სანდრო თვალჭრელიძე – “ასეთი ტიპის ბრძოლა, თავიდანვე განწირულია… ოპოზიციამ პროტესტის აგორების ახლებური ტექნოლოგია უნდა მოიფიქროს”
სადავო კანონების გაწვევა არჩევნების აღიარების სანაცვლოდ – დაიწყებს თუ არა “ოცნება” პოლიტიკურ ვაჭრობას დასავლეთთან
ვახტანგ ძაბირაძე – “2003 წლის სცენარის განვითარებისთვის საფუძველი და მზაობა არ არსებობს”
“მოსკოვი შესაფერის მომენტს ელოდება და შემდეგ აფხაზებს დასჯის” – მამუკა არეშიძე
ირაკლი მელაშვილი – “ოპოზიცია ვერ იძლევა იმის იმედს, რომ იციან, როგორ უნდა დადგეს შედეგი”
* * *
სანდრო თვალჭრელიძე – “ისეთი ტიპის ბრძოლა, რასაც დღეს ოპოზიცია გვთავაზობს, თავიდანვე განწირულია”
“მოდი, თავშივე გეტყვით, რომ არჩევნების ტოტალური გაყალბების არ მჯერა. შესაძლოა იყოს საეჭვო 3-4%, ანუ სათუოა გადალახა თუ არა რეალურად 50% “ქართულმა ოცნებამ”, სხვა მხრივ, ამ არჩევნებმა აჩვენა, რომ ქვეყანაში ყველაზე ძლიერი პარტია, მოგვწონს თუ არა, არის “ქართული ოცნება”. ამ პარტიამ ყველაზე ნაკლები ხმა მიიღო თბილისის ვაკის რაიონში და ამან 38% შეადგინა. ესეც ბევრ რამეზე მეტყველებს. აშკარაა, რომ დარღვევების ის ფაქტებიც, რაზეც ოპოზიცია ლაპარაკობს, გაყალბებას სულაც არ ასაბუთებს. ძირითადად, ლაპარაკია არა იმაზე, რომ არასწორად დაითვალა მანქანამ ხმები, არამედ იმაზე, რომ დაირღვა ხმის მიცემის ფარულობა. მიზეზი იმისა, თუ რატომაც გაიმარჯვა “ქართულმა ოცნებამ” არაერთია, მაგრამ არამც და არამც ის, რომ მას საზოგადოების დიდი ნაწილი ენდობა. არა, მმართველი პარტია დიდ ნაწილს არ მოსწონს, მაგრამ ხალხმა მისი ალტერნატივა ვერ დაინახა. ოპოზიციამ წინასაარჩევნოდ საშინლად იმუშავა, უფრო სწორად, არ იმუშავა…” – აცხადებს ექსპერტი სანდრო თვალჭრელიძე გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით კარვები, აქციები და პრეზიდენტი… / რას იზამს საქართველოში ევროკავშირის სპეცმისია?!
“ქართული ოცნება” იყო ერთადერთი პარტია, რომელიც ყველა სოფელში ჩავიდა. მათ მოიგონეს დელეგატების ინსტიტუტი და მასობრივად იმუშავეს ამომრჩეველზე. ოპოზიცია ასე არ მოქცეულა – გამოდიოდნენ ტელეეთერებში, მიტინგებზე და სულ ეს იყო, მეტი არაფერი. მათ ქვეყნის განვითარების არავითარი პოზიტიური, ალტერნატიული გზა ელექტორატისთვის არ შეუთავაზებიათ. მხოლოდ იმას ამბობდნენ, ევროპაში გვინდაო. თუ დააკვირდებით, “ქართული ოცნება” უკვე შემდგომ არჩევნებზე ზრუნავს, აცხადებს, ევროკავშირის წევრები 2030 წელს გავხდებითო და ამაში გულისხმობენ, რომ 2028 წლის არჩევნების მოგებასაც აპირებენ. როცა მეტოქეს აქვს ხანგრძლივ დროზე გათვლილი პოლიტიკა, მას ასევე ხანგრძლივი და მდგრადი ოპოზიციური მუხტი უნდა დაუპირისპირო, ეს კი ოპოზიციას არ გამოუვიდა. რას აკეთებს ამის შემდეგ ოპოზიცია? დაიწყეს აქციები, გამოსვლები ქუჩაში, მაგრამ პროტესტის რესურსიც არ ჩანს. მკითხავთ, ალბათ, რატომ? – იმიტომ, რომ ძალიან ტლუდ და არასწორად იქცევიან. 30 წლის განმავლობაში კარვების გაშლის მეტი ვერაფერი მოიფიქრეს. ეს ტექნოლოგია ჯერ კიდევ ზვიად გამსახურდიას მმართველობის დროს მოიგონეს. რასაც ვუყურებთ, ყველაფერი ძველი, დრომოჭმულია”, – აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას სანდრო თვალჭრელიძე.
“ჯერ რა არასწორად მოიქცნენ – როგორც უკვე ვთქვი, ვაკის რაიონში ყველაზე ნაკლები ხმა სახელისუფლებო პარტიამ მიიღო, ესენი კი ადგნენ და სწორედ ამ რაიონში გადაკეტეს გზა, ანუ იმ ხალხს შეუქმნეს პრობლემა, რომლის დიდი ნაწილიც ოპოზიციურად არის განწყობილი. ეს სწორად გათვლილი ნაბიჯია? მერე უკვირთ, რატომ არ გადის ხალხი ოპოზიციის აქციებზე. აბსოლუტურად, არასწორი პოლიტიკა აქვთ. ბუნებრივია, ამგვარი პროტესტის ხელისუფლებასაც არ ეშინია. როცა გაზეთი გამოვა, იმ დღეს დიდი აქციაა დაანონსებული, თუმცა 200 000 კაციც რომ გამოვიდეს, ხელისუფლება არ შეიცვლის პოზიციას. მას მხოლოდ ერთიანი, მასშტაბური დაუმორჩილებლობის აქციის შეეშინდებათ. თუ სტუდენტები გაიფიცებიან, 10% კი არა, სულ ცოტა, 90%, ამასთან, აუცილებლად უნდა წაჰყვეს პროფესურაც… მე ასეთი გაფიცვები მინახავს ისრაელში, საფრანგეთში, როდესაც ყველაფერი გაჩერებული იყო. ამისთვის კი საჭიროა თითოეულ დასაქმებულთან მისვლა, მათთან ლაპარაკი, მუშაობა. მოკლედ, ვიდრე იუსტიციის სახლი არ გაიფიცება, არ გაიფიცება მეტრო და სხვა ტრანსპორტი, მანამდე ხელისუფლება რეალურ დათმობებზე არ წავა, ამ ყველაფერს კი დიდი შრომა და ორგანიზება სჭირდება. ისეთი ტიპის ბრძოლა კი, რასაც დღეს ოპოზიცია გვთავაზობს, თავიდანვე განწირულია. ოპოზიციამ პროტესტის აგორების ახლებური ტექნოლოგია უნდა მოიფიქროს”, – მიიჩნევს რესპონდენტი.
