“მკვდარი” არამიწიერი ცივილიზაციის კვალი მზის სისტემაშიც შეიძლება ვეძებოთ — კვლევა
ფოტო: NASA
8
წაკითხვა
მეცნიერები “ტექნოხელწერებს” სხვადასხვა გზით ეძებენ. ეს ტერმინი გონიერი არამიწიერი ცივილიზაციების ტექნოლოგიურ კვალს გულისხმობს და ამ საკითხზე მსჯელობისას ხშირად დრეიკის განტოლებას იშველიებენ. მისი დახმარებით ირმის ნახტომში სავარაუდოდ არსებული ტექნოლოგიური ცივილიზაციების დათვლას ცდილობენ.
მეორე მხრივ, ამ განტოლებას ერთი უცნობი ფაქტორი ართულებს: ცივილიზაციის “სიცოცხლის ხანგრძლივობა”. აღსანიშნავია, რომ ეს თავად ცივილიზაციის არსებობის პერიოდს არ გულისხმობს, არამედ იმას, თუ რამდენი ხნის განმავლობაში ქმნიდნენ იმ კვალს, რომელიც ჩვენი ტექნოლოგიებით შეიძლება დავაფიქსიროთ.
ახალი ნაშრომის ავტორების თქმით, მინიმალურია იმის შანსი, რომ ოდესმე ასეთ ცივილიზაციასთან გადავიკვეთოთ (დროში დავემთხვეთ), ამიტომ “მკვდარი” ცივილიზაციის კვალი უნდა ვეძებოთ. შეიძლება უცნაურად ჟღერდეს, თუმცა მის საძებნელად საუკეთესო ადგილი მზის სისტემაა.
ამ დრომდე არამიწიერი ცივილიზაციების ძებნა (SETI) მზის სისტემის გარედან მომავალი “პასიური” სიგნალების მიღებაზე იყო ორიენტირებული — ძირითადად რადიოტალღების. მეორე მხრივ, აღსანიშნავია, რომ ჩვენ თვითონ კოსმოსში რადიოსიგნალებს სულ რაღაც ბოლო 100 წელია, ვაგზავნით. ეს მცირე დროა იმის გათვალისწინებით, რომ კაცობრიობა ამაზე ბევრად დიდი ხანია, არსებობს.
სწორედ ამიტომ, ახალი ნაშრომის ავტორების მტკიცებით, ის ტექნოხელწერა უნდა ვეძებოთ, რომელსაც ცივილიზაციის მიერ მუდმივად შენარჩუნება არ სჭირდება და რომელიც მილიარდობით წელს “ძლებს”. ეს ცოტა ბუნდოვანია — მაინც როგორ გამოიყურება “პასიური ტექნოხელწერა” პრაქტიკაში? ნაშრომის მიხედვით, შეიძლება 3 კატეგორია გამოვყოთ: სინათლის გამფანტავი, დამჩრდილავი და ამრეკლავი სტრუქტურები.
პირველი მათგანი ჩვენთვის შესამჩნევი თავისი არაბუნებრივი დაბნელების ეფექტის გამო შეიძლება გახდეს. ის ვიზუალურად დაახლოებით ისე გამოჩნდება, როგორიც ტრანზიტული ეგზოპლანეტა, ანუ ეგზოპლანეტა, რომელიც ჩვენი პერსპექტივიდან საკუთარი ვარსკვლავის წინ გადაადგილდება.
მეორე მათგანი გიგანტურ სარკეებს უნდა მოიცავდეს, რომლებიც ვარსკვლავის სინათლეს ათასობით სინათლის წლის მოშორებით ირეკლავს; მესამე სტრუქტურა კი სინათლეს თითქმის თანაბრად ფანტავს. ეს სუსტ სიგნალს წარმოქმნის, რომელიც შეიძლება უჩვეულო ფერს ან პოლარიზაციას ავლენდეს.
ჩამოთვლილი სისტემები სრულად პასიური შეიძლება იყოს, ე.ი. მუდმივ შენარჩუნებას არ საჭიროებდეს. ამ ყველაფერთან ერთად, მსგავს ობიექტად ე.წ. დაისონის გუნდიც შეიძლება განვიხილოთ (მრავალი დამოუკიდებელი სატელიტის ერთობლიობა, რომლის მიზანიც ვარსკვლავისგან ენერგიის მიღებაა). მისი ორბიტული მექანიკის შენარჩუნება გრძელვადიანი საქმეა, თუმცა რადიოგადამცემთან შედარებით მაინც პასიურია.
ნაშრომის ავტორების განმარტებით, დაისონის გუნდის შემადგენელ კომპონენტებს, საბოლოოდ, გრავიტაცია ერთმანეთს შეაჯახებდა, რაც ე.წ. “ტექნომარცვლებს” წარმოქმნიდა. ეს შეიძლება ჯაჭვურმა რეაქციამაც დააჩქაროს, დაახლოებით იმავე მექანიზმით, როგორითაც კესლერის სინდრომი მოქმედებს დედამიწის ორბიტაზე: ყოველი მომდევნო შეჯახება დამატებით მტვერს წარმოქმნის, რომელიც, თავის მხრივ, უფრო მეტ შეჯახებას გამოიწვევს. თუ ეს საკმარისად ბევრჯერ გამეორდება, არამიწიერი მეტასტრუქტურისგან შეიძლება მიკრომეტრული მასშტაბის მტვერიღა დარჩეს.
