რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა “მეგობარი აქტი?”

რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა “მეგობარი აქტი?”
ფოტო: აი ფაქტი
21
წაკითხვა
2024 წლის გაზაფხულზე “აგენტების კანონის” მიღებამ თბილისის ქუჩებში ათიათასობით ადამიანი გამოიყვანა. ქართული ოცნება პროტესტის მონაწილეებს სასტიკი მეთოდებით გაუსწორდა და რეპრესიული კანონი ძალაში დატოვა.
ამ ამბავმა ამერიკის შეერთებულ შტატებს უბიძგა, საქართველოსთან ურთიერთობებისთვის გადაეხედა. შედეგად, 2024 წლის 23 მაისს დაინიცირდა “მეგობარი აქტი”/MEGOBARI Act, რომელიც ხელისუფლებას მკაცრი შეზღუდვებით, მათ შორის, ფინანსური აქტივების გაყინვით ემუქრებოდა. აქტის ზოგადი მიზანი კი საქართველოში რუსეთის, ჩინეთის და ირანის გავლენის შესუსტება იყო.
თუ საქართველო დემოკრატიულ რელსებს დაუბრუნდებოდა, ამ აქტით, ვაშინგტონი უვიზო მიმოსვლას, სავაჭრო შეღავათებსა და თავდაცვის გაძლიერებას გვპირდებოდა.
თუმცა, ვერც ეს სიკეთე მივიღეთ და ვერც ქართულმა ოცნებამ აგო პასუხი ქვეყნის უკუსვლაზე, რადგან 2025 წლის დეკემბერში “მეგობარი აქტი” დაიბლოკა. ამის უკან ორი ადამიანი იდგა — ყოფილი ოკლაჰომელი სენატორი მარკვეინ მალინი და ტეხასელი ნავთობმაგნატი სტივ ნიკანდროსი, რომელსაც აქტის მიღება პირადი ინტერესების გამო არ აწყობდა.
ამ მოვლენების პარალელურად კი სტივ ნიკანდროსის ბიზნესმა საქართველოს ხელისუფლებისგან მიიღო – ფინანსური შეღავათები და 15-მილიონიანი დავალიანების ჩამოწერა.
“აი ფაქტის” ჟურნალისტური გამოძიება გვიყვება, რა ხდებოდა სენატის კულუარებში, როგორ იმუშავა სტივ ნიკანდროსმა “მეგობარი აქტის” ჩასაგდებად და როგორ დათბა მისი დაფუძნებული ნავთობკომპანიის, “ფრონტერას” ურთიერთობა ხელისუფლებასთან.
ვინ არის ყოფილი სენატორი მალინი?
ჯო უილსონის ინიცირებულმა “მეგობარი აქტის” კანონპროექტმა პირველი ეტაპი წარმატებით გადალახა. 2025 წლის მაისში ის კონგრესის ქვედა პალატამ ხმათა უმრავლესობით მიიღო (349 — მომხრე, 42 — წინააღმდეგი), საბოლოოდ დასამტკიცებლად კი ზედა პალატაში, სენატში გადავიდა.
სენატში “მეგობარი აქტი” ორჯერ შეფერხდა — 2025 წლის სექტემბერსა და დეკემბერში. როგორც ამერიკული გამოცემა The Hill წერდა, კანონპროექტი ორივეჯერ სენატორმა ჯონ ტუნმა დაბლოკა. მის ამ გადაწყვეტილებას კი ლობირებდა ყოფილი სენატორი მარკვეინ მალინი. მან სენატი 2026 წლის მარტში დატოვა და პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა.
პარადოქსია, რომ ეს იგივე ადამიანია, რომელიც 2020 წელს საქართველოს ხელისუფლებას მწვავედ აკრიტიკებდა და -ის მთავრობისგან “მკაცრ რეაგირებას” ითხოვდა. მაშინ მალინი ბიძინა ივანიშვილს „რუსული სკოლის ოლიგარქს”, “პუტინის მოკავშირეს” უწოდებდა და ლეგალური ამერიკული ბიზნესის, “ფრონტერას” ქვეყნიდან გაძევების მცდელობაში ადანაშაულებდა. ამით მალინი “ფრონტერას” წისქვილზე ასხამდა წყალს, რადგან კომპანიას უკვე წაგებული ჰქონდა საერთაშორისო არბიტრაჟი და ქვეყნის დატოვება ემუქრებოდა.
რა მოხდა ამ ხუთ წელში, რატომ იცვალა ფერი ყოფილმა სენატორმა მალინმა? სინამდვილეში, მისი ქცევა ადრეც და ახლაც ერთი და იმავე ფიგურის, სტივ ნიკანდროსის ინტერესებთან იკვეთებოდა.