“პრეზიდენტი მართალია, ამ კინკლაობითა და ურთიერთბრალდებებით ოპოზიციურად განწყობილ მოქალაქეებში უფრო მეტ იმედგაცრუებას იწვევენ. ჩემი აზრით, პარლამენტის ლეგიტიმაციის საკითხი მხოლოდ იმით არ წყდება, ვინ შევა პარლამენტში და ვინ უარს იტყვის. არსებობს კონსტიტუცია, საერთაშორისო საზოგადოება და ა.შ. მოდი, ვაღიაროთ, ევროპარლამენტშიც არ არის ერთგვაროვანი დამოკიდებულება ჩვენი არჩევნების შედეგებისადმი. მთავრობას ჰყავს თავისი მოკავშირეები უნგრეთისა და სლოვაკეთის სახით. გარდა ამისა, იმისთვის, რომ არალეგიტიმურად ჩაითვალოს არჩევნები, აუცილებელია არსებობდეს საფუძვლიანი მტკიცებულებები, რომელთა ნაკლებობა აშკარაა. გარდა ამისა, ჯერ კიდევ ვერ გაარკვია ევროპარლამენტმა, როდის და რისთვის გამოგზავნოს საქართველოში სპეციალური მისია, არჩევნების შემდეგ ერთი თვე გავიდა და ჯერ კიდევ არაფერია შეთანხმებული. მე თუ მკითხვთ, მისია, სულ ცოტა, 15 დღის წინ უნდა გამოეგზავნათ. ქვეყანაში პროტესტის მუხტიც არ ჩანს, ხომ ფაქტია, რომ ჩვენს გასაკეთებელს ევროპელები ვერ გააკეთებენ”, – ამტკიცებს ექსპერტი.
“ოპოზიციაში ახალი სახეებია საჭირო. ჯერჯერობით ამ სტუდენტურ მოძრაობაში არ ჩანან ისეთი ლიდერები, ვინც ჩვენი პოლიტიკის ახალ სახეებად იქცევიან. დიდი იმედი მქონდა, რომ ამ ე.წ. აგენტების კანონის წინააღმდეგ გამოსვლებისას გამოიკვეთებოდნენ, მაგრამ ასე არ მოხდა. საჭიროა ძლიერი ცენტრისტული ოპოზიციის შექმნა. ამის პოტენციალი მამუკა ხაზარაძისა და გახარიას პარტიებს აქვთ, მაგრამ ყველა თავისი ვიწროპარტიული ინტერესებიდან გამომდინარე მოქმედებს… რაც შეეხება სალომე ზურაბიშვილის სარჩელს, მე არა ვარ კონსტიტუციონალისტი, ამიტომ ამ საკითხზე სამართლებრივ ექსპერტიზას ვერ წარმოგიდგენთ, მაგრამ ჩემს აზრს გეტყვით. პროცესების პოლიტიკური და საკანონმდებლო ლოგიკიდან გამომდინარე, მე ხელისუფლების ადგილას აუცილებლად დაველოდებოდი საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას. წარმოიდგინეთ, რა შეიძლება მოხდეს – პარლამენტი იწყებს მუშაობას, რის მერეც საკონსტიტუციო სასამართლო აცხადებს, რომ პარლამენტი არალეგიტიმურია და ცესკოს ახალი არჩევნების ჩატარებას ავალებს. ხომ სრულიად აბსურდული ვითარება იქნება”, – დაასკვნის სანდრო თვალჭრელიძე.
“ის, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს განაჩენამდე მოიწვიეს პარლამენტის სხდომა, ცინიკური აქტია, რადგან მთავრობა ამით პირდაპირ გვეუბნება, პარლამენტი იწყებს მუშაობას იმიტომ, რომ საკონსტიტუციო სასამართლო ჯიბეში გვყავს და სწორედ იმ განაჩენს გამოიტანს, როგორიც ჩვენ გვინდაო. მაგათ ადგილზე ფორმალურად მაინც ვიზრუნებდი საკონსტიტუციო სასამართლოს იმიჯზე და დაველოდებოდი მის განაჩენს. რაც შეეხება ევროპარლამენტის რეზოლუციას, მე არ ველი, რომ ეს რეზოლუცია ნათელს მოჰფენს საქართველო-ევროკავშირის მომავალ ურთიერთობას. უახლოეს მომავალში პიროვნული სანქციები შეიძლება დაწესდეს, მაგრამ არა მასშტაბური. როგორც უკვე ვთქვი, სერიოზული სანქციების დაწესებას ან კიდევ უვიზო მიმოსვლის გაუქმებას კონსენსუსი სჭირდება, რაც ამ ეტაპზე ევროკავშირის ქვეყნებში არ არსებობს. ყველაფერი გადაწყდება აშშ-ში ახალარჩეული პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის ინაუგურაციის შემდეგ. საქართველოსთან დაკავშირებით ევროპა მოიქცევა აშშ-ის გადაწყვეტილებების სინერგიულად. როგორი იქნება ტრამპის ადმინისტრაციის რეაქცია და ურთიერთობა საქართველოსთან, ჯერ ჩემთვის ბოლომდე გარკვეული არ არის”, – ამბობს ექსპერტი.
“დონალდ ტრამპი არაპროგნოზირებადი ადამიანია, თანაც მას ძალიან ბევრი საზრუნავი დახვდება – უკრაინა–რუსეთის ომი, ვითარება ახლო აღმოსავლეთში და ა.შ. ამიტომ არ მჯერა, რომ ამ მსოფლიო გამოწვევების გათვალისწინებით, ინაუგურაციის მეორე დღესვე საქართველოს თემით დაინტერესდეს. ალბათ, გაზაფხულზე გამოჩნდება კოლექტიურ დასავლეთისა და საქართველოს ურთიერთობის ძირითადი ტენდენციები. მანამდე ევროპაც ძალიან თავშეკავებულად იმოქმედებს. ერთ საკითხს მინდა მივაპყრო თქვენი ყურადღება – “ქართულმა ოცნებამ” პირველ სხდომაზე დიპლომატიური კორპუსი არ დაპატიჟა, ჩემთვის კი გასაგებია რატომაც, დაასწრეს, რადგან ეშინოდათ, რომ არავინ მივიდოდა, მაგრამ, ამასთანავე, ეს აჩვენებს ხელისუფლების ძალიან აგდებულ დამოკიდებულებას ჩვენი პარტნიორებისადმი, იმის დემონსტრაციას ცდილობენ, რომ მათი აზრი თითქოს არ აინტერესებთ, რაც, ბუნებრივია, დადებითად ნამდვილად არ აისახება ჩვენს ურთიერთობებზე”, – დასძენს თვალჭრელიძე და შეკითხვაზე – “გახშირდა ლაპარაკი მესამე მსოფლიო ომის საფრთხეზე…” – პასუხობს:
“ჩემი აზრით, ბაიდენის ადმინისტრაციის ეს გადაწყვეტილება იმდენად უკრაინის დასახმარებლად კი არ მიუღიათ, რამდენადაც ტრამპის საწინააღმდეგოდ. საგანგებოდ გაამძაფრეს ვითარება, რათა ტრამპის მომავალ ადმინისტრაციას გაცილებით გაუჭირდეს ამ კონფლიქტის მოგვარება. ვითარება მართლაც ურთულესია. ტრამპს უდიდესი მსოფლიო გეოპოლიტიკური გამოწვევების დროს უწევს მეორე ვადით პრეზიდენტობის დაწყება. ისრაელში ძალიან გაუხარდათ მისი არჩევა, რადგან ის ტრადიციულად ისრაელის სახელმწიფოს დიდი მხარდამჭერია. შესაბამისად, მათი მოლოდინი გაცილებით პოზიტიურია, ვიდრე უკრაინის შემთხვევაში, თუმცა როგორც უკვე ვთქვი, ტრამპი ძალიან არაპროგნოზირებადი პიროვნებაა, შესაბამისად, როდესაც ის ლაპარაკობს რუსეთ-უკრაინის ომის სწრაფ დასრულებაზე, კაცმა არ იცის, როგორ დასრულებას გულისხმობს. ერთი რამის თქმა შემიძლია – მომავალი წლის თებერვლიდან ვაშინგტონს რადიკალურად განსხვავებული პოლიტიკა ექნება რუსეთ-უკრაინის ომის საკითხში, მაგრამ ზუსტად როგორი, ჩემთვის სრულიად გაუგებარია. ამაზე მომავალი წლის მარტის დასაწყისში დავილაპარაკოთ. დიდი იმედი მაქვს, მარტამდე მოსკოვი ბირთვულ იარაღს არ გამოიყენებს და მართლაც არ დაიწყება მესამე მსოფლიო ომი”.
