როდის დაიწყო ადამიანმა ორ ფეხზე სიარული? – ჩადის უდაბნოში ნაპოვნი ძვლები სამყაროს ისტორიას ცვლის

მეც­ნი­ერ­თა ჯგუფ­მა ცენ­ტრა­ლურ აფ­რი­კა­ში აღ­მო­ჩე­ნი­ლი ნა­მარ­ხე­ბის ახა­ლი ანა­ლი­ზი და­ას­რუ­ლა, რაც ამ­ყა­რებს თე­ო­რი­ას, რომ ადა­მი­ა­ნის წი­ნა­პა­რი ჯერ კი­დევ 7 მი­ლი­ო­ნი წლის წინ ორ ფეხ­ზე და­დი­ო­და.
ვინ იყო სა­ჰე­ლან­თრო­პო­სი?
ორი ათწლე­უ­ლის წინ, ჩა­დის უდაბ­ნო­ში მკვლევ­რებ­მა უძ­ვე­ლე­სი არ­სე­ბის ნაშ­თე­ბი აღ­მო­ა­ჩი­ნეს: თა­ვის ქალა, ფე­ხი­სა და ხე­ლის რამ­დე­ნი­მე ძვა­ლი. ამ არ­სე­ბას Sahelanthropus tchadensis უწო­დეს, მეტ­სა­ხე­ლად კი „ტუ­მაი“ (რაც „სი­ცო­ცხლის იმედს“ ნიშ­ნავს).
აღ­მო­ჩე­ნის დღი­დან მეც­ნი­ე­რე­ბი კა­მა­თობ­დნენ მთა­ვარ კი­თხვა­ზე: და­დი­ო­და ეს არ­სე­ბა ორ ფეხ­ზე, რო­გორც თა­ნა­მედ­რო­ვე ადა­მი­ა­ნი, თუ ოთხზე ცო­ცავ­და, რო­გორც ცხო­ველ­თა სამ­ყა­როს უმე­ტე­სი წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი?
რა­ტომ არის ეს აღ­მო­ჩე­ნა რე­ვო­ლუ­ცი­უ­რი?
ჟურ­ნალ Science Advances-ში გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბუ­ლი ახა­ლი კვლე­ვა ამ­ტკი­ცებს, რომ სა­ჰე­ლან­თრო­პო­სი ჩვე­ნი პირ­ვე­ლი წი­ნა­პა­რია, რო­მე­ლიც რე­გუ­ლა­რუ­ლად ორ ფეხ­ზე გა­და­ად­გილ­დე­ბო­და. თუ ეს თე­ო­რია სა­ბო­ლო­ოდ და­დას­ტურ­დე­ბა, ეს ნიშ­ნავს, რომ ადა­მი­ა­ნის წი­ნა­პა­რი იმა­ზე 1 მი­ლი­ო­ნი წლით ადრე „გა­ი­მარ­თა წელ­ში“, ვიდ­რე აქამ­დე გვე­გო­ნა.
რა და­ამ­ტკი­ცა ძვლე­ბის ანა­ლიზ­მა?
ნიუ-იორ­კის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრო­ფე­სორ­მა სკოტ უი­ლი­ამსმა და მის­მა გუნ­დმა ძვლე­ბის დე­ტა­ლუ­რი 3D მო­დე­ლი­რე­ბა მო­ახ­დი­ნეს. მათ აღ­მო­ა­ჩი­ნეს რამ­დე­ნი­მე საკ­ვან­ძო ნი­შა­ნი:
ბარ­ძა­ყის ძვლის ფორ­მა: მას აქვს სპე­ცი­ფი­კუ­რი ბრუნ­ვა, რაც მხო­ლოდ ორ ფეხ­ზე მო­სი­ა­რუ­ლე არ­სე­ბებს ახა­სი­ა­თებთ. კუნ­თე­ბის მი­მაგ­რე­ბის წერ­ტი­ლი: ძვალ­ზე ნა­პოვ­ნია ამო­ბურ­ცუ­ლო­ბა, რო­მე­ლიც პა­სუ­ხის­მგე­ბე­ლია სირ­ბი­ლი­სა და დგო­მის დროს სხე­უ­ლის წო­ნას­წო­რო­ბა­ზე.
მყე­სე­ბის კვა­ლი: აღ­მო­ჩე­ნი­ლია ად­გი­ლი, სა­დაც მენჯსა და ბარ­ძაყს შო­რის ყვე­ლა­ზე ძლი­ე­რი მყე­სი გა­დის. სწო­რედ ეს მყე­სი უშ­ლის ხელს ადა­მი­ა­ნის ტორსს, რომ დგო­მი­სას უკან არ გა­და­ვარ­დეს.
რა­ტომ არის ეს მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი?
ორ ფეხ­ზე დად­გო­მა კა­ცობ­რი­ო­ბის ის­ტო­რი­ა­ში გარ­დამ­ტე­ხი მო­მენ­ტი იყო. ამან გა­ა­თა­ვი­სუფ­ლა ხე­ლე­ბი, რა­მაც თა­ვის მხრივ ხელი შე­უ­წყო ტვი­ნის გან­ვი­თა­რე­ბას – ადა­მი­ან­მა და­ი­წყო ია­რა­ღე­ბის დამ­ზა­დე­ბა და მათი გა­მო­ყე­ნე­ბა.
მი­უ­ხე­და­ვად ახა­ლი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბი­სა, სა­მეც­ნი­ე­რო წრე­ებ­ში დე­ბა­ტე­ბი მა­ინც გრძელ­დე­ბა. ოპო­ნენ­ტე­ბი მი­იჩ­ნე­ვენ, რომ ძვლე­ბი დრო­თა გან­მავ­ლო­ბა­ში იმ­დე­ნად და­ზი­ან­და, რომ ზუს­ტი დას­კვნე­ბის გა­მო­ტა­ნა რთუ­ლია.
მეც­ნი­ერ­თა ჯგუ­ფი წელს კვლავ გეგ­მავს ჩა­დის უდაბ­ნო­ში დაბ­რუ­ნე­ბას, რათა ახა­ლი ნა­მარ­ხე­ბი იპო­ვონ და ეს 7-მი­ლი­ონ­წლი­ა­ნი სა­ი­დუმ­ლო სა­ბო­ლო­ოდ ამოხ­სნან.
წყა­რო:
www.ambebi.ge