ცნობილია, რომ 2019-2020 წლებში ნიკანდროსმა მალინის საარჩევნო კამპანია 9 000 დოლარით დააფინანსა;როგორც ბრიტანული Open democracy წერს, -ის საარჩევნო კომისიის (FEC) მონაცემებით, 2017-2020 წლებში ნიკანდროსმა 73, 450 აშშ დოლარი შესწირა 16 ამერიკელ კონგრესმენს და სენატორს. ისინი კი მოგვიანებით Frontera-ს სასარგებლოდ ლობირებდნენ;
რატომ დასჭირდა ნიკანდროსს სენატორების მობილიზება, ამის გასაგებად ამერიკული „ფრონტერას“ ქართულ ისტორიას უნდა გადავხედოთ.
ამერიკული “ფრონტერა რისორსიზ ჯორჯია კორპორეიშნ” საქართველოში 1997 წელს გამოჩნდა, დაარეგისტრირა შპს “ფრონტერა ისტერნ ჯორჯია”, რომელმაც მე-12 ბლოკზე (კახეთსა და ქვემო ქართლში) ნავთობისა და გაზის ძებნა-ძიების 25-წლიანი ლიცენზია მოიპოვა.
რესურსების წარუმატებელი ძიებისა და დაგროვილი ვალის გამო 2018 წელს საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციამ „ფრონტერას” ჰააგის საერთაშორისო არბიტრაჟში უჩივლა.
როგორც ჩანს, სწორედ ამ არბიტრაჟში წაგების და ქვეყნის დატოვების შიშით მიმართა ნიკანდროსმა თავის გავლენიან ნაცნობებს სენატში – მათ შორის, მარკვეინ მალინს და “ქართული ოცნების” წინააღმდეგ აამხედრა.
2025 წლის მიწურულს კი სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა – “ფრონტერა” და “ქართული ოცნება” ფაქტობრივად თანამოაზრეები აღმოჩნდენ. საქართველოს ხელისუფლებას, რომელსაც „მეგობარი აქტის“ სახით თავზე დამოკლეს მახვილი ეკიდა, სასწრაფოდ დასჭირდა ვაშინგტონში გავლენიანი „მაშველი რგოლი“. ნიკანდროსს კი სენატში მასთან ვალში მყოფი მოკავშირეები ჰყავდა.
2020 წლის 17 აპრილს არბიტრაჟმა საბოლოო განაჩენი გამოიტანა და დაადგინა:
“ფრონტერამ” პროდუქციის წილობრივი განაწილების ხელშეკრულება (PSC) არსებითად დაარღვია;
კომპანიას ვალდებულებად დაეკისრა ძებნა-ძიების ფართობის 99%-ის სახელმწიფოსთვის დაბრუნება;
კომპანიას დაევალა, დაახლოებით, 6 მილიონი აშშ დოლარის (საარბიტრაჟო პროცესის ხარჯები) ანაზღაურება;
“ფრონტერას” განცხადებები კახეთში გაზის უზარმაზარი მარაგების აღმოჩენაზე დოკუმენტურად არ დასტურდებოდა.
როგორ გადაურჩა “ფრონტერა” 15-მილიონიან დავალიანებს?
“ფრონტერამ” საქართველოსთან არბიტრაჟი ოფიციალურად კი წააგო, მაგრამ რეალურად მოგებულის პოზიციაში დარჩა.
ნავთობისა და გაზის კორპორაციამ 2024 წლის ფინანსურ ანგარიშში დაწერა, რომ “ფრონტერასგან” მისაღები აქვს 15,4 მილიონი ლარი, თუმცა ამ თანხის ამოღება შეუძლებელია, რადგან კომპანია ლიკვიდაციის პროცესშია და ფული არ აქვს.
სრულად ჟურნალისტური გამოძიება წაიკითხეთ “აი ფაქტის” საიტზე.
კომენტარები
გადახედვა
რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა “მეგობარი აქტი?”
10 წუთის წინ
რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა “მეგობარი აქტი?”