სადავო კანონების გაწვევა არჩევნების აღიარების სანაცვლოდ – დაიწყებს თუ არა “ოცნება” პოლიტიკურ ვაჭრობას დასავლეთთან
“აშშ-სა და ევროკავშირის მაღალჩინოსნები, 26 ოქტომბრის არჩევნებზე საერთაშორისო გამოძიების ჩატარების პარალელურად, ლგბტ პროპაგანდის საწინააღმდეგო და უცხოური გავლენების კანონის გაუქმებას მოითხოვენ. “ქართული ოცნება” უკან არ იხევს და აცხადებს, რომ კანონებს არ გააუქმებს, თუმცაღა ანალიტიკოსთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ მმართველმა პარტიამ ეს კანონები შესაძლოა პოლიტიკური ვაჭრობისთვის გამოიყენოს და დასავლეთის მიერ 26 ოქტომბრის არჩევნების ლეგიტიმურად ცნობის სანაცვლოდ მათზე უარი თქვას. აღსანიშნავია ისიც, რომ გამჭვირვალობის კანონი სრულად ამოქმედებული არ არის და მოლოდინი, რომ ხელისუფლება ამ კანონს არჩევნების წინ მისდამი კრიტიკულად განწყობილი არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და მედიის რეპრესიებისთვის გამოიყენებდა, არ გამართლდა. “უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ” კანონი ოფიციალურად 3 სექტემბრიდან ამოქმედდა, რომლის მიხედვითაც იმ არასამთავრობო და მედიაორგანიზაციებს, რომელთა შემოსავლის 20%-ზე მეტი უცხოეთიდან შემოსდით, შესაბამის რეესტრში დარეგისტრირება და დეკლარაციის შევსება ევალებათ”, – წერს გაზეთი “რეზონანსი” სტატიაში, სათაურით სადავო კანონების გაწვევა არჩევნების აღიარების სანაცვლოდ – დაიწყებს თუ არა “ოცნება” პოლიტიკურ ვაჭრობას დასავლეთთან.
“საქართველოს პარლამენტმა “ლგბტ პროპაგანდის წინააღმდეგ” კანონი 17 სექტემბერს მიიღო. პაკეტი შედგებოდა ძირითადი კანონპროექტისაგან “ოჯახური ღირებულებებისა და არასრულწლოვანთა დაცვის შესახებ” და 18 თანდართული ცვლილებისგან საქართველოს სხვადასხვა კანონში. დასავლელი ლიდერები ფიქრობენ, რომ ეს კანონი დისკრიმინაციულია და უნდა გაუქმდეს. 30 ოქტომბერს აშშ-ს პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი თავად გამოეხმაურა საქართველოში ჩატარებულ არჩევნებს, მან საქართველოს ხელისუფლებას მოუწოდა “გამჭვირვალედ გამოიძიოს ყველა საარჩევნო დარღვევა”. განაცხადა, რომ ღრმადაა შეშფოთებული “ქვეყნის ბოლოდროინდელი დემოკრატიული უკუსვლით, მათ შორის ისეთი კანონმდებლობის ამოქმედებით, რომელიც იმეორებს რუსულ კანონებს, ზღუდავს ფუნდამენტურ თავისუფლებებს და ზღუდავს სივრცეს დამოუკიდებელი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისთვის”. ამავე შინაარსის იყო ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის ჯოზეფ ბორელის მიერ ასევე 30 ოქტომბერს გაკეთებული განცხადებაც”, – აღნიშნავს გამოცემა.
“ანალიტიკოსი რამაზ საყვარელიძე “რეზონანსთან” აცხადებს, რომ ჯერჯერობით დასავლეთიდან არჩევნების აღიარება-არაღიარებასთან დაკავშირებით “თავშეკავებული სიჩუმეა” და შესაბამისად, თუ “ოცნებას” ამგვარი პოლიტიკური შეთავაზება გეგმაში აქვს, ჯერჯერობით კანონების გაუქმებას არ იჩქარებს. საბოლოოდ იგი არ გამორიცხავს, რომ ამგვარი “ვაჭრობა” მართლაც დაიწყოს, თუმცა ფიქრობს, რომ კანონების გაწვევა თავად „ოცნების” მხარდამჭერებში მკვეთრად ნეგატიურად იქნება აღქმული. თსუ-ს პროფესორისა და ანალიტიკოსის, კორნელი კაკაჩიას აზრით კი, ეს კანონები ისეთ დროს მიიღეს, როცა ამის საჭიროება არ იდგა, რაც ბადებს ეჭვს, რომ მმართველ პარტიას ეს, შესაძლოა, სწორედ სავაჭროდ უნდოდა. თუმცა, კაკაჩია ეჭვობს, რომ ევროკავშირი კანონების გაუქმების სანაცვლოდ არჩევნების აღიარებაზე წავიდეს”, – განაგრძობს გამოცემა.
“არჩევნების არაღიარებაც არაა დამდგარი, თავშეკავებული სიჩუმეა. ამიტომ მეეჭვება, რომ “ოცნებამ” იჩქაროს შეთავაზება რაიმეს სანაცვლოდ მიუხედავად იმისა, რომ დასავლელი პოლიტიკოსები სრულიად არალოგიკურად გვთავაზობენ – ეს კანონები გაიტანეთ და არჩევნებზე აღარ ვილაპარაკებთო. ეს კანონი და არჩევნები ერთმანეთთან კავშირში არაა. “ოცნებამ” წესით ეს კანონები არ უნდა დათმოს, რადგან, ჯერ ერთი, ოჯახის თემაზე და თუნდაც გამჭვირვალობის კანონი რომ დათმოს, თავად საქართველოში იქნება ცუდი რეაქცია ამ დათმობაზე. მე მგონი თვითონ “გავლენების კანონი” არავის ეძვირფასება, მაგრამ ის, რომ მმართველი ძალა დათმობაზე წავიდა მაშინ, როცა ამ კანონის ანალოგები სხვაგანაც არის, ეს “ოცნების” მომხრეებისთვის გამაღიზიანებელი იქნება და უკან დახევად შეფასდება. ამიტომ არ მგონია, რომ ასეთი ნაბიჯების გადადგმა იჩქაროს, თუმც ეს ვერსიაც არაა გამორიცხული, რომ ეს ნაბიჯები რეზერვში შეიძლება ჰქონდეს, როგორც პოლიტიკური ვაჭრობის თემა”, – აცხადებს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას რამაზ საყვარელიძემ და შეკითხვაზე – “თუ დასავლეთიდან არჩევნების არაღიარებაზე ხმამაღლა დაიწყეს საუბარი, რამდენად წავა „ოცნება” იმაზე, რომ საბოლოოდ გააუქმოს კანონები?” – პასუხობს:
“არ მგონია, რომ ადვილად მოხდეს, რადგან ამავე დროს, აღიარების ილუსტრაცია ორბანის ჩამოსვლა იყო. ეს უკვე მიუთითებს, რომ თვითონ დასავლეთის სტრუქტურებშიც არის სახელმწიფოების ჯგუფი – უნგრეთი, სერბეთი და ა.შ. – რომლებიც გაღიარებენ კიდეც და პოლიტიკურ ბრძოლაში მხარს გიჭერენ. იმათ მიმართაც არის გარკვეული პასუხისმგებლობა, რომ საქართველომ მედგრად ყოფნა გააგრძელოს და დათმობა მათთვისაც ალბათ მიუღებელი იქნება”.
