სლოვაკეთში არასამთავრობო ორგანიზაციებთან დაკავშირებით კანონის მიღებას აპირებენ, რომელიც ადგილობრივი სამოქალაქო საზოგადოების შეფასებით, რუსული კანონითაა შთაგონებული.
სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრი, რობერტ ფიცო, რომელიც ევროკავშირში ვლადიმერ პუტინის მოკავშირედ მიიჩნევენ, ირწმუნება, რომ კანონის მიზანია საზოგადოებას არასამთავრობო ორგანიზაციების დაფინანსების შესახებ ინფორმაცია ჰქონდეს.
„გავიგე ამბავი, რომ ხუთშაბათს და პარასკევს ანტისამთავრობო აქციები იქნება იმის გამო, რომ სამთავრობო კოალიცია თითქოს აპირებს რუსული მოდელის მიხედვით კანონის მიღებას არასამთავრობო ორგანიზაციების შესახებ.
კანონპროექტი ეფუძნება ევროპულ სტანდარტებს და არანაირი კავშირი არ აქვს უცხოური აგენტების კანონებთან, როგორიცაა შეერთებულ შტატებში ან ისრაელში.
წინადადების არსი არის ის, რომ საზოგადოებამ უნდა იცოდეს არასამთავრობო ორგანიზაციების დაფინანსების შესახებ და ვის ემსახურებიან ისინი. ოპოზიცია კვლავ ბოროტად იყენებს საპროტესტო აქციებს. მას არ სურს, რომ ხალხმა იცოდეს, მაგალითად, მილიონობით ევროს შესახებ, რომელიც მიიღეს მიხალ შიმეჩკას [სლოვაკეთის ოპოზიციონერი ლიდერი] ოჯახის წევრების არასამთავრობო ორგანიზაციებმა…
კანონპროექტს ხვალ მთავრობაში განვიხილავთ. მე მჯერა, რომ ჩვენ სლოვაკეთის რესპუბლიკის ეროვნულ საბჭოს მის დასამტკიცებლად რეკომენდაციას მივცემთ“, – დაწერა ფიცომ Facebook-ზე.
ფიცოს ამ განცხადებას გამოეხმაურა მიხალ შიმეჩკა, რომლის თქმითაც, ფიცო ცდილობს სამოქალაქო საზოგადოების რეპუტაცია შეარყიოს.
„რობერტ ფიცო დღეს ისევ დაესხა თავს ჩემს ოჯახს. ის ცდილობს შეარყიოს მთელი სამოქალაქო საზოგადოების ხარისხიანი მუშაობა. თუმცა, დღეს მის სიტყვებს პრაქტიკულად არანაირი წონა არ აქვს“, – დაწერა შიმეჩკამ Facebook-ზე.
ფიცოს მთავრობის საკანონმდებლო წინადადების ერთ-ერთი მთავარი მიზანია სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების ლობისტური საქმიანობის მონიტორინგი. სლოვაკეთის მთავრობას სურს იცოდნენ ყველა იმ ქმედებაზე, რომელიც „პირდაპირ ან ირიბად გავლენას ახდენს გადაწყვეტილების მიღებაზე“ საჯარო მოხელეების შესახებ.
საკანონმდებლო ცვლილება ითვალისწინებს ე.წ. გამჭვირვალობის განცხადების შემოღებას, რომლის მიზანია ყველა სახის არასამთავრობო არაკომერციულმა ორგანიზაციამ უნდა მოამზადოს ორგანიზაციის შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშგება ფინანსთა სამინისტროს მითითებების შესაბამისად და თუ ორგანიზაციის წლიური შემოსავალი 35 ათასს ევროს აღემატება, ვალდებულება აქვს, გამოაქვეყნოს მისი წევრების სახელები და გვარები.
ყველა ორგანიზაციას მოეთხოვება გაამჟღავნოს ფიზიკური პირის სახელი და გვარი (როგორც ინდივიდუალური მეწარმე, ასევე ფიზიკური პირი), თუ ორგანიზაციის შემოსავალი ამ პირისგან აღემატება 5000 ევროს წლის განმავლობაში.
სარეგისტრაციო ორგანოებს (რაიონულ ოფისებს ან შინაგან საქმეთა სამინისტროს) მიეცემათ უფლებამოსილება შეაფასონ ამ ანგარიშების შინაარსი და მოითხოვონ დამატებითი ინფორმაცია და მონაცემები ორგანიზაციებისგან, თუ ისინი რაიმეს არასაკმარისად ჩათვლიან.
სლოვაკეთის ერთ-ერთი უძველესი სამოქალაქო ორგანიზაცია, VIA IURIS აცხადებს, რომ კანონპროექტი რუსეთის მიერაა შთაგონებული, რომლითაც რობერტ ფიცოს მთავრობას სურს შეზღუდოს და განსაკუთრებით გააკონტროლოს სლოვაკეთის ყველა აქტიური ადამიანი.
ორგანიზაციის შეფასებით, ფიცოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო ცვლილებები ეწინააღმდეგება არა მხოლოდ ევროკავშირის კანონმდებლობას, არამედ სლოვაკეთის კონსტიტუციასაც.
VIA IURIS-ის შეფასებით, ფიცოს მთავრობის საკანონმდებლო ცვლილებები არღვევს: კონფიდენციალურობისა და პერსონალური მონაცემების დაცვის უფლებას, გაერთიანების თავისუფლების უფლებას, საზოგადოებრივ საქმეთა მართვაში მონაწილეობის უფლებას და კანონის უზენაესობის პრინციპებს, გამოხატვის თავისუფლების უფლებას.
