უკრაინა ამჟამად ერთადერთი ქვეყანაა მსოფლიოში, რომლის საჰაერო სივრცე მთლიანად დახურულია ნებისმიერი გემისა და ავიაკომპანიისთვის, მაგრამ არის ქვეყნები, რომლებსაც ნაწილობრივი შეზღუდვები აქვთ.
თითქმის ერთი წლის წინ, საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოების ევროპულმა ორგანიზაციამ პესიმისტური პროგნოზი გამოაქვეყნა, რომლის მიხედვითაც უკრაინის თავზე ფრენების შეზღუდვები 2029 წლამდე იქნება ძალაში. უკრაინის ვიცე-პრემიერმა ალექსანდრე კუბრაკოვმა განაცხადა, რომ უკრაინა იწყებს ოფიციალურ მოლაპარაკებებს ევროკავშირისა და შეერთებული შტატების მარეგულირებლებთან სამგზავრო საჰაერო მიმოსვლის აღდგენის შესახებ. რომელი აეროპორტების გახსნა და როდის შეიძლება, უცნობია, ისევე როგორც მარშრუტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის გზები.
ისრაელმა 2023 წლის ოქტომბერში ჰამასთან ფართომასშტაბიანი კონფლიქტის დაწყების შემდეგაც კი არ დახურა აეროპორტები, თუმცა ბევრმა ავიაკომპანიამ დროებით გააუქმა ფრენები.
ზოგადად, ისრაელმა ომის წლებში ისწავლა, რომ უზრუნველყოს თავისი ცის უსაფრთხოება ფრენებისთვის, განსაკუთრებით რკინის გუმბათის სისტემის წყალობით. გარდა ამისა, ისრაელის ეროვნული ავიამზიდის თვითმფრინავები აღჭურვილია სპეციალური ხაფანგებით, რომლებსაც რაკეტებისგან დაცვა შეუძლია.
თუმცა, ისრაელის ტერიტორია რამდენჯერმე მცირეა, ვიდრე უკრაინის ტერიტორია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი დაფარვა საჰაერო თავდაცვის სისტემებით უფრო ადვილია.
აქტიური სამხედრო კონფლიქტების გამო, დაკეტილია ისეთი ქვეყნების საჰაერო სივრცე, როგორიცაა სირია, ავღანეთი, იემენი, ერაყი, ირანი, ჩრდილოეთ კორეა, ლიბია და სუდანი.
მაგალითად, იემენში მთავარი რისკია ტერორისტული ჯგუფების მიზანმიმართული თავდასხმები, ასევე ქვეყანაში შესაძლო საჰაერო თავდასხმები; სირიაში მთავარ რისკად განიხილება შესაძლო შეცდომები საჰაერო თავდაცვის სისტემებში – სამოქალაქო თვითმფრინავები შეიძლება შეცდომით დაიჭირონ ან მოხვდნენ სროლაში.
ირანში მთავარი რისკიც საჰაერო თავდაცვის სისტემებში შესაძლო შეცდომები განიხილება. შეგახსენებთ, რომ თეირანში 2020 წლის იანვარში უკრაინული UIA-ს თვითმფრინავის ჩამოვარდნის მიზეზს „ჰაერო თავდაცვის ოპერატორის შეცდომა“ უწოდა.
ჩრდილოეთ კორეაში ფრენების ერთ-ერთი რისკია ქვეყნის რეგულარული სარაკეტო გამოცდები.
რიგი ქვეყნებისთვის არის გაფრთხილება გარკვეულ სიმაღლეებზე ან გარკვეულ რაიონებში ფრენების აკრძალვის შესახებ. მაგალითად, რუსეთმა დახურა საჰაერო სივრცე უკრაინასა და ბელორუსის დასავლეთ საზღვარზე უკრაინაში შეჭრის წინ; ბელორუსმა დახურა სივრცის ნაწილი სამოქალაქო ავიაციისთვის. ასევე – პაკისტანში, მალიში, ეგვიპტეში არის გაფრთხილებები გარკვეულ სიმაღლეებზე ფრენის შესახებ.
![](https://news.ge/wp-content/uploads/2024/09/bbn_w_h-S10HQO-300x169.jpeg)