“თუ გავითვალისწინებთ იმას, თუ ეს კანონები რატომ მიიღეს, მით უმეტეს ზაფხულში, როცა ამის საჭიროება არ იყო, მათ სავარაუდოდ წინასწარ იცოდნენ, რომ არჩევნებზე ლეგიტიმაციის პრობლემა შეექმნებოდათ და ფიქრობდნენ შემდეგ ეს სავაჭროდ გამოეყენებინათ. მაგრამ არ ვარ დარწმუნებული, რომ ევროკავშირი ამაზე წავა. ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული ქვეყანაში მოვლენები როგორ განვითარდება, რადგან იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ევროკავშირი ამაზე წავიდა, პირველ რიგში მნიშვნელოვანია ამას ქვეყანა როგორ მიიღებს, ხელისუფლებას ლეგიტიმურობა ქვეყნის შიგნით რამდენად აქვს. თუ შიგნით პროტესტი გაგრძელდა და ხალხმა არჩევნების შედეგები არ მიიღო, ბუნებრივია, არც ევროკავშირი არ მიიღებს ამას. მეორე, რა რისკიც ახლავს ამას, არის ის, რომ ევროკავშირმა ასე რომც გააკეთოს, ჩვენ ხომ ვიცით, რომ ამის შედეგად არაფერი შეიცვლება – ვერც ბიძინა ივანიშვილი გახდება დემოკრატი და ვერც “ქართული ოცნება” გადაუხვევს ავტოკრატიის გზას. ასეთი გარიგება უფრო რისკების შემცველია, ვიდრე რაიმე შედეგის მომტანი”, – ამტკიცებს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას კორნელი კაკაჩია.
“ამიტომაც ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ამაზე ევროკავშირი დათანხმდეს, თუ, პირობითად, “ქართულ ოცნებაში” ძირეულად ცვლილებები არ მოხდა; მაგალითად, თუ ბიძინა ივანიშვილმა მოიშორა მთლიანად პოლიტიკური ელიტა, რომელიც ახლა ჰყავს და ყველაფერი მათ გადააბრალა. თუ დასავლეთი მაინც წავიდა იმაზე, რომ კანონების გაუქმების სანაცვლოდ არჩევნები აღიარა, ნაკლებ სავარაუდოა, რომ ოპოზიცია პარლამენტში შევიდეს, არ მგონია ოპოზიცია ამაზე წავიდეს. მთავარია როგორ მიიღებს ამას საზოგადოება და ოპოზიცია საზოგადოებაზეა დამოკიდებული. თან არ დაგვავიწყდეს, რომ “ქართულმა ოცნებამაც” მთლად შესაძლოა ეს კანონები ვერ გააუქმოს, რადგან, აქ უბრალოდ მათი პრესტიჟის საკითხი დგას, შეიძლება მხარდამჭერები დაკარგოს უკან დახევის გამო”, – დაასკვნის კაკაჩია.
“რამაზ საყვარელიძე არ ფიქრობს, რომ უახლოეს მომავალში “გამჭვირვალობის კანონი” რეალურად ამოქმედდეს. “არც ეგ არ მგონია. ფრაზებს არ ვაკვირდებით ხოლმე, მაგრამ პასუხმა გაიჟღერა ივანიშვილისა და კობახიძის ნათქვამებში, უფრო ივანიშვილის. კერძოდ, ივანიშვილმა თქვა, რომ ეს კანონი ჩვენ არ გვაინტერესებს და ამის შემოტანით ჩვენ პროვოცირება გვინდოდა იმ ძალების, რომლებიც ჩვენს წინააღმდეგ იბრძოლებს, რომ დაგვენახა ეს ბრძოლა და ამავე დროს პროვოცირება გაგვეკეთებინა იმისთვის, რომ მათ დაეხარჯათ თავიანთი პოლიტიკური თუ ეკონომიკური რესურსებიო. ეს კანონი “წითელი ნაჭრის” ფუნქციას ასრულებდა და არ მგონია, რომ მისი ამოქმედება იჩქარონ, რადგან ეს უკურეაქციას გააჩენს, მით უმეტეს, რომ ეს კანონი მოქმედებაში ნელა თუ შევა, ამასობაში მსოფლიოში ძალები ისე გადანაწილდებიან, რომ გასაგები იქნება ვინ იქნება მსოფლიოში წამყვანი – მემარცხენეები, რომელსაც დემოკრატებს ვეძახით, თუ მემარჯვენეები, რომლებსაც კონსერვატორებს ვეძახით”, – ამბობს საყვარელიძე, რომლის აზრით, “ამ ძალთა თანაფარდობაზე იქნება დამოკიდებული ქართული პოლიტიკური ელიტის გაბედულებაც”, – დასძენს გამოცემა.
“მსოფლიოს ასეთი დალაგება უფრო მომავალი წლის იანვრიდანაა მოსალოდნელი, როცა აშშ-ის პრეზიდენტის ინაუგურაცია შედგება და ნელ-ნელა ტენდენციები უკვე ცხადი გახდება, თუ საით მიდის მთლიანად დასავლეთის საზოგადოება. მეეჭვება, რომ მინიმუმ გაზაფხულამდე ამ კანონების გაუქმებაზე დაიწყონ საუბარი. არაფერი არ ითხოვს ასეთ მკაფიო სურათს – არიქა გაუქმდესო”, – მიიჩნევს რამაზ საყვარელიძე. ანალიტიკოს კორნელი კაკაჩიას აზრით, შესაძლოა “ოცნებამ” კანონი არ გააუქმოს, მაგრამ ის დამოკლეს მახვილივით მუდმივად ექნებათ ჩამოკიდებული”, – წერს სტატიის ავტორი.
“ალბათ ეს არჩევნების თემა რომ გადაივლის, იმის მიხედვით იმოქმედებენ, თუ საზოგადოებრივი ორგანიზაციები როგორ გააქტიურდებიან. ასე დამოკლეს მახვილივით მუდმივად ექნებათ ჩამოკიდებული ეს კანონები და გააჩნია ვის როგორ დასჭირდება, იმის მიხედვით მიუსადაგებენ ნორმებს. რაც ყველაზე მთავარია, მუდმივად შანტაჟის ქვეშ უნდა ჰყავდეთ მედია და სამოქალაქო საზოგადოება. მიზანიც სწორედ ესაა – შიშის და ზეწოლის ქვეშ ყოფნა, რომ მათი მხრიდან დიდი აქტიურობა არ იყოს. არ მგონია სათითაოდ ჩამოუარონ ორგანიზაციებს. დიდია რისკი, რომ თუ რეპრესიებს დაიწყებენ, ამას უფრო დიდი წინააღმდეგობა მოჰყვება და ეს მე მგონი თავადაც იციან. თუ ამ არჩევნების ამბებმა გადაიარა, არ მგონია კიდევ იმის სურვილი ჰქონდეთ, რომ ხელახალ დემოსტრაციებს შეუწყონ ხელი”, – ამბობს კორნელი კაკაჩია.
