ლაბორატორიაში პლასტმასა პარკინსონის სამკურნალო პრეპარატად გარდაქმნეს

ლაბორატორიაში პლასტმასა პარკინსონის სამკურნალო პრეპარატად გარდაქმნეს
ფოტო: Photka/Shutterstock.com
13
წაკითხვა
გამოყენებული პლასტმასა უმეტესად მხოლოდ პრობლემის სათავე თუა — იგი გარემოში ხვდება, მიკროპლასტმასებად იშლება, ამ ფორმით წყალში აღწევს და ჩვენს ჯანმრთელობასა და ბუნებას უქმნის საფრთხეს. ეს გარდაუვალი სცენარი არ არის, რადგან უფრო და უფრო მეტი კვლევა მოწმობს, რომ იმავე ნარჩენებისგან შეგვიძლია მედიკამენტები ვაწარმოოთ.
ერთ-ერთი ასეთი ნაშრომი ახლახან გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Sustainability. ედინბურგის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ მოდიფიცირებულ E. coli ბაქტერიებს შეუძლიათ, პოლიეთილენტერეფტალატი (PET) პარკინსონის სამკურნალო ძირითად პრეპარატად, ლევოდოპად, გარდაქმნან. PET აქტიურად გამოიყენება ბოთლებისა და შესაფუთი მასალების დასამზადებლად, ამიტომ იგი საკმაოდ გავრცელებული ნარჩენია — შეიძლება ითქვას, ნახშირბადის აუთვისებელი წყაროც.
ეს მიდგომა, შესაძლოა, ლევოდოპას წარმოების ტრადიციული მეთოდის უფრო ეკომეგობრული ალტერნატივა აღმოჩნდეს. ტრადიციული მეთოდის ფარგლებში წიაღისეული საწვავი გამოიყენება, შედეგად კი ბევრი ენერგია და ფინანსური რესურსი იხარჯება. ამის პარალელურად ბევრი ნახშირბადიც გამოიყოფა.
პარკინსონით მსოფლიოში 10 მილიონზე მეტი ადამიანია დაავადებული, მოსახლეობის დაბერებასთან ერთად კი ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო იზრდება. ლევოდოპა ამჟამად ყველაზე ეფექტიანი საშუალებაა პარკინსონის ძირითადი სიმპტომების სამართავად, ტრემორი იქნება ეს თუ კუნთების გაშეშება. წამლისადმი მოთხოვნა იზრდება, ამიტომ სულ უფრო აქტუალური ხდება, რომ მისი წარმოებისთვის მდგრადი მეთოდები შევიმუშაოთ.
წინა კვლევებით ედინბურგელმა მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ შესაძლებელია, პლასტმასა პარაცეტამოლად, ტკივილგამაყუჩებლად, გარდავქმნათ. ლაბორატორიაში მათ PET მასალის ერთლიტრიანი ბოთლისგან სულ რაღაც 24 საათში მიიღეს პარაცეტამოლი — დაახლოებით იმავე რაოდენობის, რამდენიც 500-მილიგრამიან 9 ტაბლეტშია. მათ ბოთლის 90% გარდაქმნეს.
ამ სფეროში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ პლასტმასა შეიძლება მედიკამენტებისთვის ერთგვარი ქიმიური ნედლეული გახდეს. 2022 წელს სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ პოლიეთილენი (PE) — PET-ისგან განსხვავებული პლასტმასა, რომელსაც პარკებს ამზადებენ — შეგვიძლია მოდიფიცირებული სოკოების მეშვეობით გამოსადეგ ნაერთებად დავშალოთ. მათ შორისაა როგორც ანტიბიოტიკების შესაქმნელად საჭირო მასალები, ასევე სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები და ქოლესტერინის საწინააღმდეგო პრეპარატები.
ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ბოლო კვლევების ფარგლებში უფრო მაღალი ღირებულების მედიკამენტებზე იყვნენ ფოკუსირებულნი. მაგალითად, ერთ-ერთი კვლევით გამოავლინეს, რომ შესაძლებელია, PET პლასტმასა გარდაიქმნას მასალებად, რომლებიც სიმსივნის სამკურნალო საშუალებებისა და სისხლდენის შესაჩერებელი პრეპარატების შესაქმნელადაა საჭირო.
შედეგები იმაზე მიანიშნებს, რომ პლასტმასის ყოველდღიური ნარჩენები შეგვიძლია ჩვენს სასარგებლოდ გამოვიყენოთ და წამლებად გარდავქმნათ. თუკი მკვლევრები შეძლებენ, მიდგომა უფრო ფართო მასშტაბზე აიყვანონ, ამ მედიკამენტის წარმოებისას წიაღისეული საწვავის საჭიროებაც შემცირდება.
