ბლოგერი დავით ჩუთლაშვილი:
რადიოაქტიური “მშვიდობა“ ანუ როგორ მოწამლა ჩერნობილმა საქართველო მოსკოვის დუმილის ფონზე
1986 წლის 26 აპრილს, როცა ჩერნობილის მეოთხე ენერგობლოკი აფეთქდა, საქართველოში არავინ იცოდა, რომ უხილავი სიკვდილი ჩვენი საზღვრებისკენ მოიწევდა. სანამ ევროპა განგაშს ტეხდა, საბჭოთა საქართველოში ხალხი მაისის დღესასწაულებისთვის ემზადებოდა. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური ჩუმი კატასტროფა ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში.
როცა ქარმა სიკვდილი მოიტანაჩერნობილიდან თბილისამდე პირდაპირი ხაზით სულ რაღაც 1000 კილომეტრია. ამიტომ აფეთქებიდან რამდენიმე დღეში ქარმა რადიოაქტიური ღრუბელი შავი ზღვისკენ წამოიღო.
1986 წლის მაისის დასაწყისში დასავლეთ საქართველოში (აჭარა, გურია, სამეგრელო, აფხაზეთი) ძლიერი წვიმები მოვიდა. წვიმამ ჰაერში არსებული რადიოაქტიური ნაწილაკები — იოდ-131 და ცეზიუმ-137 — პირდაპირ მიწაზე, ჩაის პლანტაციებსა და ციტრუსებზე დაფინა.
1 მაისის აღლუმი: „ზეიმი“ რადიოაქტიური ცის ქვეშმაშინ, როცა თბილისსა და ბათუმში რადიაციის ფონი ნორმას ათეულჯერ აჭარბებდა, საბჭოთა ხელისუფლებამ ხალხი ქუჩაში გამოიყვანა.
ათასობით ბავშვი თეთრი პერანგებითა და დროშებით ხელში საათობით იდგა მზის ქვეშ 1 მაისის აღლუმზე.
ხელმძღვანელობამ იცოდა საფრთხის შესახებ (კგბ-ს ანგარიშები უკვე იდო მაგიდაზე), მაგრამ „პანიკის თავიდან ასაცილებლად“ ხალხი პირდაპირ ცეცხლში შეყარეს. რუსი ჩინოვნიკებისთვის პარტიული იმიჯი უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე ქართველი ბავშვების ფარისებრი ჯირკვალი.
„ჩერნობილის ჩაი“ — გენოციდი ფინჯანშიეს ნამდვილად არის საბჭოთა ეკონომიკური ცინიზმის მწვერვალი. მაისი ჩაის კრეფის პერიოდია. დასავლეთ საქართველოში ჩაის ფოთოლმა რადიაციის უდიდესი დოზა მიიღო, მაგრამ მოსკოვმა გასცა ბრძანება: ჩაის კრეფა არ შეჩერებულიყო! რადიოაქტიური ჩაის ფოთოლი „სუფთა“ ჩაის შეურიეს (ე.წ. „კუპაჟი“), რათა საშუალო მაჩვენებელს ნორმისთვის არ გადაეჭარბებინა.
ამ გზით, რადიაცია მთელ საბჭოთა კავშირში, მათ შორის საქართველოშიც, ჩაის სახით გაიყიდა.
ქართველი მშობლები საკუთარი ხელით ასმევდნენ საკუთარ შვილებს ამ შხამს, რადგან „გეგმა უნდა შესრულებულიყო“.
საქართველო ჩერნობილის კატასტროფისგან ერთ-ერთ ყველაზე დაზარალებულ ზონად იქცა, თუმცა ამის სტატისტიკას წლობით მალავდნენ.
90-იან წლებში საქართველოში ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს შემთხვევებმა კატასტროფულად იმატა (იოდ-131 სწორედ ამ ორგანოს ურტყამს).
ქალებში კიბოს ამ სახეობის მიხედვით ჩვენ დღემდე პოსტსაბჭოთა ქვეყნების პირველ სამეულში ვიმყოფებით. ეს სწორედ ჩერნობილის კატასტროფის დამსახურებაა, რაც ბევრმა ექსპერტმაც კი არ იცის.
ბავშვები, რომლებიც 1986 წელს რადიოაქტიური წვიმის ქვეშ მოხვდნენ ან დაბინძურებული რძე და ჩაი მიიღეს, დღეს სწორედ იმ ასაკში არიან, როცა ეს დაგვიანებული ბომბი ფეთქდება.
საქართველო (განსაკუთრებით მთიანი რეგიონები და დასავლეთი) ისედაც იოდდეფიციტური ზონაა. როცა ორგანიზმს აკლია ნორმალური იოდი, ის ბევრად უფრო სწრაფად და დიდი რაოდენობით ითვისებს რადიოაქტიურ იოდს. ამიტომ ჩერნობილმა ჩვენს მოსახლეობას ორმაგად დაარტყა.
სისხლის დაავადებების ზრდაც ბავშვებში პირდაპირ კავშირში იყო 1986 წლის მაისის წვიმებთან.
საქართველოდან ჩერნობილში სამუშაოებზე 2000-მდე ადამიანი გაგზავნეს ყოველგვარი დაცვის გარეშე. მათი უმეტესობა მალევე გარდაიცვალა ან მძიმე ინვალიდად დარჩა.
ჩერნობილის ისტორია საქართველოში არის პასუხი კითხვაზე, თუ რას ნიშნავს რუსული “მშვიდობა”.
ეს არის „მშვიდობა“, სადაც შენ გკლავენ, მაგრამ გიკრძალავენ ყვირილს, რათა სხვას ძილი არ დაუფრთხო.
ეს არის სისტემა, სადაც ჩინოვნიკი საკუთარ ხალხს რადიაციას აჭმევს, ოღონდ მოსკოვში ვინმემ თავი არ გაიქნიოს უკმაყოფილოდ.
დღეს, როცა გვეუბნებიან, რომ რუსეთთან კომპრომისები აუცილებელია, რათა “მშვიდობა” შენარჩუნდეს, უნდა გვახსოვდეს 1986 წლის მაისი.
რუსეთი არასოდეს ზრუნავს შენს უსაფრთხოებაზე — ის მხოლოდ საკუთარ იმპერიულ კომფორტზე ზრუნავს, შენი სიცოცხლის ფასად.