ვახტანგ ძაბირაძე – “2003 წლის სცენარის განვითარებისთვის საფუძველი და მზაობა არ არსებობს”
“რთული სიტუაცია კი არის, მაგრამ ვერ ვიტყვი, რომ ისეთი მძაფრი კრიზისია, ამან შეიძლება დიდი ძვრები გამოიწვიოს-მეთქი. თუმცა ვითარება ნამდვილად რთულია და პროცესი ესკალაციისკენ მიდის. ალბათ, ამ კვირის დამდეგს პროტესტის პიკი იქნება, შემდეგ კი სიტუაცია როგორ დალაგდება, ძნელი სათქმელია. ეს ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული. დამოკიდებულია იმაზე, ოპოზიცია რას იზამს. რაც მთავარია, ამ კვირაში ევროკავშირიდან ტექნიკური კომისია ჩამოდის და ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება მისი შეფასება, რათა შემდეგ მეტ-ნაკლებად დალაგდეს პოლიტიკური პროცესი ქვეყანაში. დასავლეთშიც ჩამოყალიბდება პოზიცია, ვნახავთ, რა გადაწყვეტილებას მიიღებენ ჩვენი პარტნიორები. ამასთან, როგორც ჩანს, არც ოპოზიციაშია ერთობა, რადგან გახარია ჯერ არ არის მზად, რომ მანდატები დატოვოს, დანარჩენები კი მზად არიან. ამიტომ დღეს ძნელია პროგნოზირება, როგორ განვითარდება მოვლენები”, – აცხადებს ანალიტიკოსი ვახტანგ ძაბირაძე გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით “2003 წლის სცენარის განვითარებისთვის საფუძველი და მზაობა არ არსებობს”.
“მე ერთი რამ შემიძლია ვთქვა – 2003 წლის სცენარის განვითარებისთვის საფუძველი და მზაობა ახლა არ არსებობს. 2003-ში იყო პირდაპირ ბიულეტენების ჩაყრა, ძალადობა, ამომრჩევლები სიებში საკუთარ თავს ვერ პოულობდნენ და ა.შ., ეს ცნობილი გახდა მთელი საზოგადოებისთვის. ვიზუალურად იყო ცხადი, რომ ხელისუფლება დიდ გაყალბებაზე წავიდა. იყო კიდევ ერთი ფაქტორი – მაშინ ოპოზიცია მეტ-ნაკლებად ერთიანი იყო როგორც პოლიტიკურად, ასევე ოპოზიციური საზოგადოებით. დღეს ვითარება სხვანაირია. გასაგებია, რომ დაირღვა ფარულობის პრინციპი, მაგრამ დგება ერთი საკითხი – კი ბატონო, ფარულობის პრინციპი დაირღვა, მაგრამ ამან გავლენა მოახდინა ამომრჩეველზე? ჯერ ერთი, ფარულობის პრინციპის დარღვევაც დაფიქსირდა მას შემდეგ, რაც ამ პროცესებმა ჩაიარა… ეს საკითხი იმავე დღეს რომ დასმულიყო, ვითარება სხვაგვარი იქნებოდა. გარდა ამისა, საარჩევნო პერიოდშიც და არჩევნების დღესაც იყო შეხლა-შემოხლა, მაგრამ გაცილებით ნაკლები, ვიდრე წინა არჩევნების პერიოდებში. ოპოზიცია და საზოგადოების გარკვეული ნაწილი, ის, ვინც მეტ-ნაკლებად პოლიტიკურ პროცესებშია ჩართული, კი ხვდება, რომ არჩევნები გაყალბდა და სამართლებრივადაც ასეა, მაგრამ საზოგადოება ვერ აცნობიერებს ამას, ოპოზიციის ვალი კი სწორედ ის იყო, რომ მისთვის ეს ეჩვენებინა”, – აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას ვახტანგ ძაბირაძე.
“ცესკოს დღევანდელ მონაცემებს თუ შევხედავთ და შევადარებთ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებს, დაახლოებით ასეთივე ვითარება იყო. ოპოზიციის კანდიდატმა მაშინ 900 ათასამდე ხმა აიღო, მილიონამდე – ზურაბიშვილმა. მაინც იმუშავა შუაშისტურ ამომრჩეველზე იმან, რომ არ შეიქმნა მძლავრი შუაშისტური დაჯგუფება – ანუ ამომრჩეველი დადგა ისევ იმ მოცემულობის წინაშე, რომ “ნაცმოძრაობის” ორი ფრთა უფრო მძლავრია, ვიდრე ხაზარაძე-გახარია. ისინი რომ გაერთიანებულიყვნენ, მაშინ შესაძლებელი იყო ხმები ცოტა სხვაგვარად გადანაწილებულიყო და შუაშისტური ამომრჩეველი “ოცნებისკენ” კი არა, ოპოზიციისკენ წასულიყო. რაც შეეხება მანდატებზე წინასწარ უარის თქმას, პრობლემა პარლამენტში არშესვლა კი არ არის, არამედ ის, მერე რა უნდა გააკეთო? ეს აქვს გააზრებული ოპოზიციის იმ ნაწილს, რომელიც პარლამენტში შესვლაზე უარს ამბობს? კარგი, არ შედიან პარლამენტში, მაგრამ ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებენ? ეს არჩევნები მომავალ წელსაა და ამ ცესკოს პირობებში იღებენ მონაწილეობას? თუ ეს არ იცი, მაშინ, მოდი, ჯერ ეს გაიაზრე, რადგან ასე მარტივად არ იქნება საქმე”, – განაგრძობს რესპონდენტი.
“კი, ჩვენი პარტნიორები არჩევნებს არ აღიარებენ, მაგრამ არც ის უთქვამთ, არალეგიტიმური არჩევნებიაო. საბოლოო გადაწყვეტილება არ არის მიღებული და ამიტომ, როდესაც ტაქტიკურ გადაწყვეტილებას იღებ და ამის სტრატეგიაში განვითარებას ვერ ხედავ, ძალიან რთულია მოქმედება. იგივე სიტუაცია იყო 2008 წელს და მივიღეთ ის, რომ ოპოზიცია, ფაქტობრივად, განულდა. ლიდერის პრობლემა მაშინაც იდგა და დღესაც დგას. თითქოს ოპოზიციაში ლიდერი ბევრია, მაგრამ გამორჩეული არც ერთი არ არის. რაც მთავარია, ოპოზიცია არ მუშაობს, რომ ლიდერი შექმნას. ძველი “ნაცმოძრაობა” ისევ სააკაშვილს მისტირის, მეორე რას აკეთებს გაუგებარია და ა.შ. ასეთ ვითარებაში საკოორდინაციო ცენტრი ხომ მაინც უნდა შექმნილიყო. ბევრი თემაა, რომელთა განხილვა ოპოზიციას არ სურს ან ვერ ხვდება, რომ ეს გადასაწყვეტი და გასაკეთებელია. ამასთან, არ ვიცით ჩვენი პარტნიორების პოზიცია. ასეთი სუსტი ოპოზიცია თითქმის არასდროს ყოფილა. ამიტომ ახლა ჰაერივით საჭიროა, რომ ოპოზიციამ მარტო აქ კი არა, ტანდემში იმუშაოს ჩვენს პარტნიორებთან ერთად, წინასწარ გათვალოს ნაბიჯები, რას აპირებს და როგორ”, – თვლის ანალიტიკოსი.
