ანტარქტიდის ყინულებში დაკარგული ოკეანური აპარატი, რომელსაც მეცნიერები უკვე სამუდამოდ დაკარგულად მიიჩნევდნენ, მოულოდნელად კავშირზე გამოვიდა. რობოტმა, რომელიც 9 თვის განმავლობაში ყინულქვეშა დინებებს დაჰყვებოდა, კაცობრიობის ისტორიაში უნიკალური, თუმცა საგანგაშო მონაცემები მოიტანა.
ავსტრალიის ეროვნული სამეცნიერო სააგენტოს (CSIRO) ინფორმაციით, ავტონომიური რობოტი აღმოსავლეთ ანტარქტიდის იმ ადგილებში იმყოფებოდა, სადაც აქამდე შეღწევა შეუძლებელი იყო. კვლევა, რომელიც ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნდა, დეტალურად აღწერს იმ საფრთხეს, რომელიც მსოფლიო ოკეანეს ელოდება.
როგორ “გაუჩინარდა” და გადარჩა რობოტი?
აპარატი თავდაპირველად ტოტენის მყინვარის გამოსაკვლევად გაგზავნეს, თუმცა ძლიერმა დინებებმა ის დაგეგმილი მარშრუტიდან შორს – დენმანის მყინვარის ქვეშ შეიტყუა.
რობოტი ყოველ 10 დღეში ერთხელ ზედაპირზე უნდა ამოტივტივებულიყო, რათა მონაცემები თანამგზავრისთვის გადაეცა, თუმცა სქელმა ყინულმა მას გზა გადაუღობა. მეცნიერებმა მასთან კავშირი დაკარგეს და ეგონათ, რომ პროექტი ჩავარდა. მიუხედავად ამისა, რობოტმა “ავტონომიურ რეჟიმში” მუშაობა გააგრძელა და 9 თვის განმავლობაში ოკეანის ფსკერიდან ყინულის ქვედა ფენამდე 195 სრული ანალიზი ჩაატარა.
რატომ არის მონაცემები შემაშფოთებელი?
ანალიზმა აჩვენა, რომ დენმანის მყინვარის ქვეშ თბილი ოკეანური წყალი ცირკულირებს, რაც ყინულის დნობას კატასტროფულად აჩქარებს.
მეცნიერების პროგნოზით: თუ დენმანის მყინვარი სრულად დესტაბილიზდება, ეს მსოფლიო ოკეანის დონის 1.5 მეტრით მომატებას გამოიწვევს.
ლოკალური საფრთხე: მონაცემების მიხედვით, აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ეს ნაწილი გაცილებით უფრო მოწყვლადია, ვიდრე აქამდე ეგონათ.მეცნიერების დასკვნა
„ეს არის პირველი შემთხვევა ისტორიაში, როდესაც ჩვენ მივიღეთ უწყვეტი ოკეანოგრაფიული გაზომვები აღმოსავლეთ ანტარქტიდის შელფური მყინვარების ქვეშიდან,“ – აცხადებენ მკვლევრები.
მიუხედავად იმისა, რომ მეზობელი შეკლტონის მყინვარი ჯერჯერობით სტაბილურობას ინარჩუნებს, დენმანის მყინვარის მდგომარეობა კრიტიკულია. რობოტის მიერ მოტანილი ინფორმაცია გარდამტეხია იმის გასაგებად, თუ რა სისწრაფით შეიცვლება დედამიწის კლიმატი უახლოეს წლებში.
