აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კიდევ ერთხელ გაიმეორა აშშ-ის მიერ გრენლანდიაზე – დანიის სამეფოს ავტონომიური ტერიტორიაზე – კონტროლის დაწესების აუცილებლობა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი ადმინისტრაცია „აპირებს რაიმეს გაკეთებას გრენლანდიასთან დაკავშირებით“, მოსწონს ეს ვინმეს თუ არა.
ტრამპმა გრენლანდიაზე კონტროლის აუცილებლობა აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების მოსაზრებებით ახსნა. „თუ ჩვენ ამას არ გავაკეთებთ, რუსეთი ან ჩინეთი დააწესებენ გრენლანდიაზე კონტროლს და ჩვენ არ გვინდა, რომ რუსეთი ან ჩინეთი ჩვენი მეზობლები იყვნენ“, განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს თეთრ სახლში ნავთობკომპანიების წარმომადგენლებთან შეხვედრის დროს. მან ასევე კვლავ ეჭვქვეშ დააყენა დანიის უფლებები გრენლანდიაზე და აღნიშნა, რომ ის ფაქტი, რომ „რაღაც ნავი იქ 500 წლის წინ მიცურდა“, არ არის საკმარისი კუნძულის დანიურად ქცევისთვის.
ამერიკელი ჯარისკაცები უკვე იმყოფებიან გრენლანდიაში დანიასთან შეთანხმებების საფუძველზე. თუმცა, ტრამპი ამტკიცებს, რომ ეს საკმარისი არ არის. „ისინი იცავენ ქონებას. რაც იჯარით არის აღებული, იმას არ იცავენ. ჩვენ კი მოგვიწევს გრენლანდიის დაცვა. თუ ჩვენ არ დავიცავთ, მაშინ მას რუსეთი ან ჩინეთი დაიცავენ“, თქვა ტრამპმა. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აშშ-ის მიზნების მისაღწევად „მარტივი გზა“ არსებობს, მაგრამ თუ ის არ იქნება მიღებული, არსებობს „მკაცრი“ ვარიანტიც.
ადრე მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, თეთრი სახლი გრენლანდიაზე კონტროლის დამყარების სხვადასხვა ვარიანტზე მუშაობს, დაწყებული სამხედრო ძალის გამოყენებით, რაც თეთრმა სახლმა ცალსახად არ გამორიცხა, დამთავრებული დანიისგან გრენლანდიის ყიდვით (რაც კოპენჰაგენმა უარყო) ან გრენლანდიელებისთვის დიდი ფინანსური ბონუსების გადახდით, თუ ისინი გადაწყვეტენ დანიისგან დამოუკიდებლობის გამოცხადებას და კუნძულის აშშ-ის კონტროლის ქვეშ მოქცევას ამა თუ იმ ფორმით.
დანია და ევროკავშირის ქვეყნები დიდი შეშფოთებით აკვირდებიან ტრამპის და ადმინისტრაციის სხვა წარმომადგენლების უახლეს განცხადებებს. სამშაბათს ევროკავშირის წამყვანმა ქვეყნებმა და გაერთიანებულმა სამეფომ – ნატოში აშშ-ის მოკავშირეებმა – გამოაქვეყნეს ერთობლივი განცხადება, რომელშიც აღნიშნეს არქტიკის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის აუცილებლობა, მაგრამ დაჟინებით მოითხოვეს, რომ მხოლოდ დანიას და გრენლანდიას შეუძლიათ თავად გადაწყვიტონ კუნძულის ბედი. დანიის პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიქსენმა განაცხადა, რომ აშშ-ის მიერ გრენლანდიაში ძალის გამოყენება ნატოს დასასრულს ნიშნავს.
გრენლანდიის წამყვანი პოლიტიკური პარტიების ლიდერებმა პარასკევს განაცხადეს: „ჩვენ არ გვინდა ვიყოთ ამერიკელები, ჩვენ არ გვინდა ვიყოთ დანიელები, ჩვენ გვინდა ვიყოთ გრენლანდიელები“, ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ კუნძულის მომავალს მხოლოდ მისი მაცხოვრებლები გადაწყვეტენ გარე ჩარევის გარეშე. დეკლარაციას ხელი მოაწერეს როგორც დამოუკიდებლობის მომხრეებმა, ასევე დანიასთან კავშირების შენარჩუნების მხარდამჭერებმა.
გრენლანდიის მოსახლეობა დაახლოებით 57 000-ია, ძირითადად ეს არიან ინუიტები (გრენლანდიელი ინუიტების მოძველებული სახელი, რომელთა მშობლიური სახელია კალაალიტი), არიან ასევე წარმოშობით დანიელები და ისლანდიელები.
www.radiotavisupleba.ge