“სახალხო პარლამენტის იდეა გავიგე, მაგრამ რა ფუნქცია ექნება? 2007 წელს მე დაახლოებით ასეთ რაღაცას ვთავაზობდი მაშინდელ ოპოზიციას, მაგრამ მაშინ ისინი პარლამენტში იყვნენ. ვთავაზობდი, რომ “ნაციონალებთან” ერთად კი არა, გვერდით დარბაზში პარალელურად ჩაეტარებინათ სხდომა, რათა საზოგადოებას დაენახა, რა განსხვავება იყო “ნაცმოძრაობის” პარლამენტართა და ოპოზიციონერ პარლამენტარებს შორის. ალტერნატიული პარლამენტის მოწვევაზე რომ ლაპარაკობენ, სხვა თუ არაფერი, ისიც ხომ მნიშვნელოვანია, ამ ალტერნატიული პარლამენტის წევრები ვინ იქნებიან. რომ ამბობენ, ისინი, ვინც ბარიერი გადალახაო, ეს ხომ იმას ნიშნავს, რომ ამ არჩევნების შედეგებს აღიარებ? თუ იგივე ხალხი არ შედის, მაშინ როგორ უნდა დაკომპლექტდეს? დღეს ძალიან რთული ვითარებაა. “ქართული ოცნება” ვინმეს მოგვწონს თუ არა, არც ისე გულუბრყვილოები არიან, როგორც ოპოზიციას ჰგონია. ფული არ აკლიათ, ჰყავთ მრჩევლები, სწავლობენ სოციალურ ვითარებას, ამუშავებენ მესიჯებს და ისე უშვებენ, რასაც მათთვის ძალიან კარგი შედეგები მოაქვს”, – ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე.
“გახარიამ განაცხადა, არ შევდივარო, პარლამენტში თუ არ შედიხარ, არალეგიტიმურობაზე ლაპარაკობ და მანდატებზე უარს არ ამბობ, მაშინ გამოდის, პარლამენტის წევრი ხარ, მაგრამ ბოიკოტის რეჟიმში და ესეც ხომ ირიბად აღიარებაა? გახარიას იმაში კი ვეთანხმები, რომ არც ერთი ლიდერი, რომელიც გარეთ ზის ან ციხეში, საზოგადოებისთვის მისაღები არ არის. ამიტომ, რაც არ უნდა ეცადონ, საზოგადოებას ლიდერს ვერ უკარნახებენ. ერთი მომენტიც საინტერესოა – სააკაშვილის პარტია ოპოზიციიდან მეორე ადგილზე გავიდა, მაგრამ, როგორც ჩანს, ეს ლიდერი ისე ვეღარ ლიდერობს თუნდაც იმ ამომრჩეველში, რომელიც მხარს უჭერს ამ წლების განმავლობაში, და რაც დრო გავა, ეს ვითარება უფრო შეიცვლება”, – დასძენს ძაბირაძე და შეკითხვაზე – “ამ კვირაში წინ წამოიწია, ასე ვთქვათ, “ოცნების” მიერ ოპოზიციასთან შესაძლო გარიგების თუ ცალკეული პირის მოსყიდვა-გადაბირების თემამ. არის შანსი, რომ ოპოზიციიდან თუნდაც ცალკეული პირები შევიდნენ პარლამენტში და ამას რა შედეგი მოჰყვება?” – პასუხობს:
“გადაბირებას, რა თქმა უნდა, შეეცდებიან. მეტიც, როცა ვფიქრობდი, რომ “ქართული ოცნება” 50%-ს ვერ აიღებდა და დასჭირდებოდა ოპოზიციური ხმები, მაშინაც ვფიქრობდი, ათიოდე მანდატი თუ დასჭირდა, გადაიხდის ივანიშვილი ამ ათ მილიონს და ათი დეპუტატი კი მოიძებნება-მეთქი. ახლაც, რა თქმა უნდა, იქნება ამ მიმართულებით მუშაობა, თუმცა არც ისეა საქმე, რომ ვთქვათ, ერთპარტიული პარლამენტია და რაში სჭირდება გადაბირებაო? გახარია არ მიიღებს მანდატების დატოვების გადაწყვეტილებას და პარლამენტი არ იქნება ერთპარტიული, შევლენ თუ არა. ოპოზიცია რთულ ვითარებაშია – არ შევლენ პარლამენტში და, მაშინ უნდა იცოდნენ, ეს ოთხი წელი ქუჩაში რა უნდა აკეთონ. ასე რომ, ოპოზიცია რთული არჩევანის წინაშეა”.
“მოსკოვი შესაფერის მომენტს ელოდება და შემდეგ აფხაზებს დასჯის” – მამუკა არეშიძე
“მოსკოვი აფხაზეთს ბოლო დროს მომხდარის გამო სამაგიეროს აუცილებლად გადაუხდის. უბრალოდ ახლა თავს იკავებს, რადგან პასუხისმგებელი არავინაა, მაგრამ დაელოდება და გარკვეულ შეზღუდვებს დაუწესებს, – ამის შესახებ ექსპერტმა კავკასიის საკითხებში მამუკა არეშიძემ “რეზონანსთან” განაცხადა. “რა თქმა უნდა, რუსებს აფხაზების მიმართ წყენა აქვთ. გამოდის, მთელი ეს ამბავი მოხდა იმის გამო, რომ მოსკოვის გადაწყვეტილება აფხაზებმა არ მიიღეს. დღეს აფხაზური ოპოზიცია საუბრობს იმის თაობაზე, რომ ეს რუსულ-აფხაზური საინვესტიციო ხელშეკრულება იყო, ვიღაც მითიური ოლიგარქების ინიციატივა, სინამდვილეში კი ასე არ არის. ოპოზიციონერები არ ასახელებენ კონკრეტულად ვისზეა ლაპარაკი, ერთადერთი ისმის ხოლმე ტკაჩოვის გვარი. ასევე, რამდენიმე ქართველის, რუსეთის მოქალაქის სახელები, მათ შორის ბიძინა ივანიშვილის, როგორც ამ პროექტის ერთ-ერთი მონაწილის, მაგრამ დაუსაბუთებელია”, – ამბობს არეშიძე, რომლის თქმით, მხოლოდ ტკაჩოვის გვარი აქვთ დასაბუთებული”, – წერს გაზეთი “რეზონანსი” სტატიაში, სათაურით “მოსკოვი შესაფერის მომენტს ელოდება და შემდეგ აფხაზებს დასჯის” – მამუკა არეშიძე.