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, ბათუმში მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მე-18 ნაკადზე მიღება დაიწყო
41 წუთის წინ
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, ბათუმში მეწარმე ქალთა განვითარების პროგრამის მე-18 ნაკადზე მიღება დაიწყო
გადახედვა
ევროკავშირი უნგრეთისთვის მილიარდობით დოლარის ფონდებს, რეფორმების განხორციელების პირობით, განბლოკავს
ერთი საათის წინ
ევროკავშირი უნგრეთისთვის მილიარდობით დოლარის ფონდებს, რეფორმების განხორციელების პირობით, განბლოკავს
გადახედვა
გორში პაპუნა ლოცულაშვილის ცემისთვის ბრალდებულ 6-ვე პოლიციელს წინასწარი პატიმრობა შეეფარდა
ერთი საათის წინ
გორში პაპუნა ლოცულაშვილის ცემისთვის ბრალდებულ 6-ვე პოლიციელს წინასწარი პატიმრობა შეეფარდა
გადახედვა
8 მსახიობი, რომლებმაც მთავარ როლზე უარი დაბალი ანაზღაურების გამო თქვეს
3 საათის წინ
8 მსახიობი, რომლებმაც მთავარ როლზე უარი დაბალი ანაზღაურების გამო თქვეს
გადახედვა
გზის ხელმეორედ გადაკეტვის ბრალდებით დაკავებულ ზურაბ მენთეშაშვილს 9-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა
3 საათის წინ
გზის ხელმეორედ გადაკეტვის ბრალდებით დაკავებულ ზურაბ მენთეშაშვილს 9-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა
გადახედვა
ახალი Siri: გაჟონილი ინფორმაცია აჩვენებს, რომ Apple რბოლაში ერთვება
3 საათის წინ
ახალი Siri: გაჟონილი ინფორმაცია აჩვენებს, რომ Apple რბოლაში ერთვება
სოფო ბაბუციძის ამბავი დამოუკიდებლობაზე — “ყველაზე მნიშვნელოვანი პირველი ნაბიჯია, თავდაჯერებულობა კი, უკვე მოძრაობაში მოდის”
3 საათის წინ
სოფო ბაბუციძის ამბავი დამოუკიდებლობაზე — “ყველაზე მნიშვნელოვანი პირველი ნაბიჯია, თავდაჯერებულობა კი, უკვე მოძრაობაში მოდის”
გადახედვა
: იმ ექვს პოლიციელს, სადაც ბრძანდებიან, მინდა ვუსაყვედურო, თქვენ ამათ მიეცით სალაპარაკო
3 საათის წინ
: იმ ექვს პოლიციელს, სადაც ბრძანდებიან, მინდა ვუსაყვედურო, თქვენ ამათ მიეცით სალაპარაკო
გადახედვა
“Google უკვე Google აღარ არის” — AI-ს გამო მომხმარებლებმა DuckDuckGo-ს მიაშურეს
3 საათის წინ
“Google უკვე Google აღარ არის” — AI-ს გამო მომხმარებლებმა DuckDuckGo-ს მიაშურეს
Tbilisi Records-მა გია ყანჩელის მუსიკა სცენისა და ეკრანისთვის პირველად გამოსცა ვინილის ფირფიტაზე
4 საათის წინ
Tbilisi Records-მა გია ყანჩელის მუსიკა სცენისა და ეკრანისთვის პირველად გამოსცა ვინილის ფირფიტაზე
გადახედვა
რუმინეთში რუსული დრონი კორპუსს შეეჯახა, რამაც ხანძარი გამოიწვია — არიან დაშავებულები
5 საათის წინ
რუმინეთში რუსული დრონი კორპუსს შეეჯახა, რამაც ხანძარი გამოიწვია — არიან დაშავებულები
გადახედვა
მოისმინეთ: არიანა გრანდემ ახალი სიმღერა გამოუშვა
5 საათის წინ
მოისმინეთ: არიანა გრანდემ ახალი სიმღერა გამოუშვა
გადახედვა
შესაძლოა, მერკურიზე წყლის ყინული ერთ პლანეტარულ დღეში მოხვედრილიყო
6 საათის წინ
შესაძლოა, მერკურიზე წყლის ყინული ერთ პლანეტარულ დღეში მოხვედრილიყო
რაღა დროს ჩემი ინგლისურია?! მითები და რეალობა ენის სწავლაზე ზრდასრულ ასაკში
6 საათის წინ
რაღა დროს ჩემი ინგლისურია?! მითები და რეალობა ენის სწავლაზე ზრდასრულ ასაკში
გადახედვა
სეს: “ფუდ გალერიდან” აღებული სურსათის ნიმუშებში ოქროსფერი სტაფილოკოკი და კოლიფორმული ბაქტერიები გამოვლინდა”
6 საათის წინ
სეს: “ფუდ გალერიდან” აღებული სურსათის ნიმუშებში ოქროსფერი სტაფილოკოკი და კოლიფორმული ბაქტერიები გამოვლინდა”
გადახედვა
აღმოაჩინეს შავი ხვრელი, რომელიც თავის გალაქტიკაზე ადრე წარმოიქმნა
6 საათის წინ
აღმოაჩინეს შავი ხვრელი, რომელიც თავის გალაქტიკაზე ადრე წარმოიქმნა
გადახედვა
ევროკავშირმა Temu არალეგალური პროდუქციის გაყიდვის გამო €200 მილიონით დააჯარიმა
7 საათის წინ
ევროკავშირმა Temu არალეგალური პროდუქციის გაყიდვის გამო €200 მილიონით დააჯარიმა
სტუდიო ლიბერთი, Tbilisi Gastro Week-ის სტრატეგიული პარტნიორია
7 საათის წინ
სტუდიო ლიბერთი, Tbilisi Gastro Week-ის სტრატეგიული პარტნიორია
კახეთში Wasteless-ის ეკომეგობრული ფესტივალი იმართება — მხარდამჭერი საქართველოს ბანკია
7 საათის წინ
კახეთში Wasteless-ის ეკომეგობრული ფესტივალი იმართება — მხარდამჭერი საქართველოს ბანკია
ქვიზი: როგორ გახსოვს ქართული სიმღერები მაისზე?