საკმარისად დაპატარავების შემთხვევაში ეს ტექნომარცვლები შეიძლება თავის სისტემას გაცდეს. ამაში მას მზის ქარი დაეხმარება, რომელიც ვარსკვლავის გრავიტაციას დაძლევს. შემდეგ მტვრის ამ მარცვლებს მთელს გალაქტიკაში “მოგზაურობა” ძალიან დიდხანს შეუძლია. სწორედ აქ შემოდის ახალ ნაშრომში წარმოდგენილი კიდევ ერთი იდეა.
ჩვენი მზის სისტემა ირმის ნახტომთან მიმართებით უძრავი არ არის. რაც მთავარია, გალაქტიკაში მოძრაობისას მზის სისტემაში ვარსკვლავთაშორისი მატერია ხვდება, რომელიც შეიძლება ტექნოხელწერებს შეიცავდეს. ეს ყველაფერი არააქტიურ ციურ სხეულებზე შეიძლება იყოს შემონახული, მაგალითად, მთვარეზე. ეს იდეები ჯერ მხოლოდ ვარაუდის დონეზეა. მის დასადასტურებლად ან უარსაყოფად დამატებითი კვლევებია საჭირო, მათ შორის მთვარის ზედაპირს სპეციალურად შეისწავლა.
ნაშრომი ამ დროისთვის რეცენზირებული არ არის. მას შეგიძლიათ პრეპრინტების პლატფორმა arXiv-ზე გაეცნოთ.
თუ სტატიაში განხილული თემა და ზოგადად: მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფერო შენთვის საინტერესოა, გამოიწერე ჩვენი YouTube არხი და უყურე თემატურ ვიდეოებს.
კომენტარები
კვირის ტოპ-5
წყურვილის 2 სახე არსებობს: აი, როდის როგორ გვწყურია2122 ნახვა
კოსმოსური ობსერვატორია დედამიწაზე ვარდება, თუმცა NASA მის გადარჩენას აპირებს1531 ნახვა
რუსების გადაწყვეტილების გამო NASA-ს ასტრონავტებს კინაღამ ევაკუაცია მოუწიათ1446 ნახვა
ტესტი: რამდენად კარგად გახსოვს ფეხბურთის ტექნოლოგიური რევოლუცია?1342 ნახვა
2 ტრილიონ დოლარად შეფასების შემდეგ SpaceX-ის აქციების ფასი მკვეთრად დაეცა1024 ნახვა
გირჩევთ
გადახედვა
კოსმოსი
სატურნის თანამგზავრის ბუნებრივი რესურსები შეიძლება სამომავლო მისიების დროს გამოვიყენოთ
სატურნის თანამგზავრის ბუნებრივი რესურსები შეიძლება სამომავლო მისიების დროს გამოვიყენოთ
გადახედვა
ტექნოლოგიები
ჰუმანოიდი რობოტები ბრძოლის ველზე — რეალობა თუ ფანტასტიკა?
ჰუმანოიდი რობოტები ბრძოლის ველზე — რეალობა თუ ფანტასტიკა?
გადახედვა
ტექნოლოგიები
ხელოვნური ყინულის პირამიდები ინდოეთის მაღალმთიანი სოფლების გადასარჩენად
ხელოვნური ყინულის პირამიდები ინდოეთის მაღალმთიანი სოფლების გადასარჩენად
გადახედვა
ეკოლოგია
გარემოსთვის რომელი უფრო საზიანოა: ელექტრომობილები, თუ საწვავზე მომუშავე მანქანები? — კვლევა
გარემოსთვის რომელი უფრო საზიანოა: ელექტრომობილები, თუ საწვავზე მომუშავე მანქანები? — კვლევა
გადახედვა
ხელოვნური ინტელექტი
ყოველი მესამე ამერიკელი სამედიცინო რჩევას AI ჩატბოტს ეკითხება — აი, რატომ
ყოველი მესამე ამერიკელი სამედიცინო რჩევას AI ჩატბოტს ეკითხება — აი, რატომ
გადახედვა
მედიცინა
პაპილომავირუსის ვაქცინამ ინგლისში საშვილოსნოს ყელის კიბოთი სიკვდილიანობა ნულამდე დაიყვანა
პაპილომავირუსის ვაქცინამ ინგლისში საშვილოსნოს ყელის კიბოთი სიკვდილიანობა ნულამდე დაიყვანა
გადახედვა
Sci-Tech
გრიპის ახალი ვაქცინა “გზაშია” — FDA-ის ექსპერტთა პანელმა მას მხარი ერთხმად დაუჭირა
გრიპის ახალი ვაქცინა “გზაშია” — FDA-ის ექსპერტთა პანელმა მას მხარი ერთხმად დაუჭირა
გადახედვა
კოსმოსი
მეცნიერებმა მარსულ მეტეორიტში ძოწი იპოვეს
მეცნიერებმა მარსულ მეტეორიტში ძოწი იპოვეს
გადახედვა
კოსმოსი
“ვარდისფერი პლანეტის” ატმოსფეროში მარილის ღრუბლები გამოავლინეს
“ვარდისფერი პლანეტის” ატმოსფეროში მარილის ღრუბლები გამოავლინეს
გადახედვა
დედამიწა
2011 წლის მიწისძვრისას წარმოქმნილმა სეისმურმა ტალღამ იაპონია გადააადგილა
2011 წლის მიწისძვრისას წარმოქმნილმა სეისმურმა ტალღამ იაპონია გადააადგილა
