ის, რაც ისტორიამ შემოინახა და რაც ულამაზესი ზღვისპირა კურორტიდან დარჩა – ეროვნული არქივი გამოფენა “სოხუმს” მასპინძლობს. საგამოფენო პავილიონში, დამთვალიერებელი ამჟამად ოკუპირებული ქალაქის უიშვიათეს ფოტოებს და კერძო კოლექციებში დაცულ იმ ნივთებს ნახავს, რომელიც ფართო საზოგადოებისთვის უცნობია.
ციტატა 1875 წლის 5 იანვრის, გაზეთ დროების გამოცემიდან. კორესპონდენტი აღწერს ქალაქს, სადაც თითოეულ შენობას მზის სხივები წელიწადის ნებისმიერ დროს ათბობდა. მე-19-20 საუკუნის სოხუმზე ამბავს, არქივის საგამოფენო პავილიონში ექსპოზიცია თავად ყვება.
ფოტომასალები, დოკუმენტები, ნივთები კერძო კოლექციიდან – საგამოფენო სივრცეში მარჯვენა კედელზე დამთვალიერებელი სოხუმის არქივს გაეცნობა. შეხვდება აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის – მიხეილ შერვაშიძის სავარძელს და მის ორიგინალ პორტრეტსაც.
ნოსტალგიური ზღვა და სოხუმის სანაპირო, ქალაქში ჩატარებული გამოფენების და სპექტაკლების აფიშები. ბოტანიკური ბაღის ძველი ნახაზები და უკვე გაშენებული ბაღის ფოტოარქივი, პავილიონის მარცხენა კედელი, მეოცე საუკუნის სოხუმის ისტორიას ყველა.
გამოფენა “სოხუმი” არქივის საგამოფენო პავილიონში პირველად არის წარმოდგენილი. ექსპოზიცია, რომელიც საარქივო მასალით აღწერს თუ როგორ ცხოვრობდა ქალაქი, როგორი იყო მისი ყოველდღიურობა, კულტურული, პოლიტიკური თუ სოციალური ფონი ერთ თვე გაგრძელდება.