28 მაისი, 18:50
ქვიზი: როგორ გახსოვს ქართული სიმღერები მაისზე?
კვირის ტოპ-5
15 წლის ბიჭი, რომელსაც თბილისში ეძებდნენ, გარდაცვლილი იპოვეს747 ნახვა
თუ პირის შემოსავალი 1 250 ლარია, ოჯახი სოციალურად დაუცველის სტატუსს დაკარგავს — ცვლილება კანონში561 ნახვა
მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან საპატრიარქოს 5 300 000 ლარს გამოუყოფს453 ნახვა
“გახდა აგრესიული და განახორციელა თავდასხმა პოლიციელზე — ქვით დაუზიანა ჯანმრთელობა” — ალექსანდრე დარახველიძე გორის ინციდენტზე339 ნახვა
“მე ვნახე ეს კადრები, აბსოლუტურად მიუღებელია” — ირაკლი გორში მომხდარ ინციდენტზე239 ნახვა
გირჩევთ
გადახედვა
პოლიტიკა
: “ზვიად ხარაზიშვილს ეკუთვნოდა ღირსების ორდენი”
ირაკლი : “ზვიად ხარაზიშვილს ეკუთვნოდა ღირსების ორდენი”
გადახედვა
დედამიწა
კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული სიცხე ნაადრევი მშობიარობის რისკს ზრდის — ახალი კვლევა
კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული სიცხე ნაადრევი მშობიარობის რისკს ზრდის — ახალი კვლევა
გადახედვა
კინო
The Testaments-ის მეორე სეზონზე მუშაობა დაიწყო — რას ამბობენ სერიალის შემქმნელები
The Testaments-ის მეორე სეზონზე მუშაობა დაიწყო — რას ამბობენ სერიალის შემქმნელები
გადახედვა
ფიზიკა
CERN-ში ნაწილაკის ახალი მდგომარეობა აღმოაჩინეს
CERN-ში ნაწილაკის ახალი მდგომარეობა აღმოაჩინეს
გადახედვა
Paleo
როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს
როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს
გადახედვა
ფლორა და ფაუნა
რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის
რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის
გადახედვა
კრიმინალი
ლაშა აბისონაშვილის დედა: “როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]”
ლაშა აბისონაშვილის დედა: “როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]”
გადახედვა
პოლიტიკა
ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს
ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს
კულინარია
ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან?
ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან?
გადახედვა
საზოგადოება
ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — გორში მომხდარ ძალადობაზე
ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — გორში მომხდარ ძალადობაზე
ახლა კითხულობენ
გადახედვა
“თითქოს პატიმარი გათავისუფლდა” — 88 დღის შემდეგ ირანში ინტერნეტი დაბრუნდა
28 მაისი, 11:39
“88 დღის შემდეგ ზუსტად ისეთი შეგრძნებაა, თითქოს პატიმარი სამთვიანი პატიმრობის შემდეგ გათავისუფლდა და პირველად იხილა…
ნიდერლანდებში, ტბაში მარნეულელი 18 წლის ბიჭი დაიხრჩო
ტიმ დეიშის სემინარი-ვორქშოპი თბილისში
რუსეთმა და თალიბანმა სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი
: ველოდებით როდის დაიწყებენ ევროპული სახელმწიფოები დიუშენის სამკურნალო მედიკამენტების შესყიდვას

ასევე დაგაინტერესებთ