“სინამდვილეში ეს ყველაფერი ტყუილია, რადგან თვითონ იმ დოკუმენტს, რომელიც ამ კანონის რეალიზაციას გულისხმობდა, ხელი მოაწერეს რუსეთის ეკონომიკის მინისტრმა და აფხაზეთის დე ფაქტო ეკონომიკის მინისტრმა. პრინციპში, ეს ოფიციალური მოსკოვის გადაწყვეტილებაა. როგორც ჩანს, დღეს მოსკოვი განსაკუთრებულ ზეწოლას აფხაზების მიმართ არ ცდილობს, რადგან ალბათ ფიქრობს, ამის დროც დადგება. პრინციპში, ასეთ არეულ სიტუაციაში, როცა ე.წ. ხელისუფლება პრაქტიკულად არც არის, ვის უნდა მოსთხოვონ. თუმცა მე ასე მგონია, რომ მომავალში რუსეთი აფხაზებს გარკვეულ შეზღუდვებს დაუწესებს, მათ შორის იმ პოლიტიკოსებს, რომლებმაც საქმე აქამდე მიიყვანეს. პირველ რიგში აქ იგულისხმება ადგურ არძინბა და კან კვარჩია, რომლებიც ამ გადატრიალებას ხელმძღვანელობდნენ, მაგრამ დღეს არ მოხდება. მით უმეტეს, რომ საბოლოო ჯამში ეს კანონი არ დაამტკიცეს”, – აცხადებს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას მამუკა არეშიძე.
“კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, ახლა პასუხისმგებელი არავინაა და შესაბამისად, ასე თვალსაჩინო აქტივობა არ იქნება. თუმცაღა მოსკოვი ჩაერია იმაში, რომ არ მომხდარიყო დაპირისპირება, ასლან ბჟანია მშვიდობიანად წასულიყო და ოპოზიციას თავისი მოთხოვნები მთლიანად ვერ გაეტანა. ოპოზიციას უნდოდა, რომ მთელი მთავრობა წასულიყო, მაგრამ ასე არ მოხდა, დარჩა ვიცე-პრეზიდენტი. იმის მიუხედავად, რომ ის მარიონეტულ ფიგურად იქცა, მაგრამ ოფიციალურად ვიცე-პრეზიდენტია. მოსკოვი აფხაზებს სამაგიეროს აუცილებლად გადაუხდის და მერე როგორ განვითარდება მოვლენები, რთული სათქმელია”, – ამტკიცებს მამუკა არეშიძე.
ირაკლი მელაშვილი – “ოპოზიცია ვერ იძლევა იმის იმედს, რომ იციან, როგორ უნდა დადგეს შედეგი”
“ჩვენთან ისევ ჰგონიათ, კოორდინირებული მოქმედება ყველას ერთ მწკრივში ჩადგომაა, ყველამ ერთ ხმაზე უნდა ვიმღეროთ, ერთი და იმავე წინადადებით ვილაპარაკოთ და თუკი ვინმეს განსხვავებული აზრი აქვს, ესე იგი, ხელისუფლებასთანაა შეკრული. ეს ფაშისტური აზროვნება ვერ მოიშორა ჩვენი პოლიტიკური სპექტრის ნაწილმა, ნაცვლად იმისა, მიხვდნენ, რომ კოორდინაცია ძირითად საკითხებში შეთანხმებას ნიშნავს, რომ წინადადების დონეზე შეთანხმება უაზრობაა. მაგალითად, გახარია იმაზე ფიქრობს, ხელახალი არჩევნები რომ დაინიშნოს, მისმა ამომრჩეველმა ხმა ხომ უნდა მისცეს და გვარამია-ვაშაძის ენით ხომ არ ილაპარაკებს? ამიტომ ცდილობს შეინარჩუნოს ძირითად თემაში ერთიანობა, რათა არ მოხდეს “ოცნების” ლეგიტიმაცია. მისი ხალხი დარბის ევროპაში, სადაც არჩევნების გაყალბების მტკიცებულების წარდგენას ცდილობს. როგორც ჩანს, რაც აქამდე ოპოზიციამ წარადგინა, მიუხედავად იმისა, რომ ამბობენ, გავგზავნეთ მტკიცებულებები, ასე ვქენით და ისე ვქენითო, დამაჯერებელი არ აღმოჩნდა…” – აცხადებს ანალიტიკოსი ირაკლი მელაშვილი გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით “ოპოზიცია ვერ იძლევა იმის იმედს, რომ იციან, როგორ უნდა დადგეს შედეგი”
“ამაზე მიუთითებს გამოქვეყნებული სტატიები, ევროკავშირის ორგანოების გადაწყვეტილებები, თბილისში გზავნიან წარმომადგენლებს და ელოდებიან ეუთოს დასკვნას. ესე იგი, რაც მათ ოპოზიციამ გაუგზავნა, მათთვის არ არის საკმარისი იმის დასადასტურებლად, რომ არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა. ეს არის ევროპა, მას სათანადო ფაქტები სჭირდება. ცივილიზებულ სამყაროში მოქმედებს პრინციპი, თუ არ დაიჭირე, ქურდი არ არის. შესაბამისად, სათანადო წონის მტკიცებულებები თუ არ წარადგინე, სანქციებს არავინ დაუწესებს “ოცნებას”, რადგან ასეთი მძიმე გადაწყვეტილებები ძალიან მკაფიო მტკიცებულებებს უნდა ეფუძნებოდეს. ქართველი პოლიტიკოსები ვერ ხვდებიან, რას ნიშნავს ევროპული აზროვნება. ევროპულობა ნიშნავს სწორედ იმას, რომ უნდა დაამტკიცო ვიღაცის მიერ კანონის დარღვევა, იმან კი არ უნდა იმართლოს თავი, კანონი არ დამირღვევიაო. თუ ვერ დაამტკიცებ, რეაგირებაც სათანადო იქნება. მეორე მხრივ, ხელისუფლებასაც გასახარი დიდი არაფერი აქვს…”, – აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას ირაკლი მელაშვილი.
“მათ დღეს გამარჯვებულის ტონალობა აქვთ, სინამდვილეში კი, ჩემი აზრით, თუკი საკმარისი მტკიცებულება არ იქნა წარდგენილი, კი ბატონო, არ დაუწესებენ სანქციებს, არ ვიქნებით სანქცირებული ქვეყანა, მაგრამ ურთიერთობა არ ექნებათ ისეთი, როგორიც ევროკავშირის წევრობის მსურველ ქვეყანასთან უნდა ჰქონდეთ. დამოკიდებულება იქნება ასეთი: ეს ხალხი გამყალბებელია, რომელსაც ხმების ქურდობა ვერ დაუმტკიცეს, და “ოცნება” იქნება მიჩნეული არაწესიერ, არასანდო მხარედ. ასე რომ, სასიხარულო არაფერი აქვთ. ევროპას კი აქვს ავტოკრატიულ ქვეყნებთან ურთიერთობა, მაგრამ მათ ევროკავშირის წევრობა ხომ არ უნდათ? ევროპის კონტინენტზე ავტოკრატიები, ფაქტობრივად, არ არსებობენ, ერთია ბელარუსი, რომელთანაც ევროკავშირს უმაღლესი დონის ურთიერთობა არა აქვს. საქართველოში თუ ვინმეს მეორე ბელარუსის გაკეთება უნდა, უნდა იცოდნენ, რომ არ გამოვა”, – განაგრძობს რესპონდენტი.