ცხადია, ლაბორატორიაში მიღებული შედეგის საწარმოო მასშტაბზე აყვანა მარტივი არ იქნება. ინჟინრებმა ამისათვის ხარჯთეფექტიანი საწარმოო პროცესები უნდა შეიმუშაონ, პროდუქტები კი უსაფრთხოების მკაცრ სტანდარტებს უნდა მოერგოს. აქამდე ცოტა დრო როდი გვაშორებს.
თუ სტატიაში განხილული თემა და ზოგადად: მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფერო შენთვის საინტერესოა, გამოიწერე ჩვენი ინსტაგრამი.
კომენტარები
კვირის ტოპ-5
ტესტი: რა იცი Artemis 2-ის მისიაზე?2314 ნახვა
ისტორიული მისია შესრულებულია! — Artemis 2-ის ეკიპაჟი დედამიწაზე მშვიდობით დაბრუნდა952 ნახვა
ზელენსკის თქმით, უკრაინამ მტრის პოზიციები ქვეითების გარეშე, მხოლოდ რობოტებით დაიკავა151 ნახვა
როგორ ვიყიდოთ ამერიკის 500 საუკეთესო კომპანია ერთი კლიკით?94 ნახვა
ჰარვარდის პროფესორის თქმით, შეიმუშავეს ალგორითმი, რომელმაც შეიძლება “უსასრულო მეხსიერება” მოგვცეს80 ნახვა
გირჩევთ
გადახედვა
Next საქართველო
ვიდეო: ელენე ჟურავლიოვა ილიაუნიზე, პროგრამების დახურვასა და განათლების რეფორმაზე
ვიდეო: ელენე ჟურავლიოვა ილიაუნიზე, პროგრამების დახურვასა და განათლების რეფორმაზე
გადახედვა
მეცნიერება
მასშტაბური კვლევის თანახმად, ქორწინება კიბოს განვითარების რისკის შემცირებასთანაა დაკავშირებული
მასშტაბური კვლევის თანახმად, ქორწინება კიბოს განვითარების რისკის შემცირებასთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
ხელოვნური ინტელექტი
ჩატბოტები გვეპირფერებიან — ახალი კვლევის შედეგები არასახარბიელოა
ჩატბოტები გვეპირფერებიან — ახალი კვლევის შედეგები არასახარბიელოა
გადახედვა
დედამიწა
ყინულის დნობამ, შესაძლოა, ანტარქტიდაზე ოქროთი და სხვა მინერალებით მდიდარი მიწები გააჩინოს
ყინულის დნობამ, შესაძლოა, ანტარქტიდაზე ოქროთი და სხვა მინერალებით მდიდარი მიწები გააჩინოს
გადახედვა
კოსმოსი
რა გვასწავლა არტემის 2-ის მისიამ?
რა გვასწავლა არტემის 2-ის მისიამ?
გადახედვა
Next საქართველო
ვიდეო: რევაზ სოლომონია ილიაუნიში მოლეკულური ბიომეცნიერებების პროგრამის დახურვაზე
ვიდეო: რევაზ სოლომონია ილიაუნიში მოლეკულური ბიომეცნიერებების პროგრამის დახურვაზე
ტექნოლოგიები
შემდეგი პოდკასტი: ყველაფერი Artemis 2-ის შესახებ
შემდეგი პოდკასტი: ყველაფერი Artemis 2-ის შესახებ
გადახედვა
კოსმოსი
ასტრონავტები მოდიან! — მთვარის გრავიტაციამ Artemis 2-ის ეკიპაჟი დედამიწისკენ გამოტყორცნა
ასტრონავტები მოდიან! — მთვარის გრავიტაციამ Artemis 2-ის ეკიპაჟი დედამიწისკენ გამოტყორცნა
გადახედვა
კოსმოსი
პასუხები იმ მნიშვნელოვან შეკითხვებზე, რომლებიც Artemis 2-თან დაკავშირებით შეიძლება გქონდეთ
პასუხები იმ მნიშვნელოვან შეკითხვებზე, რომლებიც Artemis 2-თან დაკავშირებით შეიძლება გქონდეთ
გადახედვა
კოსმოსი
Artemis 2-ის ეკიპაჟმა მთვარეს შემოუარა! — აი, როგორ ჩაიარა ისტორიულმა მომენტმა
Artemis 2-ის ეკიპაჟმა მთვარეს შემოუარა! — აი, როგორ ჩაიარა ისტორიულმა მომენტმა