ფოტო: NASA/JPL-Caltech/MSSS
NASA-ს მიერ მარსზე გაგზავნილმა მავალმა Curiosity იქ ისეთი ქიმიური ექსპერიმენტი ჩაატარა, რომელიც აქამდე სხვა პლანეტაზე არასდროს განუხორციელებიათ. შედეგად, მეცნიერებმა ორგანული მოლეკულები აღმოაჩინეს, რომელთაგანაც ზოგი ამ ციურ სხეულზე არასდროს დაუფიქსირებიათ.
გასათვალისწინებელია, რომ ორგანული მოლეკულები არამხოლოდ ბიოლოგიური, არამედ გეოლოგიური პროცესებისასაც წარმოიქმნება. ასეთია, მაგალითად, პლანეტის ზედაპირზე მეტეორიტის დაცემა. ეს ნიშნავს, რომ მარსის ზედაპირზე სამ მილიარდზე მეტი წლის წინანდელი ისტორიაა შემონახული. ესაა პერიოდი, როცა იქ ტბები და მდინარეები არსებობდა, ანუ წყალი, რომელიც ჩვენთვის ცნობილი სიცოცხლის ფორმებისთვის აუცილებელი კომპონენტია.
Curiosity სწორედ ისეთ ადგილს იკვლევს, სადაც ადრე ტბა იყო — გეილის კრატერს. იგი იქ სიცოცხლის კვალს 2012 წლიდან ეძებს. რაც შეეხება ექსპერიმენტს, ის 2020 წელს ჩაატარეს, შედეგები კი ახლახან გამოცემაში Nature Communications გამოქვეყნდა.
მავალის მიერ გაბურღული სამი ადგილი, რომელთაგანაც ორგანულ მოლეკულებს “Mary Anning 3”-ის მიმდებარედ მიაგნეს.
ფოტო: NASA/JPL-Caltech/MSSS
აპარატს ორ ტუბში ჰქონდა ნაერთი TMAH, რომელიც ორგანული მატერიის დასაშლელად და მისი შედგენილობის გამოსავლენად გამოიყენება. კვლევის ფარგლებში სპეციალისტებმა 20-ზე მეტი ორგანული მოლეკულა გამოავლინეს, ზოგი კი მარსზე პირველად დაფიქსირდა. მათ შორისაა ბენზოთიოფენი, რომელიც მეტეორიტებსა და ასტეროიდებშიცაა.
“დედამიწასა და მარსზე მეტეორიტებიდან ერთი და იგივე კომპონენტები მოხვდა. სავარაუდოდ, სწორედ ასე აღმოჩნდა ჩვენს პლანეტაზე სიცოცხლის საშენი მასალა”, — აცხადებენ ავტორები.
მათი თქმით, მეორე მოლეკულა აზოტს შეიცავს (აზოტის ჰეტეროციკლი) და დნმ-ის ჩამოყალიბებაში მონაწილე “საწყისი რგოლია”. ამის მიუხედავად, როგორც უკვე ვახსენეთ, ეს პირდაპირ სიცოცხლის არსებობაზე არ მიანიშნებს. ამგვარი დასკვნის გამოსატანად ნიმუშები მეცნიერებმა ახლოდან უნდა შეისწავლონ, რისთვისაც მათი დედამიწაზე ჩამოტანაა საჭირო.
ცნობისთვის, ამ მიზნით სხვა მავალმა, Perseverance-მა, მარსზე გრუნტისა და ქვების ფრაგმენტები უკვე შეაგროვა. NASA მის გამოგზავნას გეგმავდა, მაგრამ არასაკმარისი ბიუჯეტის გამო მისია გაუქმდა. სამაგიეროდ, სამომავლოდ იქ ევროპული სააგენტო მავალ როზალინდ ფრანკლინის გაშვებას აპირებს (2028 წელს), რომელსაც უფრო დიდი ბურღი აქვს და თან TMAH-საც გაიყოლებს.