“ჩვენ ბელარუსებისგან ძალიან განვსხვავდებით, საქართველოში სხვა მოცემულობაა. თუ “ოცნებას” ეს მიზანი აქვს, არ გამოუვა. მაშინ რუსის ჯარი უნდა შემოიყვანოს და არა მგონია, რუსის ჯარი თავად ივანიშვილს უნდოდეს. კი, ჩვენ ახლა იქით მივექანებით, მაგრამ არა მგონია, მთლად ბელარუსის დონეზე მივიდეთ. იქნება მინიმალისტური ურთიერთობა პოლიტიკურ-ეკონომიკურ დონეზე, რაღაც სამიტებში შეიძლება მიიღონ მონაწილეობა, მაგრამ ნატოს ფორმატებიდან ხომ უკვე ამოვარდნილი ვართ, დაახლოებით იგივე დაგვემართება ევროკავშირის ფორმატებშიც. ამათ მხოლოდ ძალაუფლების შენარჩუნება აინტერესებთ, მაგრამ ქვეყანაში არასტაბილური მდგომარეობა გარანტირებული აქვთ, რაც როგორ იმოქმედებს ეკონომიკაზე, ლარის კურსზე, ცალკე საკითხია”, – მიიჩნევს ანალიტიკოსი.
“ოპოზიციას თავს ზემოთ ძალა არა აქვს. ოპოზიციური პარტიები სუსტია, არ არიან გამოკვეთილი ლიდერები, რომელთაც ხალხი გაჰყვება. როდესაც ამას ვამბობ, არის ხოლმე ერთი ამბავი, ხელისუფლების წისქვილზე ასხამ წყალსო, მაგრამ თუ ამ შეცდომებზე არ ვილაპარაკეთ, კიდევ გავიმეორებთ და ვიტრიალებთ წრეზე დაუსრულებლად. საერთოდ, ეს მიდგომა, რაც ჩვენს საზოგადოებას აქვს, ახლა ამის დრო არ არის, ახლა მხოლოდ ხელისუფლებას უნდა დავეტაკოთო, არ არის სწორი და არ მოაქვს შედეგი. ჩანდა აგვისტოსა და სექტემბერში, რომ ოპოზიცია რეგიონებში სუსტად მუშაობდა და ამაზე ლაპარაკი ხელისუფლებაზე წყლის დასხმად ითვლებოდა. საბოლოოდ კი ხელისუფლებისთვის წყლის დასხმა აღმოჩნდა ზუსტად ის, რომ უნდა გავჩუმებულიყავით, რა პრობლემებიც იყო ოპოზიციაში, ამაზე არ უნდა გველაპარაკა. სინამდვილეში ხელისუფლებამ ეს ყველაფერი უჩვენოდაც ძალიან კარგად იცოდა, ოპოზიციის პრობლემები მათ წინააღმდეგ გამოიყენა და მოუგო არჩევნები. ამ ფორმით თუ იმ ფორმით დადო ის შედეგი, რაც დადო. ოპოზიციამ ჯამში 800 ათასამდე ხმა აიღო, რაც ამ აქტივობის პირობებში საკმარისი არ იყო გამარჯვებისთვის”, – ამბობს ირაკლი მელაშვილი.
“ეს საკმარისი იქნებოდა, თუკი 1 მილიონ 600 ათასი კაცი მივიდოდა არჩევნებზე, მაგრამ ასეთი ცოტა მომსვლელი საპარლამენტო არჩევნებზე არასოდეს ყოფილა – ანუ ამ შედეგებით ოპოზიცია ვერ იმარჯვებდა. თვალი დავხუჭოთ და ამაზე ლაპარაკი არ შეიძლებაო, ისეთი სიბრიყვეა, რომელიც ყველა მომდევნო არჩევნებში ოპოზიციის მარცხს განაპირობებს. უნდა გამოვნახოთ პრობლემებიდან გამოსავლის გზები. პოლიტიკოსებმა ამაზე უნდა იფიქრონ. ამისთვის უნდა შევუძახოთ და არა ვიძახოთ, რა დროს ამის თქმააო. მე მრჩება შთაბეჭდილება, რომ ამ ნარატივის – ახლა მხოლოდ გაყალბებაზე უნდა ვილაპარაკოთ, თორემ სხვა რამეზე ლაპარაკი ხელისუფლების წისქვილზე წყლის დასხმააო – მიზანი ის არის, რომ ოპოზიციის ლიდერებმა თავიდან აიცილონ ის პასუხისმგებლობა, რაც ჩაფლავებული კამპანიისა და არჩევნების გამო აკისრიათ. ვერ შეძლეს იმ რისკების გათვლა, რაც ახლდა არჩევნებს”, – ამტკიცებს რესპონდენტი და შეკითხვაზე – “როდესაც ცესკოსთვის მანდატების გაუქმების მოთხოვნით მიმართვა სასაცილოა, რადგან ამის უფლება ცესკოს არც აქვს, გახარიაზე თავდასხმას, რომ ამას არ აკეთებს, რა გავლენა ექნება ოპოზიციის ერთიანობაზე?”, – პასუხობს:
“ეს ყველაფერი ხომ იმაზეა გაწერილი, ოპოზიციური ამომრჩეველი მხოლოდ “ნაცური” დარჩეს? აქ ისევ პოლიტიკური ინტერესი იკვეთება და მე მრჩება შთაბეჭდილება, რომ პოლიტიკური არეალი ისევ ორ პოლუსზე დარჩეს – “ნაცი” ან “ქოცი”. როგორც აღმოჩნდა, ამ არჩევნების ერთადერთი დადებითი შედეგი ის იყო, რომ გამოჩნდა, “ნაცმოძრაობა” აღარ არის ერთადერთი ოპოზიციური პარტია. ამიტომ ახლა უკვე ყველა მეთოდი გამოიყენება, რომ არანაცური პარტიები ჩაიპრესოს და ამაში ხელისუფლების და “ნაცმოძრაობის” ინტერესები ემთხვევა. პრობლემა ზუსტად ამაშია, რომ ეშინიათ ოპოზიციური ველის გაშლის და ეს აღარ არის “ნაცმოძრაობის” ექსკლუზივი”.
“ნაცმოძრაობაში” სურთ რამენაირად ყველა მათი მორჩილი გახადონ. მე რამდენადაც მივხვდი, ამას ემსახურებოდა ის აქციაც, რომელიც უნივერსიტეტთან გაიმართა, რადგან არ იყო შეთანხმებული არც გახარიასთან და არც “ლელოსთან”. ჩემი აზრით, ეს იყო “ნაცმოძრაობის” მცდელობა. აქ ორივე ფრთას ვგულისხმობ, რომ დანარჩენ ოპოზიციასთან ძალის პოზიციიდან ელაპარაკათ, მაგრამ არ გამოუვიდათ, რადგან გახარიას და “ლელოს” ხალხიც საკმაოდ ჭკვიანურად მოიქცნენ, როდესაც აქციაში მონაწილეობდნენ, როგორც ჩვეულებრივი მოქალაქეები. “ნაცმოძრაობის” მცდელობა არაფრის მომტანია. ევროკავშირში არიან პირები, ვინც მუდმივად სააკაშვილზე ლაპარაკობენ, შეაქვთ მისი საკითხი რეზოლუციებში, მაგრამ ფიქრი იმაზე, რომ ოპოზიციის მთავარი მომლაპარაკებელი იყოს ადამიანი, რომელიც არაჟნებში ჩაჯდა და ისე შემოიპარა ქვეყანაში, მერე კი ის ცირკები გამართა, ძალიან არასერიოზული მგონია. “ნაცმოძრაობას” მთავარი ოპოზიციური ძალის ბერკეტების გაშვება არ უნდა ხელიდან და ახლა ასეთ მარტივ რაღაცებს ცდილობს”, – დაასკვნის მელაშვილი.