კონსტრუქციების, კაშხლების, გვირაბების და აღჭურვილობის ანალიზზე.
ყოვლისმომცველი მონიტორინგის შედეგად მიღებული დასკვნები ხელს უწყობს გრძელვადიანი სტრატეგიების ჩამოყალიბებას, ჰიდრავლიკური კომპონენტების მუშაობაზე დაკვირვება კი საშუალებას იძლევა სტრატეგიულად დაიგეგმოს ტექნიკური სამუშაოები და ოპტიმალური და ეფექტური გახადოს მუშაობის პროცესი.
შუახევის ჰიდროელექტროსადგურში დიგიტალიზაციის პროექტების ინტეგრაციამ მნიშვნელოვანი წინსვლა გამოიწვია შემოდინების პროგნოზირებაში, ისეთი სისტემების გამოყენებაში, როგორიცაა: პაუელის შემოდინების პროგნოზირება და თოვლის საზომი კვლევები. ამ ტექნოლოგიურმა დანერგვამ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა შემოდინების გამოთვლების სიზუსტე და უზრუნველყო ქსელში ელექტროენერგიის წარმოების ზუსტი დაგეგმვა.
მნიშვნელოვანი წინსვლაა ჰიდროელექტროსადგურის სამ კრიტიკულ წერტილში მდინარის წყლის სიმღვრივის ონლაინ მონიტორინგის სისტემის დანერგვა შუახევის ჰიდროელექტროსადგურის მართვის პროცესში. უსაფრთხო ექსპლუატაციაზე და ელექტროენერგიის გამომუშავების ეფექტურობის ოპტიმიზაციაზე ფოკუსირებით, ეს სისტემა არა მხოლოდ იცავს მოწყობილობებს, არამედ ხელს უწყობს ელექტროენერგიის მდგრად წარმოებას.
2025 წელს ჰიდროელექტრო სადგურში დაინერგა ახალი ციფრული სისტემა, სადაც QR კოდის საკანერებით ხდება ჰესის ძირითადი და დამხმარე მოწყობილობების, ამვდროულად სათავე ნაგებობების შემოწმება და მონაცემების შენახვა ჰესის ძირითად სერვერზე.
„ჩვენი კომპანიის ოპერირების გუნდი უწყვეტად ახორციელებს ჰესის გამართულ მუშაობას. აგრეგატები ყოველთვის მზადყოფნაშია, რათა საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის მოთხოვნის შესაბამისად, ნებისმიერ დროს მივაწოდოთ ელექტროენერგია” – ამბობს თამაზ ურეკაძე, ოპერირების გუნდის ხელმძღვანელი.
ჰესებზე დიდი ყურადღება ეთმობა უსაფრთხო ოპერირებას, რისთვისაც გუნდი უწყვეტ მონიტორინგს ახორციელებს
„საქმიანობის პროცესში, მუდმივად ვცდილობთ გამოვიყენოთ თანამედროვე ტექნოლოგიები. გასულ წელს განხორციელდა სხალთა-დიდაჭარის გვირაბის დათვალიერება დისტანციურად მართვადი წყალქვეშა რობოტის საშუალებით. ამ მიდგომამ საშუალება მოგვცა მიგვეღო გვირაბის მაღალი გარჩევადობის 3D პროფილი, რის შედეგადაც დადასტურდა, რომ გვირაბი ტექნიკურად გამართულია” – ამბობს გოგიტა ბოლქვაძე, სამოქალაქო ინჟინერი.
შუახევის ჰესების კასკადი ყოველწლიურად გამოიმუშავებს დაახლოებით 450 მლნ კვტსთ ელექტროენერგიას, რითიც ის ზრდის ქვეყანაში ელექტროენერგიის შიდა წარმოებას, აძლიერებს საქართველოს ენერგოუსაფრთხოებას და ხელს უწყობს ქვეყნის ენერგოდამოუკიდებლობისკენ სვლას.
კომპანიამ ქართულ ენერგოსექტორში 550 მილიონი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა. „შუახევი ჰესი“ დღემდე ყველაზე მსხვილ საინვესტიციო პროექტად რჩება. მშენებლობის ეტაპზე კომპანიის მიერ დასაქმებული იყო 1000-ზე მეტი საქართველოს მოქალაქე, მათ უმეტესობას ადგილობრივი მოსახლეობა წარმოადგენდა.
კომპანიის პრიორიტეტს, როგორც მშენებლობის ასევე ოპერირების ეტაპზე, ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმება წარმოადგენს.
ამავე დროს, კომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯია“ იყო პირველი კომპანია, რომელმაც დაამკვიდრა კორპორაციული პასუხისმგებლობის მაღალი სტანდარტი ქართულ ენერგო სექტორში. მშენებლობის პირველივე ეტაპიდან კომპანიამ დაიწყო სოციალური პროექტების განხორციელება, რომლის მთავარ მიზანს ადგილობრივი მოსახლეობის ცხოვრების დონის ამაღლება და რეგიონის გრძელვადიანი განვითარება წარმოადგენდა.
კომპანია სოციალური პროექტების განხორციელებას ელექტროენერგიის გამომუშავების ეტაპზეც აგრძელებს.
ენერგოკომპანია „აჭარისწყალი ჯორჯიას“ მფლობელები/მეწილეები არიან: Clean Energy Invest AS (ნორვეგია) და Tata Power (ინდოეთი).
„შუახევი ჰესის“ პროექტს აფინანსებენ ისეთი ცნობილი და ავტორიტეტული საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები, როგორიცაა: საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტი (IFC), ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) და აზიის განვითარების ბანკი (ADB).