თუ სტატიაში განხილული თემა და ზოგადად: მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფერო შენთვის საინტერესოა, გამოიწერე ჩვენი ინსტაგრამი.
კომენტარები
კვირის ტოპ-5
შექმნეს ოსტეოართრიტის წამალი, რომელმაც ცხოველებში დაავადება უმარტივესად შეაქცია2323 ნახვა
ჩატბოტები გვეპირფერებიან — ახალი კვლევის შედეგები არასახარბიელოა1428 ნახვა
აბასთუმნის ობსერვატორიის მეცნიერებს NASA-ს ჯილდო გადაეცათ1053 ნახვა
NASA-ს მავალმა მარსზე უჩვეულო ქვები დააფიქსირა, რომლებიც რეპტილიის ქერცლებს ჰგავს1011 ნახვა
დედამიწის ორბიტის გასწვრივ მეტეორების ახალი წყარო აღმოაჩინეს946 ნახვა
გირჩევთ
გადახედვა
ხელოვნური ინტელექტი
ნახეთ: მარათონში ჩინურმა რობოტმა ადამიანის რეკორდიც კი მოხსნა
ნახეთ: მარათონში ჩინურმა რობოტმა ადამიანის რეკორდიც კი მოხსნა
გადახედვა
ხელოვნური ინტელექტი
რა ემართება ჩვენს აზროვნებას, როცა საქმეში ხელოვნურ ინტელექტს ვიყენებთ? — კვლევა
რა ემართება ჩვენს აზროვნებას, როცა საქმეში ხელოვნურ ინტელექტს ვიყენებთ? — კვლევა
გადახედვა
ადამიანი
როგორ განსაზღვრავს “ბნელი მხარე” ჩვენს კარიერას
როგორ განსაზღვრავს “ბნელი მხარე” ჩვენს კარიერას
გადახედვა
მეცნიერება
მეცნიერებმა ქარვაში 35 მილიონი წლის წინ გაქვავებული უცნაური ობობასნაირი აღმოაჩინეს
მეცნიერებმა ქარვაში 35 მილიონი წლის წინ გაქვავებული უცნაური ობობასნაირი აღმოაჩინეს
გადახედვა
ტექნიკა
შექმნეს ბატარეა, რომელიც ელექტრომობილს 9 წუთში 90%-ით ტენის
შექმნეს ბატარეა, რომელიც ელექტრომობილს 9 წუთში 90%-ით ტენის
გადახედვა
კოსმოსი
Blue Origin-მა გამოყენებული რაკეტა ხელახლა გაუშვა და უკან წარმატებით დააბრუნა — ნახეთ
Blue Origin-მა გამოყენებული რაკეტა ხელახლა გაუშვა და უკან წარმატებით დააბრუნა — ნახეთ
გადახედვა
კოსმოსი
ბნელი ენერგიის შემსწავლელი ინსტრუმენტის მეშვეობით კოსმოსის უდიდესი 3D რუკა შექმნეს
ბნელი ენერგიის შემსწავლელი ინსტრუმენტის მეშვეობით კოსმოსის უდიდესი 3D რუკა შექმნეს
ეკონომიკა
პირველი ნაბიჯის შიში: 3 რჩევა მათთვის, ვისაც ფინანსური ბაზრების ეშინია
პირველი ნაბიჯის შიში: 3 რჩევა მათთვის, ვისაც ფინანსური ბაზრების ეშინია
გადახედვა
ხელოვნური ინტელექტი
ცუკერბერგი საკუთარ AI-კლონს ქმნის, რომელიც თანამშრომლებს თვალყურს მიადევნებს
ცუკერბერგი საკუთარ AI-კლონს ქმნის, რომელიც თანამშრომლებს თვალყურს მიადევნებს
გადახედვა
Sci-Tech
შესაძლოა, კაშალოტებს ადამიანების მსგავსი კომუნიკაციის სისტემა ჰქონდეთ
შესაძლოა, კაშალოტებს ადამიანების მსგავსი კომუნიკაციის სისტემა ჰქონდეთ